Samenhuizen vzw - Vlaanderen.be

S
a
me
n
h
u
i
z
e
nv
z
w
!"#"""
!!""
!"
Maatschappelijke uitdagingen
$%&
$'& "
gezinsverdunning, groeiend aantal kleine huishoudens
optimaal gebruik van bestaand patrimonium
woonmobiliteit
betaalbaarheid van woningen
vereenzaming, verzuring
verhogen lokale veerkracht
vergrijzing
vraag naar aangepaste woningen en zorg
e.a.
… “duurzaam” woonbeleid wordt lokaal aangestuurd !
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
duurzame ontwikkeling wijken
compacter bouwen
vrijwaren open ruimte
!
--$.!!#
"!#$%
&'$
()'*
+!&,$
,!$$
+'
!!"
"
(
"! "
)!
/
,-/0
*1+
2
!
"
""
#
!"
#
"
"
"
!
"! #
!
"&&!&
*
+
&
&&
&!"&
/
3*4+
5
"
!
8
*!&+
9
04
,*,!:&1+
""
#
#
!(
"
,"/
*+
"
!6 ""
#
#"
!3,
2
*1+
2
"
""
#
4
-0
(112*
/
"
>$?9
>[email protected]) B
;
*;&1+
3'<!
*%1
&1+
5
5
"
4 "
'
!"!
"
&! !
/"$!"
9
*,"%
"&,B+
"
%" """"
"
"
"
5#
'"DE
*/+(
#9F
!"
G9F
Me
e
r
wa
a
r
d
ev
a
ns
a
me
n
h
u
i
z
e
n
v
o
o
rb
e
wo
n
e
r
s
,g
e
me
e
n
s
c
h
a
pe
nl
e
e
f
mi
l
i
e
u
'"C!4!*8+(
#9F
"
*#5#
F+
'",E,*1+(
@2F
#9&@F
"
'"3BBE'C,*DB+(
#9F
[email protected]#"
!""
!16 )
9$!5$ #!
⇒ 51
*"
+
04,C
3
7 8
1. Creëer een positief klimaat rond goed nabuurschap,
samenwerking, delen en lokale inspraak
vb : - bevorder buurtfeesten, speelstraten, …
- creëer woonerven
- promoot het tuindelen
- onderteken het Samenhuizen Charter
buurtfeest
37
5
B"&1&1
&+&
&#&
&4&
C&C
&!"&
/#&/&
& &
leefstraat
wijkrestaurant
woonerf
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
speelstraat
"&'& E&
E
&
&I&I&
%"&%&4&
&
3!%"
/
110
9
#!
Samenhuizen in het lokaal beleid
2. Gemeenschappelijk wonen in gemeentelijk
beleid en organisatie
3
Hoe gemeenschappelijk wonen faciliteren:
van ‘low profile’ naar ‘trekkersrol’
vb: - opnemen in de Beleids- en BeheersCyclus (BBC)
- vorming ambtenaren (presentaties, studiereis, …)
- 1 ambtenaar aanduiden als aanspreekpunt
1. Creëer een positief klimaat rond
goed nabuurschap, samenwerking, delen en lokale inspraak
Beleid : afstemming R.O.,
Huisvesting, Welzijn, Mobiliteit, …
2. Geef gemeenschappelijk wonen een plaats
in gemeentelijk beleid en organisatie
3. Promoot gemeenschappelijk wonen
bij de bevolking
5.a. Ondersteun startende projecten
5.b. Initieer en/of trek zelf concrete projecten
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
presentaties
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
studiereis (NL, D, DK, …) Æ DK 29/5 - 2/6/2014
4. Werk samen en overleg
rond gemeenschappelijk wonen
3
4. Werk samen en overleg rond gemeenschappelijk wonen
Bouwsteen 2
Studiereis … (Vibe, Samenhuizen)
vb: - duidelijke richtlijnen over opsplitsen van woningen
- overleg rond sociaal statuut samenwonenden (OCMW, …)
- opmaak of herziening van verordening, RUP
Art. 4. i 1.
25r Solidaire woning berust op een solidair levensproject
(…) dat is opgenomen in een schriftelijke verbintenis (…)
waarin verscheidene gezinnen verblijven en minstens één
gezin voldoet aan (…) inkomensvoorwaarden; elk beschikt
over een of meerdere exclusief door hen gebruikte
privéruimte en min. één gemeenschappelijke leefruimte.
26r Intergenerationele woning is een gebouw met min.
twee woningen, waarvan er één wordt betrokken door een
persoon ouder dan 65 jaar en waarbij de gezinnen
wederzijdse diensten verlenen die zijn opgenomen in een
schriftelijke verbintenis (…)
(Brusselse Huisvestingsordonnantie, juli 2013)
© eva-
3
Boechout RUP
vb: - goed geïnformeerd centraal loket (bvb via woonkantoor)
- infomomenten voor de bevolking.
- info via gemeenteblad, website en woonloketten
- werk mee aan de Open Dag
Londerzeel,
RUP het Klemen Dorp
<< Dichtheid en gabariet (i.p.v.
één of meergezinswoningen) >>
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
<< Het RUP deelt de
gemeente op in zones waarin
meergezinswoningen in de
toekomst nog kunnen worden
gerealiseerd, en zones waar
dat niet mogelijk zal zijn.
In zones waar dat niet
mogelijk zal zijn, kan een
uitzondering verkregen
worden voor een aantal
panden die zijn opgenomen in
de inventaris van bouwkundig
erfgoed en die in aanmerking
komen voor opdeling ten
behoeve van zorgwonen en
cohousing , en voor andere
ontwikkelingen via een
gebiedsgericht RUP. >>
3. Promoot gemeenschappelijk wonen bij de bevolking
RUP Zonevreemde woningen Landen:
oplossing voor vierkantshoeves.
De stad heeft zelf een inventaris opgemaakt
van alle zonevreemde gebouwen.
Bij de afweging wordt er een onderscheid
gemaakt naargelang de kwetsbaarheid van
een gebied, de eigenheid van een gebied of
de interactie met bestaande woongebieden.
Voor de waardevolle gebouwen behoort een
herbestemming tot meergezinswoning tot
de mogelijkheden.
(Woningdelen, Prov.VL-Brabant, 2009)
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
<< meergezinswoningen zijn niet toegelaten, tenzij in het kader van een duurzaam
woonproject (bv. cohousing, …). >>
bezoek aan het Kwarteel
een cohousing van 55+jr
Landen (RUP)
Hoeilaart RUP
Zemst, RUP Molenveld
… Ecowijk EVA-Lanxmeer (Nl)
3
Bouwsteen 4
RUP, verordening
‘Opsplitsen grote woningen buiten de
kern’ (openbaar onderzoek Ædec’13):
<< min. 1000 m³ (…) en het pand kent
een waardevol karakter >>
<< Hoofdbestemming: meergezinswoningen. Nevenbestemming: max.
één kantoor- en/of praktijkruimte (…);
Kleinschalige verblijfsaccommodatie tot
max. 6 kamers (…). Het waardevol
karakter (…) dient bewaard te blijven >>
© eva-lanxmeer
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
19-11-2013 ~ In Gent zijn de regels van het OCMW
geactualiseerd. Er is nu een duidelijke afbakening
tussen ‘kamerwonen’ en ‘kostendelend samenwonen’,
dat voortaan samenhuizen heet. Kamerwonen kan
voortaan ook in een traditionele éénsgezinswoning.
Het is goed dat hiervoor concretere criteria aangereikt
worden, dit biedt zowel maatschappelijk assistent als
cliënten meer houvast. (OCMW Gent, nov 2013)
In het hospita-systeem zou het worden toegelaten dat een
eigenaar-bewoner een kamer verhuurt aan een persoon
(studenten, kwetsbare groepen), losgekoppeld van de min.
opp. 250 m² voor een niet-opdeelbare woning volgens het
bouwreglement, en losgekoppeld van het Kamerdecreet.
(Suggestienota Lokaal Sociaal Beleid Gent, 2009).
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
Het vermeerderen van wooneenheden werkt
kernversterkend (…) Woningopsplitsing kan leiden tot
een grotere leefbaarheid. (…) Rekening houdend
met het plaatsgebrek in de rusthuizen, kan het een
alternatief vormen. (…) Het opsplitsen van grote
woningen naar kleinere woonentiteiten zorgt dat het
aanbod toeneemt voor alleenstaanden, kleine en
jonge gezinnen; (…) biedt ook oplossingen voor de
herbestemming van erfgoed en leegstaande hoeves.
In Vlaanderen zijn er al een aantal gemeenten die
met een verordening rond woningopsplitsing werken.
(Woningopsplitsing, Stebo Provincie Limburg 2011)
Wonen, werken, groen in eco wijk…
Gradiënten privé-publiek !
Semi-publieke binnenhoven in
clusters van ca 25 units, collectief
beheerd door de bewoners,
die ook i.s.m. de gemeente publiek
groen beheren (jaarlijks plan);
fruitpluk (publieke boomgaard), en
ze beheren collectief het warmtenet.
Bouwsteen 5
Retrofit Cohousing
Bouwsteen 4
Gestippeld wonen &
Harmonica wonen
Beerse, cultuurdienst …
Moria, (Utrecht, NL)
N-Street
Cohousing
21 units
progressief
In woonwijk
9 units (verspreid in een complex van 59)
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
3
5.b. Initieer en/of trek zelf concrete projecten
3
5.a. Ondersteun startende projecten
vb: - reserveer sites voor GW
- aandacht voor alternatieve rechtsvormen :
opstalrecht, erfpacht, CLT (Community Land Trust)
- werk samen met SHM e.a. sociale woonactoren
- oproep groepsprojecten (cfr. Dulomi project)
vb: - ondersteuning vanuit gemeentelijk loket :
opstellen van bouwdossiers, expertise, adviezen, …
- ondersteuning aan een groep of regiokern : promotie,
vergaderlokaal, logistiek, studie, …
- ‘retrofit cohousing’ initiatieven ondersteunen
- financiële steun
Kollektivhus ‘Sjofarten’, Familjebostader,
sociale woningbouwmaatschappij
(Stockholm, S)
ruimtelijke ordening, huisvesting
Regio-Kern Brugge, infosessie 11-2013
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
L’espoir, Molenbeek
#
Bouwsteen 5
Creëer kansen, stimuleer bouwgroepen
Französische Viertel (Tübingen, D)
,/)
" ",
!/)
"
-
%"
.
!!
– bouwcoöperatieven
– evenwicht compact en groen
– verwevenheid leefstijlen
"
Cohousing zoning
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
)
/+ %"
Stad organiseert bouwmarkten waar
gelijkgestemde gezinnen, architecten en
bouwpromotoren elkaar ontmoeten, waar
bouwgroepen zich vormen en samen
projecten kunnen opzetten.
Impact? grote diversiteit (inkomen,
cultuur, woontypes…), betaalbare
projecten (kostprijs ca 20% lager), buren
en sociale cohesie voordat er iets
gebouwd wordt: een project dat van
onderuit groeit.
Slechts 50% gebouwd door promotoren,
maar 50% door bouwgroepen.
Ook in andere steden in Denemarken,
Duitsland en Zwitserland, recent in
Frankrijk en … !
Trekroner (Roskilde DK) 10 cohousings :
7 multigenerationeel, 1 senior, 1 jongvolwassenen, 1 families met kinderen
"
1"J
' 0
5:;/5:<
" E&C KL
K3
Samenhuizen 28 - 01 - 2014
)
A
l
g
e
me
n
ed
e
f
i
n
i
t
i
e
#
$
9
" #!
"! #M
",%'
1""
! 7,
"""
"3%
+
,!
%
K!&"
&
-
")
1
E
1
%
$'')
"#!# P
BQ/DP
0 )
, #"
,
>E)!
L !ED'N*"
/1
" +*
""+K"#"#ED'O