ﾄﾋZｻ堪ｿｾﾌﾌ^edﾆm ﾉ愾 µ

ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
:ÄÀËÅ º¯ Z»Y ZÆ^¿Y³ ÉÅÂ³ ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY
É{Zf«Y {°¸¼ {Â^Æ] ÉY] ÉZ°ÅY
1
Êfy|Ì] ¾Ì»Y ^¯YÊ¸ f¯{
2
É¿ ×Y LZZ»
(89/3/30 \ËÂe xËZe -88/12/28 d§ZË{ xËZe)
Ã|Ì°q
.dY ½|» da Ä] ½|» Y Ê¿Z»Z ºËY{Za Y~³ Ä¸u» ½{¯ Ê µZu { dËË|» ÃÂu
.|ÀfÅ Êf¯Z» dËË|» Ä] Ê^eY» Ä¸¸ ÊfÀ dËË|» Y Y~³ µZu { ZÅd¯ Y ÉZÌ]
ÉZÅ½Z»Z Z] ÄËZ¬» { ZÅ½Z»Z Ä] |¿YÂeÊ» Ä¯ Ê¿Z»Z ºÆ» ÉZÅdÌ¸]Z« Y Ê°Ë ZfY ¾ËY {
dY {Z« ÄËZ» ¾ËY ÊeZ^ Ä] .dY ÊZ¼fmY ÄËZ» ,|À¯ {ZnËY Y|ËZa Ê¿Z»Z dË» ´Ë{
Y ÊZ¼fmY ÄËZ» .|ËZ¼¿ dËY|Å Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ÉÂ Ä] ÊfÀ ¶° Y Y ZÅ½Z»Z
Z¯ Ä »Zm ®Ë ÊZ¼fmY Á Ê´ÀÅ§ ,É{Zf«Y Ä Âe { |¿YÂeÊ» Ä¯ dY É{ÂÆ»Z¿ ÉZÅÊËYY{
ÄËZ» ¾ËY Z] Ä¯|ËZ¼¿ z» Ä¯ dY ½M Êa { Zu Ä·Z¬» ZY ¾ËY ] Y~· .|Z] Z
½Z»Z ½ZÀ¯Z¯ ÊÀ Ë ,{¯ {ZnËY Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ ,½YÂeÊ» |À¼Y
Ê§ Y Á {Y{ ËY§Y Y ½Z»Z {Y§Y dÌ«Ôy Á ,dËÂ¬e Y Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ,|À¼¿YÂe Y
½Z»Z ®Ë Ä] ½YÂeÊ» Ê^ZÀ» ËY ¾ÌÀq {ZnËY Z] .{Y{ Ä Âe Y ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§
__________________________________________________________
[email protected] ,½ZÀ¼ ÃZ´¿Y{ ZË {ZfY -1
.ÃZ´¿Y{ |» Á ½ZÀ¼ |uYÁ Ê»ÔY {YM ÃZ´¿Y{ ÊÅÁa d¿ÁZ » ÃÂu |Y ZÀZ¯ -2
239 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
{ ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» Ä¯ {ÂÊ» hZ] ½| Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z .| ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË
{ÂÊ» hZ] »Y ¾ËY ,|¿Y{] ¹Z³ ÃY ¾ËY { ZÅ½Z»Z Ê»Z¼e ³Y Är¿ZÀq .|¿Â ÄÀË{ZÆ¿ ½Z»Z
.|À]ZË {Â^Æ] É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ Ä¯
.¿Y{ dËË|» ,Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ,ÊZ¼fmY ÄËZ» : É|Ì¸¯ ½Z³YÁ
Ä»|¬»
ÉZÅ½Z»Z ÃY{Y ,{Y{ {ÂmÁ Zu { Ä¯ ÊÌv» ÉZÅÊËZËÂa Á cYÌÌ¤e Ä] ÄmÂe Z]
Z¯ Ä] Äf~³ { ZÅ½Z»Z ÃY{Y ÉY] Ä¯ ÊËZÅZ°ÅY Á dY Ã| Ã|ÌrÌa ZÌ] É»Y ÉÁ»Y
ÃÂu { ÂÂ» ¾ËY Z] Ä¸]Z¬» ÉY] ¾ËY]ZÀ] ,|¿YÃ{Y{ d{ Y Y {Ây É|»MZ¯ ´Ë{ ,d§Ê»
½M ÊËZÅÄË|¿Y ¾ÌÀq ÉYmY Ä»Ó .ºÌfÅ É|Ë|m ÉZÅÄË|¿Y \uZ ÃYÂ¼Å Z» Ì¿ dËË|»
ÃYÂ¼Å Ze ,|¿ÁM {ÂmÁ Ä] {Ây ÊfÀ ÊfËË|» ÉZÅÃÂÌ { ÊZY ÊeÓÂve ,ZÅ½Z»Z Ä¯ dY
ÉZÅÄË|¿Y ¾ËY Y Ê°Ë .|ÀZ] cYÌÌ¤e Z] ÉZ³Z ÉY] ¾ËÂ¿ cY°¨e ÉYË~a Á ÉÌ³{ZË Ã{Z»M
.dY Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ,dY ¹ÁY|» ÉZ³Z Á ÉÌ³{ZË ] |Ì¯Pe ½M { Ä¯ ÊfËË|» ¾ËÂ¿
.dY ½|»da Ä] ½|» Y Ê¿Z»Z ºËY{Za Y~³ Ä¸u» ½{¯ Ê µZu { dËË|» ÃÂu
.|ÀfÅ Êf¯Z» dËË|» Ä] Ê^eY» Ä¸¸ ÊfÀ dËË|» Y Y~³ µZu { ZÅd¯ Y ÉZÌ]
,|ÀÀ¯ Ã{Z¨fY Âv»¾ÌZ» ÉZÅÉÂ·ÂÀ°e Y Ä¯ |¿{Â] Ã| ÊuY ÉYÄ¿Â³ Ä] ÊfÀ ÉZÅ½Z»Z
dÌ·ÂX» ,Ê¿ZÆm |Ë|m º¿ ¾ËY { .|ÀfÅ Âv»¿Y{ ÉZÅ½Z»Z Â¿ Y |Ë|m ÉZÅ½Z»Z Z»Y
.(1382,d§{)dY Ê¿Z»Z ¿Y{ Á Ê¿Z»Z ÉÌ³{ZË dÌ¸]Z« ª¸y ,dËË|»
ÉZÅ½Z»Z Z] ÄËZ¬» { ZÅ½Z»Z Ä] |¿YÂeÊ» Ä¯ Ê¿Z»Z ºÆ» ÉZÅdÌ¸]Z« Y Ê°Ë ZfY ¾ËY {
Á Ê¿Z»Z ¿Y{ ª¸y YË -dY ÊZ¼fmY ÄËZ» ,|À¯ {ZnËY Y|ËZa Ê¿Z»Z dË» ´Ë{
ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» {ÂmÁ Ì¿ ¿Y{ ºÌÆe ZÌ¿Ìa Á dY ¿Y{ ºÌÆe ¹¸f» Ê¿Z»Z ÉÌ³{ZË
,Ê¬f» Á ÊÆ·Y ¦WZy)dY ½Z»Z ÉZY ¾Ì] { ÉZ°¼Å Á d¯Z» ,{Z¼fY ¶Ì^« Y ÊZ¼fmY
|ÀÅYÂyÊ» Ä¯ Ä Âe µZu { ÉZÅÂ¯ ÉY] |¿YÂeÊ» ÊZ¼fmY ÄËZ» ´Ë{ ¥ Y .(1386
¾ÌËZa ,Êf·Á{ ÉY{Y z] É|»MZ¯Z¿ Ä¸¼m Y É{| f» ¿YÂ» Z] Á |¿Y{] ¹Z³ Ä Âe ÄÀÌ» {
Zq{ ÉË~ad¯Z» ÄÌuÁ ¦ Á d·Á{ – d¸» ½ZÌ» Ì¿ Á ¹{» ¾Ì] {Z¼fY t ½{Â]
.|Àz] {Â^Æ] ,ÄËZ» ¾ËY [ÂqZq { |À¿YÂeÊ» Y ¿YÂ» ¾ËY Y ÉZÌ] Á Ã{Â] ZZ¯ ,|ÀfÅ
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
240
sÂ Y Ä¯ Ê »YÂm Á ZÅÃÁ³ Ä¯ |Å{Ê» ½Z¿ ½Â³Z¿Â³ ÉZÅÃÂu { cZ¬Ì¬ve ¾ÌÀr¼Å
ÊZ¼fmY ÉZÅ\ÌM Y Êy] Y Ée¾ÌËZa sÂ ÉYY{ ,|¿Y{Ây] ÊZ¼fmY ÄËZ» Y ÉeÓZ]
tYÁ a ©Â§ \·Z» Ä] ÄmÂe Z] .|ÀfÅ Y{Ây] Ä Âe Á d§Ìa Y ÉeÓZ] ½YÌ» Y ZË Á Ã{Â]
,É{Zf«Y Ä Âe { |¿YÂeÊ» Ä¯ dY É{ÂÆ»Z¿ ÉZÅÊËYY{ Y ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä¯ dY
Ä¯ dY ½M Êa { Zu Ä·Z¬» ,ZY ¾ËY ] Y~· .|Z]Z Z¯ Ä »Zm ®Ë ÊZ¼fmY Á Ê´ÀÅ§
{] ÃÆ] Ã|¿Ì³{ZË ÉZÅ½Z»Z {ZnËY { |À¼Y ÄËZ» ¾ËY Y ½YÂeÊ» Ä¿Â´q Ä¯|ËZ¼¿ z»
Ä] ªÌ¬ve cZÌ]{Y ÄËYY Y | ] Ä»Y{Y { .|Ìz] {Â^Æ] Y É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ ½YÂf] ªË ¾ËY Y Á
½Z»Z ½YÂeÊ» ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ªË Y Ä¿Â´q Ä¯ | |ÅYÂy ÄfyY{a ÂÂ» ¾ËY
.|Ìz] {Â^Æ] Y É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ Á {Â¼¿ {ZnËY Y Ã|¿Ì³{ZË
ÊZ¼fmY ÄËZ»
Á {Y§Y ½ZÌ» { Ä¯ dY ÊZ¼fmY ÉZÅÄ°^ Á cÔ»Z e ,]YÁ Y ÉYÄÂ¼n» ,ÊZ¼fmY ÄËZ»
ZÅ½M ÊZ¼fmY À¯ ¶ÌÆe Á ÊZ¼fmY ]YÁ Ê»³ \mÂ» Á {Y{ {ÂmÁ ÊZ¼fmY ÉZÅÃÁ³
¶Zu Ä°¸] ,{Y|¿ {ÂmÁ Ê°ËÌ§ cÂ Ä] ZÅÄËZ» ËZ ¥Ôy ] ÊZ¼fmY ÄËZ» .{ÂÊ»
É|m ½|»M ¾ÌËZa \mÂ» |¿YÂeÊ» ½M ËY§Y Á Ã{Â] ÊZ¼fmY Á ÊÅÁ³ ÉZÅZnÀÅ Á cÔ»Z e
.(1387,Âa É{ZË Á ÂÀ»){{³ ZÅ½Z»Z ÊeZÌ¸¼ ÉZÅÄÀËÅ Ì¿ Á Ä »Zm ÃY{Y ÉZÅÄÀËÅ t
Ê¿Z»Z ÊZ¼fmY ÄËZ»
Á ÊZÌ ¹Â¸ ,{Zf«Y ,ÊZ¼fmY ¹Â¸ ÉZÅÃÂu { ÌyY ÉZÅµZ { ÊZ¼fmY ÄËZ» ¹ÂÆ¨»
Á dY ÊZ¼fmY Á Ê´ÀÅ§ ¶»YÂ ] ÊÀf^» 0Ze|¼ ÊZ¼fmY ÄËZ» .dY Ã| s» dËË|»
Á ZÅÂ¯ Ä Âe Á É{Zf«Y ½Ô¯ dËË|» t { Äq ÄËZ» Â¿ ®Ë ½YÂÀ Ä] ½M ÊËZZÀ
ÉZÅºfÌ Y Y Ée|Ë|m dyZÀ |¿YÂeÊ» ,ZÅÃZ´À] Á ZÅ½Z»Z dËË|» t { Äq
,½Y´Ë{ Á ZÀªu)|À¯ ÉZË ZÅºfÌ fÆ] dËY|Å { Y ½YË|» Á ,{ZnËY ÊZ¼fmY -É{Zf«Y
ÊZ¼fmY ÄËZ» .dY Ê¿Z»Z ÊZ¼fmY ÄËZ» ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ºÆ» ÉZÅÄ^Àm Y Ê°Ë .(1386
Â¼n» Ä] Á dY ½Z»Z ½YË|» Á ½ZÀ¯Z¯ ¾Ì] {Z¼fY Á ºÅZ¨e ] ÊÀf^» ]YÁ ¶Zu Ê¿Z»Z
½Z»Z { Y ÊZ¼fmY Ê³|¿ Á |ÀËMÊ» {ÂmÁ Ä] ½Z»Z ÊZ¼fmY ]YÁ cY} { Ä¯ Ê ]ZÀ»
.(1382,Âa½Z¼u){ÂÊ» ©ÔY ,|¿ZÊ» e[Â¸» Á e¾ÌÀ·{
ZÁa Á ¾ÅÂ¯ .|Z] ÄfY{ ½Z»Z ÉY] ÊËZËY» |¿YÂeÊ» {Ây dÌÅZ» ] ZÀ] ÊZ¼fmY ÄËZ»
241 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
½Z¿M .|¿YÊZ¼fmY ÄËZ» ºÆ» ÉZËY» Y ZjËY Á Y¼fY ,ÉY{Z§Á ,ÉZ°¼Å ,|Æ e |¿Y{ {Z¬fY
Z] |¿YÂf] Ze |À¯ ®¼¯ ZÅ½Z»Z Ä] |¿YÂeÊ» ÊZ¼fmY ÄËZ» { Ã|ÌnÀ ÉY~³ÄËZ» |¿|¬f »
.(1385,ÊÌ§ Á ÊÆÌ¬§)|ÀÀ¯ ¶Ë|^e dË» Ä] Y ZÅ½M Êfu Á ,|¿Â ÄmYÂ» Z » ÉZÅ·Zq
Ä] ZÆÀe Ä·Z¬» ¾ËY { Z»Y |¿YÃ{¯ ÊËZZÀ ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉY] Y Ä¨·R» ¾Ë|Àq ½ÂÀ¯ Ze ¾Ì¬¬v»
¹Zn¿Y ,dËÂÅ ,ÉZ°¼Å Á d¯Z» ,{Z¼fY ¶»Z Ê¿Z»Z ÊZ¼fmY ÄËZ» Y ºÆ» Ä¨·R» d¨Å
,Ã|Ë{³ [Zzf¿Y ÂÂ» {Z ]Y ½YÂÀ Ä] Ä¯ cZÌ«ÔyY Á ÊÀË{ ÉZÅÁZ] ,ÊÅZ³M ,Ê´f^¼Å Á
.{ÂÊ» ÄfyY{a
.(1999,1Z»ZËÂ¯Â§)dY ÊZ¼fmY ÄËZ» Ê¸Y ]ZÀ» Y Ê°Ë ÊÀË{ ÉZÅÁZ] :ÊÀË{ ÉZÅÁZ]
Á ÁZ] ½Z¼ËY Ä¯ Yq .|Z]Ê» dÌ¼ÅY WZu Ã{Z ·Y©Â§ Ê^Å~» »YÂm { ÃËÁ Ä] ½Z¼ËY Á ¾Ë{ À
{ Á ¾ËY Y .|Z]Ê» cZÀWZ¯ Á ÊfÅ |¬» Á LY|^» Ä] d^¿ Ë~aZ¿d³ Á º°vf» É{Z¬fY
ÃÂu { É{ZË ZÌ] ½YÌ» Ä] ÊZ¼fmY µÔfyY ZY Á ÄËZa ½YÂÀ Ä] ÊÅYÂy{Ây ,½Z¼ËY ÄËZ
½ZËm {Z¼fY Á ÊÅZ³M ] ÊÀf^» ÊZ¼fmY ]YÁ ZÀ^» ¾ËY ] Á {ÂÊ» Ã{ a ,ÊZ¼fmY ]YÁ
Ê³|¿ Á {ÂmÁ º·Z ] Á ^« Y Ê¬À» Á d{ ÌÌ¤e ¥ ®Ë Y À ¾ËY .|]ZËÊ»
Z] ´Ë{ ¥ Y Á |Å{Ê» Y« Ä »Zm ÉÁY§ d¯u dÆm Á |¬» {ZnËY hÌu Y ÊZ¼fmY
.(1383,2cY])|ËZ¼¿Ê» dËÂ¬e Y ÊZ¼fmY ¹Zn¿Y ,½ZÂÀ¼Å Á Ä »Zm Ä] {Y§Y ½{Y{ |¿ÂÌa
¾¼ |¿YÂeÊ» Ä »Zm ®Ë LZY ¾Ì] ÄÀËË{ ÉZÅ|¿ÂÌa Á ]YÁ {ÂmÁ Ä¯ dY ÁZ] ¾ËY ] ¾¼¸¯
Á {Z¼fY Âea { .|À¯ ®¼¯ Ì¿ Ä »Zm { {Z¼fY {ZnËY Ä] ,|»MZ¯ ÉZÅZnÀÅ ¾fyZ Z³|¿Z»
.(1987,3¾¼¸¯)|¿Ì³Ê» ¶° cYZf¿Y Á cY|Æ e Ä¯ dY ÊÀË{ ÉZÅÁZ]
{Z¼fY
µZ¼fuY ¾ËY ÉZÀ^» ] ÁZ] ¾ËY .{ÁÊ» Zf¿Y ½Y´Ë{ Y Ä¯ dY Ê¸¼ Ä] ÁZ] ÉZÀ » Ä]{Z¼fY
Z»ZËÂ¯Â§ .|ÀÀ¯Ê» ÌÅa ½M ¹Zn¿Y Y ZË |ÀÅ{Ê» ¹Zn¿Y Y ÊÂy Ä] ÉZÅZ¯ ½Y´Ë{ Ä¯ dY
Êf¯Z» Zf§ Z] ÃY¼Å Á ©{Z ,ºÀ» Ä »Zm ®Ë ¶yY{ { É´¿Ìa ®Ë ½YÂÀ Ä] Y {Z¼fY
__________________________________________________________
1 - Fukuyama
2 -Berat
3 - Coleman
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
242
dY Ê¼ÌÅZ¨» Ä¸¼m Y {Z¼fY .|À¯Ê» ¦Ë e ,Ã| ÉËÄËZa f» ÉZÅZnÀÅ ZY ] Ä¯
Ã{Â] ¿ {Â» {Y§Y µZ § d¯Z» Á ,Ê¿Z¿Y ]YÁ ,ÌÌ¤e ,É^Å :ÉZÅhv] { Y°e Ä] Ä¯
É^Å µZ¼Y ,Ê¿Z»Z Z^eY {Â^Æ] Á ÉY«] ,iR» Ê¿Z¿Y ]YÁ {ZnËY ÉY] {Z¼fY .dY
Ê¿Z»Z ÌÌ¤e {ZnËY Á ÉZ°¼Å {ZnËY ,ÊÅÁ³ Z¯ Á ÃÁ³ ¶Ì°e ,Ê·Âve Á Ê»{»
Y Ê°Ë ½YÂÀ Ä] ½Z»Z {Y§Y ¾Ì] {Z¼fY .(1384,|À]Ä«Ô)dY ¹Ó Á ÉÁ ,Ì»MdÌ¬§Â»
ÅZ¯ ,cÔ»Z e ÄÀËÅ ÅZ¯ hZ] Á |Z]Ê» s» d¯Z» { dÌ¬§Â» ¶»YÂ ¾Ëf¼Æ»
Ê { |¿YÂeÊ» {Z¼fY .{ÂÊ» ½Z»Z {Y§Y ¾Ì] ¿Y{ ºÌÆe d·ÂÆ Á Ä¿Z^¸d§ ÉZÅZf§
fÌ] ¹Z°vfY ,{Y§Y ¾Ì] ]YÁ dËÂ¬e hZ] »Y ¾ËY ,|]ZË Ä Âe ÉÌ³{ZË |ÀËY§ ªË Y ½Z»
,1½Â¿ZÅÂm){{³Ê» {Y§Y ¾Ì] ªËÔ ËY§Y Á ¿Y{ cÔ»Z e ªËÂe ,ZÅ{Ze ¶]Z¬» { ]YÁ
Á ÉÌ³{ZË d§ ,|Z] {ZË ´Ë|°Ë Y {Y§Y { Á ÓZ] {Z¼fY t Ä¯ ÊÌv» {.(1987
.(2002,2·Â»){Y{ ÉfÌ] d·ÂÆ ¿Y{ ºÌÆe
d¯Z»
Ã{Â] ÁÄ]Á ÊËZÅd§ Á ZÅ·Zq Z] ÃYÂ¼Å Ä »Zm Â»Y ÃY{Y { ¹{» ÊZ¼fmY d¯Z»
0Ô»Z¯ ÉYÃ|ËY ÊZ¼fmY d¯Z» .dY ÉYÄÀËË{ Ä¬]Z ÉYY{ ÊZ¼fmY d¯Z» Ã|ËY .dY
,ÉZÌ¿)|Z]Ê» ÊZÌ Á ÊZ¼fmY ÉZÅÄË¿ Y ÊZ¿ ÉZÅ{Z¬fY [ZeZ] Ä¯ dY ®ËÂ·ÂW|ËY
Á ¿Y{ \¯ Á É{Zf«Y ÊËÂmÄ§ ,cYZz» Á ZÅÄÀËÅ ºÌÆe hZ] d¯Z» .(2:1383
Y Ê°Ë ½YÂÀ Ä] ½Z»Z { {Y§Y ¾Ì] d¯Z» Á ÉZ°¼Å ÃÁ»Y .{{³Ê» ½Z»Z ÉY] cZÆ»
.dY Ã|»M { Ã|ÌrÌa ÉZÅÌv» { ÃËÂ] ½Z»Z ÉË~ad]Z« {Â^Æ] dÆm dËË|» ÉZÅY]Y
Ä] «Êf¯Z» dËË|»» ¹ÂÆ¨» ½|»M{ÂmÁ Ä] \^ ,½Z»Z Â»Y { ½ZÀ¯Z¯ d¯Z» dÌ¼ÅY
d¯Z» Á ÉZ°¼Å ] ,dËË|» Â¿ ¾ËY .dY Ã|Ë{³ ZÅ½Z»Z { ÊfËË|» ®^ ®Ë ½YÂÀ
cZË¿ Á ZÅÃ|ËY Y |ÅYÂyÊ» Á dY ÊÀf^» ½M dÌ·Z § |¿Á { ½Z»Z ÉZY Ä¿Y|À»Ä«Ô
{ZnËY ½Z°»Y ,eÌÁ d¯Z» .|ËÂm ÃÆ] Ê¿Z»Z cÔ°» § dÆm { ½Z»Z ÉZÅÁÌ¿
Á |¿ÁMÊ» d{ Ä] Y ÊeZÌ]ne ,½M { ½Z³|ÀÀ¯d¯ Á {ÁMÊ» ºÅY§ Y ÉfÌ] {Z¼fY
__________________________________________________________
1 - Johanson
2 - Mueller
243 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
¿d Á Á ÉZ°f{ ,Ê´fËZ ,{Z¼fY dÌ¸]Z« ,ÊÅYÂyÌy Z¿ Á |ÅZ |ÀÀ¯Ê» Y|Ìa d§
¹Z¿ ÊZ¼fmY ÄËZ» ½YÂÀ Ä] ,Ê ¼m ½YÁY§ {Z¼fY ¾ËY Y ,µÁZa .|ÀZ] {Ây ½YZ°¼Å Á LZ¯
.(1380,Ê¼Ì¸)|À¯Ê» {Ây] Ê «YÁ cÁi ®Ë |À¿Z» ,½M Z] Á {]Ê»
Ê´f^¼Å Á ¹Zn¿Y
®Ë ZË ÃÁ³ ®Ë t { ½M ZY] Ä¯ dY ÉYÃ|Ë|a Ê´f^¼Å ,ÊfyZÀÄ »Zm ÃZ³|Ë{ Y
{ ¹¸f» »Y ¾ËY .|ÀfÅ ´Ë|°Ë |À»ZÌ¿ ¶]Z¬f» Ä¿Â³ Ä] Á Äf]YÁ ´Ë|°Ë Ä] LZY ,Ä »Zm
¾ËY \¯ Á YuY Ä] cÂ{ Ä°¸] ,dÌ¿ dÌ·ÂX» Á ¶]Z¬e ] ÊÀf^» Ê«ÔyY Ê¨¿ Á ÊÅZ³M
ÄË¿ Äfm] ½Y°¨f» Y ¿ÂZa cÂ°·Ze .(1370,1ÁÌ])dY ¶]Z¬f» ¹Y·Y ZuY Á ZÅY
{Â» ÊZ¼fmY ¹Z¿ Á dÌz ¹Z¿ Á{ { Y ÊZ¼fmY ¹Zn¿Y ÂÂ» ,É{¯Z¯ – ÊfyZ
ÉZÆY ÉZÅÀ¯ Ä] ÊZ¼fmY ¹Z¿ t { ¹Zn¿Y ¶Ì¸ve { ¿ÂZa .dY Ã{Y{ Y« hv]
¥Â »» ,«{Ây» ÉZÆY ÉZÅÀ¯ ÊZ¼fmY ÉZÅdÌ «Â» { ÃZ³Å :dY |¬f » Á Ã{¯ ÃZY
,|Z] ÄÀË{ZÆ¿ ¹Zn¿Y ¾ËY ÃZ³Å Á |»Zn¿YÊ» ¹Zn¿Y Á ÉZ°¼Å ÊÂ¿ Ä] -|Z] «½Y´Ë{ Ä]
Á Ê«ÔyY ,{Y§Y ÉZÅÀ¯ Ä¯ dY Ê¿Z» ¹Zn¿Y ÉÓZ] t .|Ì»Z¿ Ê´f^¼Å Y ½M ½YÂeÊ»
ÉÔY |u Ä] ½Y´Ë{ µZ^« { ÉY{Z§Á Á dÌ·ÂX» ZÅÀ¯ ¾ËY { .|Z] ¼m ®Ë Ä] ¥Â »
.(1995,2¿ÂZa)|Ê» {Ây
ÊÅZ³M
Ä] Á Á Ã| ¾Ë§M¬¿ ÊZ¼fmY cÓÂve { ºÌ ÉYÄËZ» ½YÂÀ ] cZÔY Á ÊËZ¿Y{ ÃÁ»Y
ºÆ» ¶»YÂ Y Ê°Ë Ä¯ ÊËZm Ze |À¯Ê» Y|Ìa ,ª¼ { Äq Á t { Äq ,Y ÉYÃ{f³ {Z ]Y Á
ÊÅZ³M .(1376,É{Z]M¿ ½ZÀ¯Z¯)dY ÊÅZ³M \¯ ,ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä] »YÂm Ê]ZÌf{
Ä¯ Är¿M Å Ä] ÄmÂe Á Ê³|¿ Ä] d^¿ dÌZu Á |ËZ¬ ,Z°§Y Y ÉYÄÂ¼n» ¶»Z ÊZ¼fmY
.{ÂÊ» Â]» ,dY ÊZ¼fmY ZË Á ÊZÌ Y ºY ,Ê»Â¼ Â»Y Ä] ZÀ » ¾ËeÌÁ {
__________________________________________________________
1 -Biro
2 - Parsons
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
244
dËÂÅ
´Ë{ {Y§Y Y ÊÅÁ³ ZË {§ ZÀ¯ { É{§ ½YÂÀ Ä] Y {Ây {§ ½M Ê Ä¯ dY É|ÀËY§
½YÂÀ Ä] ÃÁ³ {°¸¼ ÄnÌf¿ ZË Á |Z] ÃÁ³ { {§ dËÂ Y lfÀ» |¿YÂeÊ» |ÀËY§ ¾ËY .|ÀÌ]Ê»
{Y§Y ËZ ÉZÅ{Y|¿ZfY Á ZÅY {§ ,m» ÃÁ³ ZnÀÅ ª]Z» Ä¯ |Z] {§ ½M É Y] «m»»
ËY§Y \mÂ» ÃÁ³ Z] dËÂÅ .|ÀË³Ê»] {Ây ©Z^¿Y ÉY] Ê]ÂqZq ½YÂÀ Ä] Y ZÅÃÁ³ ZË
ÄËZ» Ä] ÊÂ¿ Ä] ½YÂeÊ» ÉZdËÂÅ |ÀËY§ ªË Y Á {ÂÊ» Ê ¼m ÉZÅ|ÀËY§ Á lËZf¿
Ê]ZËY Á cZÔY µ{Z^e ¿Z ,{ÂÊ» {ZnËY |ÀËY§ ¾ËY Ä¯ Ê¿Z» Á d§ZË d{ ÊZ¼fmY
¶]Z¬f» Z^eY Á ÉZ°¼Å ËY§Y \mÂ» |ÀËY§ ¾ËY ¾ÌÀr¼Å .|À¯Ê» Y|Ìa ËY§Y Ì¿ ZÆ¿M tÌv
.(2000,1·)|Z] ©{Z |¿YÂeÊ» Ì¿ ÄÌ« ¾ËY ° ,{ÂÊ» Ì¿ {Y§Y ½ZÌ»
cZÌ«ÔyY
½Yv] Ä] É] »YÂm \·Z£ ,Zu ½Z» { Ä¯ |¿|¬f » dËË|» º¸ ½Y¿\uZ Y ÉZÌ]
¾ËY .|¿YÃ| Zq{ cZËÂÀ » Á Ê¿Z¿Y ÉZÅY Ä] ÊÆmÂeÊ] Y ÊZ¿ cÔ°» Á Ê«ÔyY
Y ZË ¹{» \·Z£ Ä¯ Ê »YÂm { ¾°Ì· ,{Y{ {ÂmÁ Ì] Á º¯ ½ZÆm ÉZÅÂ¯ Ä¼Å { dÌ Á
Á ZÅY ¾f§³ Ã|Ë{Z¿ ,|¿YÃÆ]Ê] ÊÅZ§ Á Ê³|¿ cZ¿Z°»Y ¶«Y|u ZË Á É{Zf«Y Ê^¿ cZ^i
Ã{Y{ dÌ¼ÅY ½Y|Àq Ä »Zm sÔ Á §ZÀ» Ä] »YÂm ¾ËY { .|¿ÂyÊ» ºq Ä] fÌ] Ê«ÔyY µÂY
{Y| e Á |f Á {Y{ Á Ê¿Z³Z] Â»Y { cZ¨¸ze Z¼ .dY ¿|» {Â \¯ fÌ] Á {ÂÊ¼¿
ÃÁ»Y Är¿M .{ÂÊ¼¿ µZ¼Y ½Y|Àq Ì¿ ÊZ¼fmY µfÀ¯ Á dY ½Á§YÁ ZÅÊfËZZ¿ Á cZËZ°
Á ¦ËZÁ Â»M { ZÅ½Z»Z Ã|¿Z ¬¿ ,|ËM{ YmY Ä¸u» Ä] Á {Â ÄmÂe ½Y|] 0Z¬Ì¼ |ËZ]
{ ¼f» Á »Zm ÉËÄ»Z¿] .{Y{ ZÌ¿ ½M Ä] Ä »Zm Ä¯ dY Ê«ÔyY Á ÊZ¼fmY ÉZÅdÌ·ÂX»
|¿YÂeÊ» Ä »Zm sÔ Á Ìy Á §ZÀ» dÆm { Ê«ÔyY ÉZÅÃZ³|Ë{ Á ´¿ ÌÌ¤e ,Â»M ÄÀÌ»
iY Ä »Zm Å ½Â³Z¿Â³ ÉZÅ½Z»Z Á cZR» { 0ZfËZÆ¿ Á Ä »Zm {Y§Y °¨e ÃÂÌ { lË|e Ä]
Z] Ä¯ dY ÊZ¼fmY ÄËZ» {Z ]Y Y É| ] Ê«ÔyY µÂY Á ZÅY .{Y~³ ÉZm] Ã|¿Z
-ÃÆ] Ä] Ê]ZÌf{ ½M ÄnÌf¿ Ä¯ {Á§Y ÊZ¼fmY ÄËZ» ½YÌ» ] ½YÂeÊ» ZÅ½Z»Z { ZÆ¿M dËÂ¬e
.(1380,Ê´Ì]¦n¿)dY Ê¿Z¿Y ÄËZ» Y Ä¸¼m Y Á ]ZÀ» Y fÌ] ÉÁ
__________________________________________________________
1 - Lesser
245 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
½Z»Z Ä] ½M ¶Ë|^e dÆm Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ {ZnËY
Ã|¿Ì³{ZË
½Y¿\uZ Y ¾e |Àq ÉZÅÃZ³|Ë{ ÄËYY Á Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ Y Ê¨Ë e Y | ] d¼« ¾ËY {
ÄfyY{a ÂÂ» ¾ËY Ä] ,Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ Ây { dËË|» ÃÂu
ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯ Z] Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ |À¿YÂeÊ» ½YË|» Ä¿Â´q Ä¯ {ÂÊ»
¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë Ä] Y {Ây ½Z»Z |À¿YÂf] ªË ¾ËY Y Ze |ÀËZ¼¿ {ZnËY ZÅ½Z»Z {
½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e ÉY] Y {Ây ZÅ½Z»Z Y É{Y| e É{ÔÌ» 1990 ÄÅ{ ¶ËYÁY Y .|ÀËZ¼¿
Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z dY ÊÆË|] .|¿YÄf§ZË d{ Ê §ZÀ» Ä] ªË ¾ËY Y Á ÄfyZ |Æ f» ,Ã|¿Ì³{ZË
ÉZ°ÅY ÊZ¼fmY ÄËZ» .|¿YÃ| ¶¼vf» Y ÊËZÅÄÀËÅ ½YË|» Á Ã{Â^¿ Ê§{Ze É»Y ,½|
]ZÀ» ´Ë{ Ä] d^¿ ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯ Z] |À¿YÂeÊ» ½M Ä] ÄmÂe Z] Ä¯ dZÅ½Z»Z ½YË|» ÉY]
{ZnËY {Ây ½Z»Z { Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ ,|ÀZ]Ê» ] ÄÀËÅ Ä¯ Ê¿Z»Z
½Z»Z {ZnËY { ÄËZ» ¾ËY dÌ¼ÅY Ä] ÄmÂe Z] .|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Ä] Y {Ây Á |ÀËZ¼¿
ÉÅ Â³ ½YÂÀ Ä] ½M Y ªÌ¬ve ¾ËY { ,{ÂÊ» ÄfyY{a ½M Ä] Ä»Y{Y { Ä¯ ½ZÀr¼Å ,Ã|¿Ì³{ZË
.dY Ã| {ZË ÄÀËÅ º¯ Z»Y ZÆ^¿Y³
Ê¿Z»Z ²ÀÅ§
Ä¯ dY ½Z»Z Ä] d^¿ ZY f» ÉZÅZ^ÀfY Á ZÅÁZ] Y Ê¼fÌ ,Ê¿Z»Z ²ÀÅ§
{ Êf]Z« dË» ¨u Á Z¬] dÆm { Y «½{¯ ÃY{Y Ä¿Â´q» Á «½{¯ Zf§ Ä¿Â´q» ÉZÅÁ
,Äf§Ë~a cÂ cZ ·Z» ZY ] .(1999,1²¿ZË){Â»MÊ» ½Z»Z Ä] Y|ËZaZ¿ Ìv»
,(1996 )4 ½YZ°¼Å Á {Zr¿Ô] ÊÅ (1996) 3cYÂ¯Z» ¶ËZzÌ» (1994)2|·ZÀË Á cYÂ¯Z»
Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉY] Y ÊËZÅÊ³ËÁ ,(2005) 6½Y´Ë{ Á fmZÅ (2001) 5½Y´Ë{ Á aÂ¯
__________________________________________________________
1 - Yeung
2 - Marquart & Reynolds
3 - Michael Marquart
4 - Hersy Blanchard et al
5 - Cooper et al
6 - Hajtez et al
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
246
ÉZÅÊ³ËÁ Y Ê³ËÁ |Àq {Â» { ½YY{aÄË¿ ¾ËY Ê¸¯ Â] .|¿YÃ{Â¼¿ ½YÂÀ ,Ã|¿Ì³{ZË
ÉZ|À¼¿YÂe Á Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ,Ê¿Z»Z dÌ«Ôy ¶»Z Ä¯ Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§
¾ËY Y ®Ë Å Z] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe Ä»Y{Y { .|¿Y{ ¿ ©Z¨eY ºÅ Z] ,|Z]Ê» ½ZÀ¯Z¯
.{ÂÊ» Ã{ÁM d¼« ¾ËY Y Ê¸¯ ÉÌ³ÄnÌf¿ ®Ë ZÆf¿Y { Á Ã| Ã{ÁM ZÅÊ³ËÁ
Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe -(¦·Y
Y .dY Äf§³ Y« Ê] {Â» ¦¸fz» ÉZÅÃZ³|Ë{ Y ½ÂÀ¯ Ze Ä¯ dY Ê»ÂÆ¨» ÊÀË§MZ¯
Á Ôe Z] ZÅd§ Y ÉÌ³ÃÆ] Á ÉÁMÂ¿ |ÀËY§ Y dY cZ^ ÊÀË§MZ¯ ,pËÌÅ ÃZ´¿
,Ê^¸ ªÌ§Âe ÃÌ´¿Y Z] Ä¯ ÊZ¼fmY Á Ê¿YÁ ,Ê·Z» ÉZÅ®Ë Ë~a Z] ÃY¼Å ,ZÌ] Z°fa
ÊÀË§MZ¯ ,´Ë{ ¦Ë e { .{Ë~aÊ» cÂ Ê·Z» {Â \¯ Á µÔ¬fY ,Êz dËZ
ÄËYY ZË Á µÂv» ®Ë ½|¿Z { ZÌ] ¿YÂ» {ÂmÁ Z] Á xY Ê» Z] Ä¯ dY É{§ Ê³ËÁ
Ä] ÄmÂe Z] .(1385,1eZ¯)|À¯Ê» dËY|Å dÌ¬§Â» Z] Y ÉÁMÂ¿ |ÀËY§ ,YZ] Ä] É|Ë|m d»|y
ÄfËZ Y~· ,{Y{aÊ» Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe Ê] Ä] Ä·Z¬» ¾ËY Ä°ÀËY
hv] {Â» ÊZ¼fmY ÄËZ» Z] ½M Ä]Y Ä»Y{Y { ,Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ¹ÂÆ¨» ½ZÌ] ¾¼ Ä¯ dY
ÉZÅdÌ·Z § Ä¯ |¿Y{Ê» É| ] |Àq Ê»ÂÆ¨» Y Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ÁÌaZ .{Ì³ Y« Ê] Á
{ .{ZÊ» Ê»Z´Ìa Á ÉË~aÃZz» ,ÉÁZÀ§ { ÉÁMÂ¿ ,µÂv» ÉÁMÂ¿ ÄmÂf» Y ½Z»Z
²ÀÅ§ Á ZÅZfyZ ,|ÀfÅ ÊÀË§MZ¯ ÄÌuÁ ÉYY{ ½ZÀ¯Z¯ Á ½Z»Z ¶¯ Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯
ºÆ§ Á ÀÌ] ®Ë dËZÆ¿ { Á |¿ÂÊ» ¶Ì°e ¾Ë§MZ¯ ÉZÅÃÁ³ ,|ÀÀ¯Ê» ÌÌ¤e Ê¿Z»Z
.(2000,2Ê°ÀÌ]ÂË{ Á Y|¿Z){{³Ê» {ZnËY ½ZÀ¯Z¯ Á ½YË|» ¾Ì] { f»
,½ZÀË§MZ¯ ÊfÌz ÉZÅÊ³ËÁ ¾ÌÌ e Â¿ Y ,ÊÀË§MZ¯ ÉÁ Äf§³ cÂ cZ¬Ì¬ve fÌ]
ÊZ¼fmY ]YÁ Ä°^ Ä] ÄmÂe ¹| ¶Ì·{ Ä] Ä¯ dY Ã{Â] ÊÌv» dÌ «Â» Á ÉZfyZ Â¿ Y Á
.(2004 ,3ÂÆ·ÂË)dY Äf§³ Y« {Z¬f¿Y {Â» É{Zf«Y Ì£ ¶»YÂ ÊÀ Ë ,(ÊZ¼fmY ÄËZ»)
]YÁ Y ÉÌ¤f» Ä°^ { Ä¯ dY É|ÀËY§ ÊZ¼fmY ¹Â¸ ½Y|À¼¿Y{ |Ë{ Y ÊÀË§MZ¯ ÃÁ»Y
__________________________________________________________
1 -Cater Jan
2 - Sandra & Dubinsky
3 - Ulhoi
247 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
,ZÅd§ Á ]ZÀ» Z] Y ¾Ë§MZ¯ Ä]Y |À¿YÂeÊ» ÊZ¼fmY ]YÁ ¾ËY Á dY Ã| «YÁ ÊZ¼fmY
Á ]ZÀ» Ä] eÓZ] ÊZ¼fmY ÄËZ» Z] É{Y§Y .(1380,Ê¿ZËY{ Âa|¼uY)|ÀËZ¼¿ ¶ÌÆe ZË {Á|v»
Ä] Ê]ZÌf{ Á Z¯ Á \¯ Ä Âe Á ¶Ì°e |¿Á { |À¿YÂeÊ» Ä¯ |¿Y{ Êf{ ÉfÌ] cZÔY
½ZÀË§MZ¯ ÉY] ÉYÃËÁ dÌ¼ÅY ÊZ¼fmY ÄËZ» Á ¾ËY Y .|ÀZ] Y~³ÌiPe |Ë|m ÉZÅYZ]
ÉfÌ] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉYY{ Ä¯ ÊZ¼fmY ÉZÅÃÁ³ { ¬f» ½ZÀË§MZ¯ ÃÁÔ Ä] .{Y{
µZ¼fuY ,¾ËY]ZÀ] .|¿ÂÊ» «YÁ ZÅÄ°^ ¶yY{ É|À»{Â ÉZÅdÌ Á { {ZË µZ¼fuY Ä] ,|ÀfÅ
ÃÆ] ½M Y Á Ã{Y{ Ìze Y ÉZne ÉZÅd§ iR» Â Ä] |À¿YÂf] Ä¯ {Y{ ÉfÌ]
Ä¿ZÀË§MZ¯ dÌ·Z § dËÂ¬e hZ] ZÅÄ°^ { dËÂ .(2002,1½Â|¿Y Á fÌ·M)|¿Ì³
,2¾°Ì¸Ì»)|Å{Ê» Y« z ZÌfyY { Y cZÔY |Ì¨» ]ZÀ» dËÂ ¾ËY Ä¯ Yq ,{ÂÊ»
|ÀËY§ { ÊeY} ¹ZÆ]Y {ÂmÁ Ä¯ |ÀÀ¯Ê» ºÅY§ Y Ê¿Y{ Á ZÅcZÆ» É{§ ÉZÅÄ°^ .(1996
.(1996,3½ÂÌ¿Zm)|Å{Ê» ÅZ¯ Y ÊÀË§MZ¯
ÉÁ .{Y{ Y« Ê] {Â» Y Ä¿YÁMÂ¿ ÉZÅÃ|ËY |Ì·Âe { ÊZ¼fmY ÉZÅ|¿ÂÌa ¬¿ (2003)¥Á
dY{ Zf¿Y ,|ÀfÅ ÊZ¼fmY ÉZÅÃÁ³ Ä] ¶f» Ä¯ É{Y§Y Y ½YÂeÊ» Ä¯ |Ì ÄnÌf¿ ¾ËY Ä]
d¼ Ä] ËY³ Â¼n» { .|ÀZ] Y{Ây] Ê§Z¯ dÌ«Ôy Y Á |ÀÀ¯ ÄËYY É|À¼Y ÉZÅÃ|ËY
«YÁ ½M { ½ZÀË§MZ¯ Ä¯ dY ÊZ¼fmY ]YÁ YÂ¿Y Y Ê ]Ze ,½ZÀË§MZ¯ ¾Ì] { ÉÁMÂ¿
Ä] ZÆÀe Ä¿ ZÅ½Z»Z { ÊZ¼fmY cÔ»Z e ÉÌ³Z¯ Ä] .(1998,4µZÂ³ Á dÌaZ¿)|¿YÃ|
½Z» Á ÄÀËÅ ÅZ¯ Z] Ì¿ ZÅ½Z»Z {Ây Ä°¸] ,|¿ZÊ» {Â Z^eY ¾ËY { ½Z³|ÀÀ¯d¯Z»
{ÂmÁ ÉZËÂ³ ÌyY cZ¬Ì¬ve .|ÀÀ¯Ê» Y|Ìa d{ ÊËZËY» Ä] ÊÌv» cY|Ë|Æe Á ZÅZÌ¿ Ä] xZa
dËÂ¬e { ZÅÄ°^ ¬¿ .dY ÊÀË§MZ¯ Á É|Ë|ne{Ây ,ÉÁMÂ¿ Z] Ä°^ ÃY|¿Y ¾Ì] Z^eY
¾ËY Y cZ¬Ì¬ve ZÅÄf§ZË Á Ã{Â] ÌyY ÉZÅµZ cZ ·Z» ÂÂ» |Ë|m ÉZÅÃ|ËY Ä Âe Á ÉÁMÂ¿
.(2000,5c])|À¯Ê» dËZ¼u ÄË¿
__________________________________________________________
1 --Alistair & Anderson
2 - Milliken
3 - Johannisson
4 - Nahapiiet & Ghoshal
5 -Berat
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
248
ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] |À¿YÂeÊ» ½YË|» Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» ©Â§ \·Z» Ä] ÄmÂe Z]
Á] dÆm { Y Ê^ZÀ» ËY ,ªÌ¬ve ÃZY {Â» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] ÃËÁ Ä] ,½Z»Z {
²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ Y Ê°Ë ªË ¾ËY Y Á |ÀËZ¼¿ {ZnËY ½Z»Z {Y§Y ÉY] Ä¿ZÀË§MZ¯ dÌ·Z §
.|ÀËZ¼¿ {ZnËY Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e dÆm Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z
Ê¿Z»Z dÌ«Ôy ] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe - ([
dÌ«Ôy Y dY{] ¾ËeµÁY|f» (1376) Á§Y {Z¬fY Ä] .dY Ã| É{| f» ¦ËZ e dÌ«Ôy Y
t Ä { |¿YÂeÊ» dÌ«Ôy ¹ÂÆ¨» .|À¯ ÄWYY cÁZ¨f» Á Â¿ É°§ ,É{§ Ä°ÀËY Y dY cZ^
dÌ·Z § ®Ë dÌ«Ôy ,É{§ ÃZ³|Ë{ Y .|Z] ÄfY{ dÌÂÂ» ÊZ¼fmY Á Ê¿Z»Z ,É{§
{ (1383,ÉÂ){ÂÊ» nÀ» dÌ¬§Â» ZË Ä·P» ®Ë Ä] ÃZ´¿ |Ë|m ÃÂÌ Ä] Ä¯ dY ÊfyZÀ
Ä¸Z§ Á µÂ¼ » Ì£ ÉZÅÄË|¿Y ½{ÁM |Ë|a ,|Ë|m ]YÁ ½|Ë{ dÌ§ Ä·À» Ä] dÌ«Ôy «YÁ
dÌ«Ôy ,ÊZ¼fmY Á Ê¿Z»Z ÃZ³|Ë{ Y .(1383,ÉÂ) dY °¨e ÊfÀ ÉÂ´·Y Y ¾f§³
½YÂÀ Ä] dÌ«Ôy ¥|Å .|Z]Ê» ÃÁ³ ÉZY ¾Ì] ¶»Z e |ÀËY§ Y ÊZ¿ Ä¯ dY ÊÅÁ³ Ê»Y|«Y
Â¿ Á Ë|] Ê§Zf¯Y ZË ÓZ¯ ,¹ÂÆ¨» ,ÄË|¿Y ®Ë ½{ÁM |Ë|a ,ÊÀÅ} dÌ·Z § Á {³Y§ ®Ë
ÉYÃ|ËY ZË YfyY ®Ë Ä] |¿YÂeÊ» Ä¯ dY ÊÀÅ} Á É°§ dÌ·Z § ®Ë fÌ] dÌ«Ôy .|Z]Ê»
.(1375,ÂaÊ¿|» Á ÉYMÆ){Â nÀ» ©Ôy {§ { °]
dÆm ÊËZÅÁ Ânfm { Ä¯ ÊËZÅ½Z»Z ZÆÀe ,Á»Y ÊÀËÁY{ {Zf«Y { ÌÀ] Ã|Ì¬ Ä]
cZ¬Ì¬ve .(1997,1ÌÀ])dY{ |ÀÅYÂy LZ¬] ½Z°»Y ,|ÀZ]Ê» ½Z¿ZÀ¯Z¯ dÌ«Ôy Y ÉÌ³ÃÆ]
ÉÌ³ÃÆ] ÉY] ¾ËY]ZÀ] ,|ÀZ] ©Ôy |À¿YÂeÊ» ÉYÄ§u Á ¶¤ Å ½ZÀ¯Z¯ Ä¯ |Å{Ê» ½Z¿
dÌ«Ôy \Ì£e Á ªËÂe \mÂ» Ä¯ Y ÊËZÅÌ¤f» ,Ê¿Z»Z ½Z¬¬v» |ËZ] ,dÌ«Ôy Y ZÅ½Z»Z
Y« dËZ¼u {Â» Y dÌ«Ôy |À¿YÂeÊ» Ä¿Â´q |À¿Y|] ½YË|» Ze |ÀÀ¯ ÊËZZÀ ,|¿ÂÊ»
¾ÌÀq Á Ã{Â] {§ ÉÁ dÌ«Ôy cZ ·Z» ÄÌ·ÁY ¯¼e ,ÊfÀ Â Ä] |Àq Å .(2004,2fË)|ÀÅ{
É{§ ¶»YÂ Y iPf» ZÆÀe ZÆ¿M dÌ«Ôy Á Ã{¯ dÌ·Z § ÊËZÆÀe Ä] ©Ôy {Y§Y Ä¯ |Ê» {Â¼¿YÁ
Â«Á Ä] ÃÁ³ Ìv» { ©Ôy ÉZÅÂ¯ ¾ËfÌ] Ä¯ |ÀÅ{Ê» ½Z¿ cZ¬Ì¬ve Z»Y ,|Z]Ê»
__________________________________________________________
1 - Bennis
2 - Reiter
249 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
¾Ì] ¶»Z e |ÀËY§ Y ÊZ¿ Ä¯ dY ÊÅÁ³ Ê»Y|«Y Ã|¼ Â Ä] ½Z»Z { dÌ«Ôy Á {|¿ÂÌaÊ»
ÃY|¿Y ¶»Z dÌ«Ôy ] iR» ÊÅÁ³ ÉZÅÌ¤f» ¾Ëf¼Æ» .(2000 ,1{§¹Z»)|Z]Ê» ÃÁ³ LZY
.|Z]Ê» cZZ^eY ºfÌ Á ÃÁ³ ¹Zn¿Y ,ÃÁ³ ÂÀe ,ÃÁ³
Y ®Ë Å Ä¯ .|¿Y{ dËÂ ÃÁ³ { Ä¯ {Y{ ÃZY ÊeY¨¿ {Y| e Ä] :ÃÁ³ ÃY|¿Y – ¦·Y
.|¿Y{ Ê¨¸fz» cY¿ ÃÁ³ LZY {Y| e ÃZ] { ½Y¿\uZ
ÉY] ¹Ó Ìa ½YÂÀ Ä] ÃÁ³ ÂÀe Ä] ½Z»Z { dÌ«Ôy cZÌ]{Y { :ÃÁ³ ÂÀe – [
{ZnËY ªË Y ÃÁ³ ÂÀe |¿|¬f » ½Y¿\uZ .(1993,2¾»{Á)dY Ã| ÃZ´¿ ©Ôy {°¸¼
{ ÉZÅÃZ³|Ë{ Á ZÅcZÆ» ,¿Y{ ÄÀ»Y{ ËY§Y ,Ä·P» ©Ôy ¶u {Â^Æ] Á ¦¸fz» ÉZÅÃZ³|Ë{
dÌ«Ôy t ËY§Y \mÂ» ¦¸fz» ÉZÅÃZ³|Ë{ Y ZÅdÌ·Z § Á ZÅZ¯ Ä] ÃZ´¿ Á ÃÁ³ f{
{Â» ½Y´ÅÁa Ä¸ÌÁ Ä] Ê¨¸fz» ÉZÅÄ^Àm Y dÌ«Ôy ] ÃÁ³ ÂÀe ÌiPe .(1999,3|¸a){ÂÊ»
ÂÀe ÉYY{ ÉZÅÃÁ³ Ä¯ |Àf§ZË{ {Ây cZ¬Ì¬ve { ¶]Â· Á {Â· ®» .dY Äf§³ Y« Ê]
ÉeÊ¨Ì¯ ÉZÅÃ|ËY Á Ã{Â] e©Ôy (|ÀfY|¿ Y Ê³ËÁ ¾ËY Ä¯ ÊËZÅÃÁ³ Z] ÄËZ¬» {)Êze
Ä] Z^ÀfY ¾ËY ,| Ê] Ê»Â« Á Ê´ÀÅ§ ¿ Y ZÅÃÁ³ ÂÀe Ä¯ Ä ·Z» Á{ { .|¿Y Ã{¯ ÄËYY
.(1993,4½ÂeYÁ)|ÀZ]Ê» ÉfÌ] dÌ«Ôy | f» ,Ê´ÀÅ§ ÂÀe ÉYY{ ÉZÅÃÁ³ Ä¯ |»M ¶¼
|¿Y{ Ê^ZÀ» Âm {ZnËY Ä] ZÌ¿ ½Y^Å .|ÀÀ¯Ê» [Zzf¿Y {Ây Ä]Z» {Y§Y Z] Y Z¯ 0ÓÂ¼ » ½ZÀ¯Z¯
Ê]ZËY Ä] {Z« |ËZ] ½YË|» .|ÀÀ¯ ªËÂe ÂÀf» ÉZÅÃÁ³ { dÌ·Z § dÆm Y ½ZÀ¯Z¯ |À¿YÂf] Ze
{Y§Y ÊÌ´¿Y ÉZÅdÌZu Á d¯Z» |ÀËY§ ,ZÅÊÅÁ³ ºÅ Ä] d^¿ {Y§Y Ê¬¸e
.(1998,5¶Ì]Z»M)|ÀZ]
,ÊÅÁ³ ÂÀe ¾fY{ ] ÃÁÔ dÌ«Ôy ¾fY{ ÉY] dY |¬f » ¶Ì]Z»M : ÃÁ³ ¹Zn¿Y – k
Y ÊÂÀe ½{¯ ¼m ºÅ Á{ YË ,|ÀZ] ÄfY{ ´Ë|°Ë Y Ê¸]Z¬f» dËZ¼u |ËZ] ÃÁ³ LZY
Ã{Z ¶¼ { ,dÌ«Ôy Ä Âe ÂÀ» Ä] ... Á ZÅdÌz ,ZÅdÌÀm ,ZÅ²ÀÅ§ ,ZÅze
__________________________________________________________
1 - Mumford
2 - Woodman
3 - Pelled
4 - Watson
5 - Amabile
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
250
dËZ¼u ÉY] ZY ¾ËY ] .dY º¯ ,|ÀÀ¯ dËZ¼u ´Ë|°Ë Y {Y§Y Ä¼Å Ä°ÀËY µZ¼fuY Z»Y ,dY
:|ÀZ] Ê³ËÁ Ä ÉYY{ |ËZ] ZÅÃÁ³ ¾ËY ,´Ë|°Ë Y ÃÁ³ ÂÀf» ÉZY
-|ÀZ] ÄfY{ ÃÁ³ ¥|Å Ä] d^¿ Ê¯f» ©ZÌfY Á Ä«Ô |ËZ] ÃÁ³ ÉZY -1
{ 0ZÂy {Ây ÉZÅÊÅÁ³ ºÅ Ä] Ä¯ |ÀZ] ÄfY{ ¶ËZ¼e Ê¸¼ Â Ä] |ËZ] ZY -2
-|ÀÀ¯ ®¼¯ ÉYÂ{ «YÂ»
Á ÄfY{ {Z¬fY ÃÁ³ ÉZY ËZ {§ Ä] vÀ» ÃZ³|Ë{ Á ¿Y{ Ä] LZY Ä¼Å |ËZ] -3
Á Ì´¿Y ZÆÀe Ä¿ ¶»YÂ ¾ËY Ä¯ |À¯Ê» |Ì¯Pe ¶Ì]Z»M .|¿Â ¶WZ« ¹YfuY ZÆ¿M ÉY]
Ì¿ ZÅcZÆ» Á [Zne Ê¿Á§ \mÂ» Ä°¸] ,|ÀÅ{Ê» ËY§Y Y {Y§Y dÌ«Ôy
ÉZY ¶]Z¬f» dËZ¼u ] |Ì¯Pe Z] Ê¬Ì¬ve Ä]Z» {Â» { .(1998,¶Ì]Z»M)|¿ÂÊ»
,z]iY ÉZÅÃÁ³ ºÆ» ÉZÅÄ¿Z¿ Y Ä¯ dY Ã{Y{ ½Z¿ ´Ë|°Ë Y ÂÀf» ÉZÅÃÁ³
ÉZÅ{°ËÁ Á ZÅcZÆ» ,LZY ËZ Ä] ªÌ¼ ¹YfuY ,´Ë|°Ë Z¯ Y LZY dËZ¼u
.(1966,1¸a)|Z]Ê» ¶¼°»
½YÌ» Á ÊZ^eY µZ¿Z¯ Â¿ Ä¯ d§ZË{ {Ây cZ¬Ì¬ve { dÁ : ÃÁ³ cZZ^eY ºfÌ – {
ZÅÃÁ³ ½Á{ {Y§Y ³Y Ä¯ dY |¬f » ÊZ^eY µZ¿Z¯ {Â» { ÉÁ .{Y{ ÌiPe dÌ«Ôy ] Z^eY
cZÔY { d¯Z» Á ´Ë|°Ë Z] Z^eY ÉY«] Ä] Ä¿Z«{Z Á ÊÀ£ Á ®Ë \·Z« { |À¿YÂf¿
,ZÅZ¯ ¹Zn¿Y dÆm ©Ôy ÉZÅÁ {ZnËY ÉY] Y ¹Ó ÉZÅd§ |¿YÂeÊ¼¿ ÃÁ³ ,|¿Y{b]
Ä¯ |ÀÀ¯Ê» ÉÌ³ÄnÌf¿ {Ây ªÌ¬ve ZY ] ¾Ì¨Ë³ Á ËÁZ 0ZÆ]Z» .(1995,2{Â§)|À¯ ºÅY§
ºÌÆ ½Y´Ë{ Z] cZÔY { Ä¿Y{YM Â Ä] Ä¯ |ÀZ] {Z« ZÆ¿M |ËZ] ,{Y§Y ½{¯ ©Ôy ÉY]
ZY ] ½Â¸Ì³ Á Ê·Z .(1998,¶Ì]Z»M)|ÀÀ¯ Zv· ZÅºÌ¼e { Y cZÔY ¾ËY Á |¿Â
Z^eY ËY§Y Ä¯ |ÀÀ¯Ê» ÉÌ³ÄnÌf¿ cZZ^eY Á dÌ«Ôy Ä]Y {Â» { {Ây cZ¬Ì¬ve
Ä] |ËZ] ½YË|» ,Á ¾ËY Y .{ÂÊ» ½ZÀ¯Z¯ dÌ«Ôy ËY§Y \mÂ» ÊÅÁ³½Á] Á ÊÅÁ³½Á{
½YË|» .|ÀZ] ´Ë|°Ë Z] fÌ] ¶»Z e Á Z^eY Ä] ½ZÀ¯Z¯ ªËÂe ÉY] ¦¸fz» ÉZÅÁ °§
´Ë|°Ë Z] d·ÂÆ Ä] |¿YÂf] ZÅÃÁ³ ½Á{ {Y§Y Ä¯ |ÀÀ¯ ÊuY ÉÂv¿ Ä] Y Z¯ Ìv» |ËZ]
__________________________________________________________
1 - Pelz
2 - Ford
251 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
.(1994,1ZËÁYÊm)|ÀZ] ÄfY{ Ê¼ Ì£ cÔ»Z e
s» cZÌ]{Y { d«{ Ê¼¯ Z] {Y§Y dÌ«Ôy ËY§Y { ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe ½{Y{ ½Z¿ ÉY]
] |¿YÂeÊ» ,ªÌ¬ve ÃZY {Â» ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Ä¯ dY tYÁ a ,Ã|
ºfÌ Á ÃÁ³ ¹Zn¿Y ,ÃÁ³ ÂÀe ,ÃÁ³ ÃY|¿Y ¶»Z Ä¯ dÌ«Ôy ] iR» ÊÅÁ³ ÉZÅÌ¤f»
ÊÅÁ³ ÉZÅÌ¤f» ] ÄËZ» ¾ËY ÌiPe ½ZÌ] ÉY] .|Z] ÄfY{ ÊËYÄ] ÌiPe ,|Z]Ê» cZZ^eY
{ |ËZ] Ä¯ ÊeY¨¿ {Y| e Z] \ZÀf» Y ÃÁ³ ÃY|¿Y Är¿ZÀq ³Y {Â¼¿ µÓ|fY Ä¿Â´ÀËY ½YÂeÊ»
Z] Y ÃÁ³ LZY ¾ÌÀr¼Å Á ºÌËZ¼¿ [Zzf¿Y ,|]ZË ËY§Y dÌ«Ôy Ze |ÀZ] ÄfY{ Âu ÃÁ³
¿Y{ ÄÀ»Y{ Á ËY§Y Y Ä·P» Ä¿Z«Ôy ¶u ºÌZ] {Z« Ze Ã{Â¼¿ [Zzf¿Y ¦¸fz» ÉZÅÃZ³|Ë{ ÂÀe
Ä |¿YÂf] Ä¯ dY ÉZ°ÅY ÄËYY dY ºÆ» Är¿M ½ZÌ» ¾ËY { .ºÌÅ{ ËY§Y Y ZÅcZÆ» Á
ºÅY§ Y ÊËY |¿YÂf] Z°ÅY ¾ËY ÊÀ Ë ,|ËZ¼¿ {ZnËY Y | ÃZY ½Y|] ©Â§ { Ä¯ Ê¼Æ» Ê³ËÁ
ÉY] Z°ÅY ¾ËY dY º¸» Är¿M .(ÊÅÁ³ ¹Zn¿Y)|ÀÀ¯ dËZ¼u ´Ë|°Ë Y {Y§Y Ä¼Å Ze {ÁM
,ªÌ¬ve Ã| ÃZY ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e ÃËÁ Ä] ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e |¿YÂeÊ» ½YË|»
{ ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] ½YË|» ½Âq .|Z] ÃÁ³ LZY ¾Ì] { ¦¸fz» © Y
Á d«Y| ,ÉË~adÌ·ÂX» ,d¯Z» Á ÉZ°¼Å u ÉZ{Z¼fY |À¿YÂeÊ» ÃÁ³ LZY ¾Ì]
{Y§Y dÌ«Ôy ËY§Y dÆm { Á {ZnËY Y ÊÅÁ³ ¹Zn¿Y ªË ¾ËY Y Á |ÀËZ¼¿ dËÂ¬e Y ...
¾Ì] { ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] |À¿YÂeÊ» ½YË|» ¾ÌÀr¼Å .|¿Y{ ] ¹Z³ ½Z»Z
hZ] Ê¼ Ì£ cZZ^eY ¾ËY Á |ÀÅ{ ËY§Y Y ZY Ê¼ Ì£ cÔ»Z e ,ZÅÃÁ³ LZY
¾ËY Ä¯ Ã{Y{ Y« ºÅ ZÌfyY { d·ÂÆ Ä] Y ZÌ¿ {Â» Á ºÆ» cZÔY ÃÁ³ LZY Ä¯ {ÂÊ»
ÄËZ» Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» ©Â§ \·Z» Ä] ÄmÂe Z] .dY iR» {Y§Y dÌ«Ôy ËY§Y { ÊÂ¿ Ä] »Y
.|Z] iR» ½Z»Z {Y§Y dÌ«Ôy ËY§Y { |¿YÂeÊ» ÊZ¼fmY
Á ÊZ¼fmY ,É{Zf«Y Ä Âe :½ZÀ¯Z¯ ÉZ|À¼¿YÂe ] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe - (k
¾ËY Ä¯v» ¶»Z Á dY ¦¸fz» ÉZÅÄÀÌ» { Z» Ê¼¸ ÉZÅÊËZ¿YÂe Ä] Äf]YÁ Â¯ Ê´ÀÅ§
.dY Â¯ Ê¿Z¿Y ÉÁÌ¿ ÉZ|À¼¿YÂe Ä] ÂÀ» ZÅdÌ«Ôy Á {Y| fY ½| Z§Â° Á ZÅÊËZ¿YÂe
ÉZÅÃÁ³ { dÌ·Z § ,É{Z¬f¿Y °¨e ,ZÅ±Â·ZË{ ËY§Y ÉY] ÉYÄÀÌ» Y ÉZ|À¼¿YÂe (2001)Ê·
__________________________________________________________
1 - Gioia
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
252
,ºÌÆe ÉÂY§ Ä] d¯u dÆm ÊËZÅdÌ·Z § Ä] ½{Y{ ÃZmY Ä¯ |À¯Ê» ÃZY Á |¿Y{Ê» ®qÂ¯
,1Ê· )|ÀfÅ ÉZ|À¼¿YÂe Ê¸Y ÉYmY Y ,ZÅÂ´f¨³ Á ½|Ë{ ,°¨e ,cZÌ]ne ËÓZa Á ºÌ¬e
.(2001
²ÀÅ§ ®Ë ½M ªË Y Á dY |ÀËY§ ®Ë ½ZÀ¯Z¯ ÉZ|À¼¿YÂe (1998)¯Z§ ¿ Y
Á cYÌiPe lËZf¿ Á ÉÌ³ºÌ¼e ÉZÅ» ,¥Y|ÅY ,ZÅ½Z»M ½M { Ä¯ |]ZËÊ» Ä Âe ÉZ|À¼¿YÂe
d]Z« Á ]ZÀ» ,Ê´ÀÅ§ ¾ÌÀq { .{ÂÊ» ÄfY~³ YfY Ä] ½Z»Z ¶¯ { ½Z¿M ÉZÅÔe
,2¯Z§){ÂÊ» dËZ¼u Á ºÅY§ ½ZËZÅdÌ·Z § Êz]iY dÆm ZÌ¿ {Â» ]ZÀ» \¯ ÉY]
:dY ÉYÄ¸u» Ä |ÀËY§ ®Ë ÉZ|À¼¿YÂe .(1998
½Z»Z ÉZÅdÌ «Â» |Å{Ê» ÃZmY ½ZÀ¯Z¯ Ä] cZÔY ºÌÆe :cZÔY ºÌÆe -1
{ ÉZ{Z¼fY Z] cZÔY ºÌÆe .|ÀÅ{ Y« ¶Ì¸ve Á ÄËne {Â» Á |ÀZÀ] Y {Ây
ËY§Y \mÂ» ÄnÌf¿ { Á {ÂÊ» Z£M ÊfÀ Ê^eY» Ä¸¸ °¨e ¾f° ,½Z»Z
ÉY] cZÔY { ½| ºÌÆ Â ®Ë Y .{ÂÊ» ½ZÀ¯Z¯ ÉË~adÌ·ÂX» ZuY
®Ë ÉY] ÉZ{Z¼fY ´Ë{ ÉÂ Y Á ,dY ÊeZÌu »Y ®Ë ½Z»Z ÉZZ¿YÂe
cZÔY { ½ZÀ¯Z¯ ½| ºÌÆ Á d¯Z» .dY ÉÁ Ì¿ |À¼¿YÂe ½Z»Z
{Y§Y Ä] Är¿ZÀq .{ÂÊ» ÉË~adÌ·ÂX» Á dÌ¼Ì¼ Á {Z¼fY Âm ÉY«] \mÂ»
½YÂeÊ¼¿ ´Ë{ Á Ã| {ZnËY É{Z¼fYÊ] Âm ,{Â¿ Ã{Y{ Z¯ ÉÁ Á ¹Ó cZÔY
»Y { µÔfyY \mÂ» É{Z¼fYÊ] Âm .dY{ Zf¿Y Y Ä¿ÓÂX» Zf§ ½Z¿M Y
cZ¼Ì¼e ZË |ÀÀ¯ ÃY{Y Y {Ây |ÀfÌ¿ {Z« cZÔY ½Á|] {Y§Y .{ÂÊ» ÉÌ³ºÌ¼e
.|ÀÀ¯ ¶¼ Ä¿ÓÂX» |¿Ë³Z¿ cZÔY ¾fY{ Z] {Y§Y ,¾ËY]ZÀ] .|¿Ì´] Y \ZÀ»
¾ËY { :½Z»Z ÉZÅ» Á |u Ze { ÉZ¯ µÔ¬fY Á ÉZfz» {Ây -2
Á ZÅ¬¿ ,¥Y|ÅY ,cYÂe ,ZÅY ,|¬» ªË Y ½Z»Z ÉZÅ» Á |u Ä¸u»
.{ÂÊ» z» Ê¿Z»Z ZfyZ Á ºfÌ
__________________________________________________________
1 - Lee
2 - Fox
253 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
ÃZ³Å :ZÅ\eY» Ä¸ ÉZm Ä] ½Y{³{Ây ÉZÅºÌe ½{¯ ¾Ë´ËZm -3
Y ,|¿ÂÊ» [Zzf¿Y |Ì·Âe Á Z¯ |ÀËY§ ÉY] ÃËÁ ÉZÅdÌ·ÂX» Z] ½ZÀ¯Z¯ Y ÊÅÁ³
Á |ÀÀ¯Ê» dËË|» Y Ìq Ä¼Å ,|ÀÀ¯Ê» YmY Á ÉËÄ»Z¿] Z¯ ½ZËZa Ze Á
® ½Á|] .(1379,1{Zr¿Ô] )|ÀÀ¯Ê» ºÌ¬e Ä¿Ó{Z Á ÉÁZ» cÂ Ä] Y dÌ·ÂX»
Ä¯ |ÀfÅ Á] Á ÉYÃ|¼ ¿YÂ» Z] ,Ê¿Z¿Y ÉÁÌ¿ ÉZ|À¼¿YÂe ÉY] Ê¿Z»Z Å {
{ Êz]iY Á ÊËYZ¯ ½YÌ» ½|»M ¾ÌËZa Á Ê¿Z¿Y ÉÁÌ¿ ¾f§ |Å hZ] ,¿YÂ» ¾ËY
Ä] |Æ e \Ì£e ,| ¿YÂ» ¾fY{] ÉZ|À¼¿YÂe .(1999 ,2²ÀÌ·ÁY{)|¿ÂÊ» ½Z»Z
,¶°» ¶u Ä] {Y§Y ¾fyZ {Z« Á ÉÁMÂ¿ Á dÌ«Ôy ,ÉË~ay \Ì£e ,¥Y|ÅY
ÉÌq Å Ä] ½{Y{ Ä¼eZy ÉZ|À¼¿YÂe .dY e ½{] ¾Ì] Y Á dÌ·ÂX» ËY§Y
{Y§Y ÉZ°¼Å Á d¯Z» ,¨¿ Ä] {Z¼fY ,¶¼ É{YM ,| ¦«Âe \mÂ» Ä¯ dY
Ä] ½Y^Å Á ½YË|» Ä¯ dÌ¿ ÉÌq ÉZ|À¼¿YÂe .(1384,É^¯Y Á |À¼¸¬){ÂÊ»
ÃÂ¬·Z] ÉZÅÊËZ¿YÂe Ä¸« Ä] {Y§Y ½M { Ä¯ dY ÊËY {ZnËY Ä°¸] ,|ÀÀ¯ LZY {Y§Y
1997,3{ZfY)|ÀËZ¼¿ ¹Y|«Y Á ÉÌ³ºÌ¼e ¾°¼» ÄmÁ ¾Ëe§Z¿ Ä] Á |ÀÀ¯ {Â {Ây
.(
:dY iR» ½ZÀ¯Z¯ ÉZ|À¼¿YÂe { ¶»Z Ä ©Â§ cZÌ]{Y Ä] ÄmÂe Z]
Á ÉË~ay ,ÉÁMÂ¿ Á dÌ«Ôy Ä] \Ì£e Y ½Z»Z {Y§Y |ËZ] ÉZ|À¼¿YÂe ÉY] -1
.{Â¼¿ ¶°» ¶u Ä] {Z«
|ËZ] Ä°¸] ,|ÀËZ¼¿ ZY ½Z»Z {Y§Y Ä] |À¿YÂeÊ¼¿ ½Y^Å Á ½YË|» Y ÉZ|À¼¿YÂe -2
.{Â¼¿ ZÌÆ» {Y§Y ÉY] Y ÊËY
.{Â Ã{Y{ Ê§Z¯ Á «Â» Ä] ,iR» cZÔY ½Z»Z {Y§Y Ä¼Å Ä] |ËZ] -3
ÊËZZÀ ¶»YÂ ½YÂeÊ» ÉZ°ÅY Äq Z] Ä¯ dY ¾ËY ÄmÂe ¶]Z« Äf°¿ ¶»Z Ä ¾ËY ÊËZZÀ Z]
{ ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e ,Z°ÅY ¾ËY dY º¸» Är¿M .dyZ Ê¸¼ Y Ã|
__________________________________________________________
1 - Blanchard
2 - Dowling
3 - Erstad
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
254
{Z¼fY ºÅ Ä] ½Z»Z {Y§Y Ä¯ {ÂÊ» hZ] ½Z»Z { ÄËZ» ¾ËY dËÂ¬e Ä¯ Yq .dY ½Z»Z
ÄÌuÁ {ZnËY Á ÉZ{Z¼fY {ZnËY Z] .|]ZË ËY§Y ZÅ½M { d¯Z» Á ÉZ°¼Å u Á Ã{¯
´Ë|°Ë Ä] Y Ê§Z¯ Á «Â» Ä] Á iR» cZÔY ZÆ¿M ,½Z»Z {Y§Y { d¯Z» Á ÉZ°¼Å u
cÔ°» |À¿YÂf] Á Ã| ÉÁMÂ¿ Á dÌ«Ôy Ä] \Ì£e ZÅ½M Ä¯ {{³Ê» hZ] »Y ¾ËY Á |ÀÅ{Ê»
] ÊZ¼fmY ÄËZ» d¨³ ½YÂeÊ» a .|¿{³ |À¼¿YÂe ÊeZ^ Ä] ,|ÀËZ¼¿ ¶u {Ây Y {Ây
|Ë|m ÃY ®Ë ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ZY ] Ê¿Z¿Y ]ZÀ» ÉZ|À¼¿YÂe Á Ã{Â] iR» ÉZ|À¼¿YÂe
.dY eÊf]Z« Á eÃ|ÌrÌa Ã|ÀËM Z] | f» ÉZÅ½Z»Z ½{¯ ÃY{Y
ZÅ½Z»Z ½YË|» Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» ÉÌ³ÄnÌf¿ ®Ë { d¼« ¾ËY \·Z» ¶¯ Ä] ÄmÂe Z]
ÃZY {Â» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] ÃËÁ Ä] ,½Z»Z { ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] |À¿YÂeÊ»
½Z»Z |À¿YÂf] ªË ¾ËY Y Ze |ÀËZ¼¿ {ZnËY ZÅ½Z»Z { ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯ Z] Y ZÅÊ³ËÁ ¾ËY ,ªÌ¬ve
.|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë Ä] Y {Ây
½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e dÆm ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe
Ã|¿Ì³{ZË
ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] |À¿YÂeÊ» ½YË|» |Ë{³ ÃZY ½Y|] ¶^« z] { Ä¯ Ä¿Â´¿Z¼Å
ªË ¾ËY Y Ze |ÀËZ¼¿ {ZnËY ZÅ½Z»Z { Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ ÊZ¼fmY
ÊZ¼fmY ÄËZ» ÌiPe ¶Ì·{ Ä] Z»Y .|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë Ä] Y {Ây ½Z»Z |À¿YÂf]
] ÃÁÔ |¿|Ë{ ÄfËZ ¾Ì¬¬v» ,¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§ ªË Y Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY {
½Z»Z {ZnËY { ÄËZ» ¾ËY dÌ¼ÅY Ze |ÀËZ¼¿ ÃZY ºÅ ÂÂ» ¾ËY Ä] ¶^« d¼« \·Z»
¿Y{ dËË|» Y Ê¨Ë e Y | ] Ä»Y{Y { \¸» ¾ËY ¯} Y | ] µZu .|ÀÅ{ ½Z¿ fÆ] Y Ã|¿Ì³{ZË
Z] Ä¯ {ÂÊ» ÄfyY{a \¸» ¾ËY Ä] ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Á ¿Y{ dËË|» Ä]Y ½{Y{ ½Z¿ Á
½YÂeÊ» ,ªÌ¬ve ÃZY {Â» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] Âz] ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e
¾Ì] Z^eY Ä] ÄmÂe Z] ,ZÅ|ÀËY§ ¾ËY Ä Âe Z] Á {Y{ Ä Âe ½Z»Z { Y ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§
.{Â¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë Ä] Y ½Z»Z ,¿Y{ dËË|» Á Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z
Á ¿ ,Ê]ZËZ] ,ÉY|Æ´¿ ,[~m Á \¯ ,ª¸y ÉZÅ|ÀËY§ ÃY{Y Y cZ^ ¿Y{ dËË|»
{ Ä¯ dY ÊeZ»Y|«Y ÄÂ¼n» ¿Y{ dËË|» ,´Ë{ cZ^ Ä] .dY ¿Y{ {]Z¯ ¹Zn¿Y
,¿Y{ Y ÉÌ³ÃÆ] Z] ½Z»Z Ze {Ì³Ê» ¹Zn¿Y ½M ÉÌ³Z¯ Ä] Á Ê¿Z»Z ÉÌ³{ZË ÉZÅ|ÀËM§
255 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
ÉÌ³{ZË |ÀËY§ dËË|» Z] Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z .(1382,Ê¿YÂ·Y)|z] ª¬ve Y {Ây d·Z
¿Y{ dËË|» ´Ë{ ÉÂ Y Á |Z]Ê» ¿Y{ dËË|» ÉZÃ{ZÌa ÉY] \ZÀ» Éf] ,Ê¿Z»Z
Äq Å Ä] Á Äf§³ Y« Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ¯» { Ê¿Z»Z ÉÌ³{ZË ÉZ½ZM ¬¿ Z] Ì¿
.(1385,Ã{Y ®qÂ¯ Á Ê°¼¿)|À¯Ê» ®¼¯ ½M ½{¯ ¶¼ eª§Â» Á ½| ez]iY
ÉZÅdËÂ»P» Ê]Ây Ä] |¿{Z« Á ÄfY{ ZÌ] ªÌ§Âe ½Z°»Y Êf]Z« ÉZÌ¿{ { Ã|¿Ì³{ZË ÉZÅ½Z»Z
-Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z { ¿Y{ µZ¬f¿Y ÂÀ» Ä] |»MZ¯ ÉZÅY]Y Y Ê°Ë .|¿Z ª¬v» Y {Ây
ÉZ|Àf» ,¿Y{ ª¸y ] ¶¼f» ¿Y{ dËË|» .(1384,Ã{YºÌÅY]Y)|Z]Ê» ¿Y{ dËË|»
{ ¿Y{ dËË|» ¶uY» Y ®Ë Å .|Z]Ê» ¿Y{ {]Z¯ 0ZfËZÆ¿ Á ,¿Y{ ¿ Á ËÂe ,¿Y{
.(1385,ÊËZv] Á Ê¼Ë¯kZu)|ÀËZ¼¿Ê» Z¨ËY Y ÉiR» ¬¿ Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ¨u Á ª¸y
½Z»Z { ¿Y{ dËË|» ÉÌ³Z¯ Ä] ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e ÊZY ÉZÅÃY Y Ê°Ë
ÉZÅÌv» ½{ÁM ºÅY§ Z] ¹OÂe ,¿Y{ ºÌÆe Á {ZnËY |ÀËY§ ÉZ½ZM Z] ,¿Y{ dËË|» ,dY
½Z»Z Ä] Á |z]Ê» d Y Ê¿Z»Z ÉÌ³{ZË ,z]iY ÉZÅY{Za ºfÌ Á d^j» ÉZ¯
dÌ¬§Â» Z] ,ZÅÌÌ¤e Z] ¹Z´¼Å Á {Z ª^À» ÉÁ»Y Ã{]Zf ÉZÅÌÌ¤e Z] Y {Ây Ä¯ |À¯Ê» ®¼¯
Äf]YÁ ´Ë|°Ë Ä] ¿Y{ dËË|» Á Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z .(1388,É^À« )|Å{ Ä»Y{Y {Ây cZÌu Ä]
Y« ÄmÂe {Â» Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Y ºfÌ Ã{y ®Ë ½YÂÀ Ä] |¿YÂeÊ» ¿Y{ dËË|» Á |ÀfÅ
.| |ÅYÂy °] Á ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z { cYÌÌ¤e Ä] nÀ» ¿Y{ dËË|» { cYÌÌ¤e .{Ì³
Ä] ½Z»Z ¶Ë|^e |ÀËY§ Á dY Z°M ¶»Z¯ Â Ä] {Y{ {ÂmÁ Á{ ¾ËY ¾Ì] Ä¯ ÉÂ« Z^eY
.(1384,Ã{YºÌÅY]Y)|Z] Ì¿ ¿Y{ dËË|» ¶»Z ÊfËZ] Ã|¿Ì³{ZË
¾Ì] Z^eY Ä] Ä»Y{Y { ¿Y{ dËË|» Á Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ¾Ì] Z^eY ½| z» Z] µZu
Á ½Ô¯ t { ¿Y{ Á cZÔY µZ¬f¿Y .dyY{a ºÌÅYÂy ¿Y{ dËË|» Á ÊZ¼fmY ÄËZ»
{ .|ÀÀ¯Ê» Ëe Á ¶ÌÆe Y µZ¬f¿Y ¾ËY Ä¯ {Y{ É{Y§Y Ä] Ê´f] ,ZÅ½Z»Z Á {Y§Y ¾Ì] {y
Ì¿ {Y§Y ÊeZÔY cÓ{Z^» ] ,|ÀZ] ½M ¿Z» ZË É{§ ¾Ì] Z^eY ©Â» Ä¯ Ê¸»YÂ ¹Z¼e ,ÄnÌf¿
{ {Y§Y ½ZÌ» {Z¼fY ] ÊÀf^» cÔ»Z e Á cZZ^eY dÌ¼ÅY ,¶Ì·{ ¾Ì¼Å Ä] .{Â] |ÅYÂy Y~³ÌiPe
cÔ»Z e Äq Å |¿YÂf] Ê¿Z»Z Är¿ZÀq .dY Äf§³ Y« |Ì¯Pe {Â» ,¿Y{ {] Z¯ Á f³
fÌ] ,|Å{ ËY§Y Ê¿Z»Z ÉZÅ|uYÁ Á ZÅÃÁ³ ¶yY{ { ËÂy ½ZÀ¯Z¯ ½ZÌ» { Y z]iY
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
256
z]iY dËË|» ,ÄnÌf¿ { Á ËÂy {Y§Y ½ZÌ» ÊeZÔY cÓ{Z^» Êz]iY Ä] d^¿ |¿YÂeÊ»
{ ÉÂm Á ²ÀÅ§ f³ Á {ZnËY ¾ËY]ZÀ] .(2001,1cZÆ])|À¯ ¶Zu ½ZÀÌ¼Y Ê¿Z»Z ¿Y{
¿Y{ dËË|» ÉZÅcÁ Y ,|À¯ \Ì£e Y cÔ»Z e Á cZZ^eY Â¿ ¾ËY Ä¯ ½Z»Z
.(2002,2ÉY{ ½Ó)dY
Z^eY ,¿Y{ µZ¬f¿Y Á ÊZ¼fmY ÄËZ» ½ZÌ» Ä¯ |¿{Y{ ½Z¿ {Ây ÅÁa { ½Â¯ Á ·{M
] ÊÀ^» Ê^ZÀ» |ÅYÂ Ä] ¿YZ°¼Å Á É|À· .(2002,3½Â¯ Á ·{M) .{Y{ {ÂmÁ ÉY{ZÀ »
Á ½Â¼ËZe .(2002 ,½Â¯ Á ·{M)|Àf§ZË d{ ¿Y{ dËË|» Á ÊZ¼fmY ÄËZ» ½ZÌ» Z^eY
Ä] nÀ» ,¿Y{ dËË|» {Â^Æ] { ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ Ä¯ |¿{Y{ ½Z¿ {Ây ÅÁa { ¦»ZfY
(2003)¾Ì·ÂWZa Á ¾Z» .(2003,4¦»ZfY Á ½Â¼ËZe){ÂÊ» ½Z»Z { eÓZ] {°¸¼ \¯
Á Ã{Y{ ¹Zn¿Y ¿Y{ dËË|» Y É|À¸ËÂÌ¿ ÉZÅd¯ ½YË|» Z^ÀfY { {Â» { ÉYÄ ·Z»
Y ¾f§ZË ÊÅZ³M ,Z^« |Ë|Æe ¶»Z ¿Y{ dËË|» ÉZÃ{ZÌa ¥Y|ÅY ¾ËeÊ¸Y Ä¯ |¿{Y{ ½Z¿
¿YÂ» ¾Ëf³] Ê§ Y Á |Z]Ê» ¿Y{ dËË|» ÉÂ·ÂÀ°e É|»MZ¯ Á ¿Y{ dÌ¼ÅY
Á (¿Y{ YfY Á cZZ^eY ,{Z¼fY ½Y|¬§) Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ¶»Z ¿Y{ dËË|» ÉZÃ{ZÌa
dÌ¬§Â» ¶»Z ¾Ëf¼Æ» Á dY ¿Y{ dËË|» ÃZ]{ cÌ] Á { Á ÊÅZ³M ½Y|¬§ Ì¿
.(2002,5)dY (YfY ,{Z¼fY ,{Y§Y) Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ¿Y{ dËË|» ÉZÃ{ZÌa
Y Ê¼Æ» ¬¿ ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä¯ dY tYÁ a | ÃZY ½Y|] Ä¯ cZ¬Ì¬ve lËZf¿ Ä] ÄmÂe Z]
Z] |À¿YÂeÊ» ½YË|» Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» Y~· .{Y{ Ã|Æ Ä] ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§ Ä Âe {
Ä Âe ½Z»Z { Y ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§ ,ÊZ¼fmY ÄËZ» Y ÉÌ³ÃÆ] Z] ,ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯
¾ËY \·Z» Ä] ÄmÂe Z] Ê¸¯ É|À]¼m ®Ë { .|ÀZ] ª§Â» Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY { Á Ã{Y{
½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e dÆm Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§ ÉZÅÊ³ËÁ {ZnËY) ¶^« d¼« Á d¼«
ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯ Z] ½YÂeÊ» ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» (Ã|¿Ì³{ZË
__________________________________________________________
1 - Bhatt
2 - Landry
3 - Adler & Kwon
4 - Tymon & Stumpf
5 - Shearer
257 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
.{Â¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë Ä] Y ½Z»Z
ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] Âz] ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» dËÂ¬e Z] Ä°Ì¿Z» dY ¯} ½ZËZ
½Z»Z {Y§Y dÌ«Ôy Á dËÂ¬e Ê¿Z»Z ÊÀË§MZ¯ ,|À¼¿YÂe ½Z»Z ½ZÀ¯Z¯ ,ªÌ¬ve ÃZY {Â»
eª§Â» ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§ Ä Âe { ½YË|» Ä¯ {{³Ê» hZ] »Y ¾ËY Á Äf§ZË ËY§Y
ÉZ|À¼¿YÂe Á ÊÀË§MZ¯ ,dÌ«Ôy dËÂ¬e { |¿YÂeÊ» Ì¿ ZÅ|ÀËY§ ¾ËY Ä Âe Ê§ Y Á |ÀZ]
ÌiPe ] ÃÁÔ ,{¯ ÉÌ³ÄnÌf¿ ½YÂeÊ» ,ÄËÂ Á{ Z^eY ¾ËY ZY ] .{Â «YÁ iR» {Y§Y
¾ËY ,| ÃZY ½Y|] Ä·Z¬» ¾f» { Ä°ËÂ¿Z¼Å ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY { ÊZ¼fmY ÄËZ»
.|ËZ¼¿ ®¼¯ ½| Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z dÆm { ºÅ Y ZÅ½Z»Z |¿YÂeÊ» Z^eY
Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY Z] ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ÉZÄÀË{ZÆ¿
-½Z»Z Ä¯ {] ºÌÅYÂy Êa ÂÂ» ¾ËY Ä] Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ÉZÅÊ³ËÁ tËe Z] z] ¾ËY {
,|ÀZ] ª§Â» Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY { |¿YÄf¿YÂe ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ] ÄÌ°e Z] Ä¯ ÊËZÅ
½Z»Z ÉZY ¾Ì] { {Ây ½Z»Z { Y ÊZ¼fmY ÄËZ» ZÅÄ¨·R» |ÀfÅ {Z« ZÅ½Z»Z ¾ËY
ÉZÅÄË|¿Y ,|À]ZËÊ» | °¨e |Ë|m ÉZÅÂ´·Y Ä¯ dY ÊËZm Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z .|ÀËZ¼¿ ÄÀË{ZÆ¿
,Ê¿YÂ·Y)|¿Â»MÊ» ºÅ ©Z¨eY Ä] Y ¾fyÂ»M Ê´¿Â´q {Y§Y Á |¿ÂÊ» lËÁe ÊÅÁ³ Á Ê ¼m
.(1377
Y ½M ¹ÁY|» Á |À¯Ê» ¶ÌÆe ZY ¹Z¼e ÉY] Y ÉÌ³{ZË Ä¯ dY Ê¿Z»Z Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z
{ Ä¯ dY Ê¿Z°» ½Z»Z ¾ËY .dY |Ë|m ÉZÅÃZ³|Ë{ Ã|¿ÁM {ÂmÁ Ä] ¾ÌÀr¼Å .|Å{Ê» µZ¬f¿Y
,|ÀÅ{Ê» ËY§Y |¿Y{ ½M ª¸y Ä] ¶Ì» Ä¯ Är¿M Å ª¸y dÆm { Y {Ây ÊËZ¿YÂe 0Z^e» {Y§Y ½M
¹ÁY|» ËZ»M ¶v» .|¿Â»ZÌ] Ä¿Â´q Ä¯ |¿Ì³Ê» {ZË Á Äf§³Y§ Y ÉÌ³{ZË |Ë|m ÉZÅµ|»
dY Ê¿Z»Z Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë .dY Ê¸Y ¥|Å Ä] ½M ½{Y{ ] Á ZÅ½M µZ¬f¿Y ,ZÅÄ]ne
½ZÀ¯Z¯ Ä] ,|Å{Ê» dÌ¼ÅY ½ZÀ¯Z¯ Â»M Ä] ,|À¯Ê» dËY|Å Y Z¯ ¹Zn¿Y ÉZÅÃÂÌ Ä¯
] ,|Å{Ê» ¶Ì°e Y ÉZ¯ ÉZÅÃÁ³ ,|ÀZ] ÉÌ³Y§ |À»Ä«Ô ÃYÂ¼Å Ä¯ {ÂÊ» ÁM{ZË
|À¯Ê» Y«] ÉYÄ^¿Zm Ä¼Å Z^eY ½ZÀ¯Z¯ Z] ,|À¯Ê» ÉÁ{ ½{¯ ¿ Y Á |Ì¯Pe ®Ë
ÉÌ³ºÌ¼e c|« Ä¯ {Â»MÊ» ZÅ½M Ä] ,|Å{Ê» Y« ½ZZÌfyY { «Â» Ä] Y ¹Ó cZÔY Á
Ä] Y d^j» ÉZÅ{ÂyZ] ,|À¯Ê» µZ^¬fY |Ë|m ÉZÅÃ|ËY Y ,|ÀÅ{ Ä Âe {Ây { Y Ä¿ZÀÌ]«YÁ
Y dyZÀ Á ÊÅZ³M ,|¿ZÊ» ¶«Y|u Ä] Y ZÅÄÌ^Àe Á |Å{Ê» ÄWYY ¼f» Â Ä] ½ZÀ¯Z¯ Ä¼Å
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
258
Ê³|Ì ¾°¼» ½Z» ¶«Y|u { ZÅÃ|¿Áa Ä] ,|Å{Ê» Y« ½ZÀ¯Z¯ ÉYÄ§u | ÄuÂ·
Â Ä] Y c|« ÉÂv»{Ây Y ÌÅa ÉY] ,|À¯Ê» dËÂ¬e Y ½ZÀ¯Z¯ Á£ Á dËZ ,|À¯Ê»
Á ZÅ§ ] Ä¿ {Y{ ÄÌ°e |Àf» cZÔY ] ,|À¯Ê» ËÂe ½Z»Z Y { Ê¬À» 0Z^Ë¬e
Y ZÅd° Y Á {Ì³Ê» { Ê]Ây Ä] ½Z´f~³ Á {Ây [Zne Y ,ZÅÊÀÌ]¾Å{
¶Ì^« Y Zy Ê³ËÁ Ä ÉYY{ Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ½ZÀ¯Z¯ dËZÆ¿ { Á (1388,Ê¼jÌ»)|¿Y{Ê»
.(1997,1³)|ÀfÅ d¯Z» Á ÉZ°¼Å ÉY] ¶ËZ¼e Á É|m Z°fa ,¨¿ Ä] {Z¼fY
,¨¿ Ä] {Z¼fY) Zy Ê³ËÁ Ä Ä] ÄmÂe Âz] Á Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ÉZÅÊ³ËÁ Ä] ÄmÂe Z]
Ä] Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ½ZÀ¯Z¯ { Ã| {ZnËY (d¯Z» Á ÉZ°¼Å ÉY] ¶ËZ¼e ,É|m Z°fa
LZY ¾Ì] { Y ÊÅÁ³ Á Ê ¼m ÉZÅÄË|¿Y |À¿YÂeÊ» ZÅ½Z»Z ¾ËY Ä¯ |Å{Ê» ½Z¿ sÂÁ
ÉY] ¶ËZ¼e Á É|m Z°fa ,¨¿ Ä] {Z¼fY {Ây ½ZÀ¯Z¯ { ÊÂ¿ Ä] Á |ÀÅ{ f³ ½Z»Z
¾ËY Ä¯ {] Êa ½YÂeÊ» ZÅÊ³ËÁ ¾ËY ÄuÔ» Z] ¾ÌÀr¼Å .|ÀËZ¼¿ ÄÀË{ZÆ¿ Y d¯Z» Á ÉZ°¼Å
\Ìee¾Ë|] .|ÀZ]Ê» ÉÂ« Ê´ÀÅ§ ÉYY{ Á Ã{Â] Ê´qZb°Ë Á ¹Zn¿Y ÊÂ¿ ÉYY{ ZÅ½Z»Z
Á ¹Zn¿Y ¾ËY .|¿ÁMÊ» {ÂmÁ Ä] ÄqZb°Ë ÊfÌÅZ» Á Ã{Ây|¿ÂÌa ºÅ Ä] ½Z»Z ÉZY
ZÅÄ°^ ¾Ì] { Á ½Z»Z ÉZY ¾Ì] { cZÔY µ{Z^e ½ZËm Ä¯ {{³Ê» \mÂ» Ê´qZb°Ë
»Y ¾ËY .{Â Ã{Y{ ½Z»Z {Y§Y ¹Z¼e Ä] Ê§Z¯ Á «Â» Ä] Á iR» cZÔY Á {Ë~a ¹Zn¿Y d·ÂÆ Ä]
Á dÌ¼Ì¼ ,Ê´f^¼Å Á ¹Zn¿Y ,ÉZ°¼Å Á d¯Z» ,{Z¼fY Âm ÉY«] \^
ÄÀË{ZÆ¿ ½Z»Z ÉZY { ZÅÄ¨·R» ¾ËY ÊÂ¿ Ä] Á Ã| ½Z»Z ÉZY ¾Ì] { ÉË~adÌ·ÂX»
.|¿ÂÊ»
ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ÉZÄÀË{ZÆ¿ ªË Y É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ {Â^Æ]
.dY s» ,É{Zf«Y ÉÁÃÆ] { Ê¸»Z ½YÂÀ Ä] Á |Ë|m ÉZÅÃ|Ë|a Y ÊZ¼fmY ÄËZ»
Á Ê·Z¼ ÉZ¬Ë§M Ze Äf§³ Ê]ÂÀm ÉZ°Ë»M Y ½Â³Z¿Â³ ÉZÅÂ¯ { É{| f» Ê]ne cZ¬Ì¬ve
É{Zf«Y Ä Âe |Å{Ê» ½Z¿ Ä¯ dY Äf§³ cÂ Ä¿ZÌ» ÁZy Á ZÌM © [ÂÀm ÉZÅÂ¯
½YÌ» Z] ,ÓZ] Ä¿Y |»M { Á ZÅ|»M { Ä¿Ó{Z ËÂe Á É]Y] ,É{Zf«Y |»MZ¯ ºfÌ ,ÓZ]
ÄËZ» ,ÉY{ÄËZ» {Zf«Y .(1384,z^mZe){Y{ ÉY{ZÀ » Z^eY ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉÓZ]
__________________________________________________________
1 - Gues
259 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
®ÌÔ¯ÂX¿ ½Z¿Y{{Zf«Y .|À¯Ê» a Y ½M Z] Á {ZÊ» ÊÆe Y ½M ,{Ì³Ê» Z¯ Ä] Y ÊZ¼fmY
ZÀ Ä¿Â´q Ä°ÀËY ¾ÌÌ^e ÉY] Á |À¨«YÁ Ê]Ây Ä] {Zf«Y { Ê¿ÁZ e ÊZ¼fmY ÉZÅZnÀÅ dÌ¼ÅY Ä]
1999,1Z»ZËÂ¯Â§)|¿Y{ Ê¬Ì«{ ÄË¿ ,|¿ÁMÊ» ÉÁ ´Ë|°Ë Z] ÉZ°¼Å Ä] ÃYÂy{Ây ÉY³¶¬
Ê¿ZÆm {Zf«Y ,ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä¿Â´q Ä°ÀËY Ây { (1995){Z¼fY [Zf¯ { Z»ZËÂ¯Â§ .(
ÂeÂ» Ä] Y Ê³{YÂ¿Zy ÉZÅÃZ³Z¯ µZj» ÉY] .dY Ã{Y{ ÄWYY ÊËZÅµZj» ,Ã{Y{ ¶° Y Z »
.dY Ã{¯ ¶Ë|^e ½YÂËZe Á ²À¯ ²ÀÅ ,ZÌ·ZfËY ¯Y» ¶Ì^« Y ÊËZÅ½Z°» { É{Zf«Y Ä Âe
cZ^iY Ä] ZÅ{Zf«Y Êy] { Ê]ne Zv· Y Y ÄËZ» ¾ËY dÌ¼ÅY ,ÊZ¼fmY ÄËZ» cZÌ]{Y
ÊËYZ¯ ,Ê·Z» Ä Âe Ä] Ê]ZËd{ ,Ê¿Z¿Y ÉZÅÄËZ» dZ^¿Y Á dÌ]e ÉY] Y ½M Á Ã|¿Z
Ã{¼ ¹Ó É{Zf«Y | Ä] ¶Ì¿ Á cZÔY {³ ,ÉÁMÂ¿ Ä] ¹Y|«Y Á d·Á{ ÉZÅdZÌ
¾Ì¼Å Ä] .{Ë~aÊ» ÌiPe ½M Y ºÅ Á dY Y~³ÌiPe ,Ä Âe |¿Á ] ºÅ ÊZ¼fmY ÄËZ» .dY
Zy Ä] .|]ZË Ä Âe |ËZ] Ì¿ Â¯ ½M ÊZ¼fmY ÄËZ» ,Â¯ ®Ë É{Zf«Y Ä Âe Z] ,Zy
Y~³ÌiPe {Zf«Y ] |¿YÂeÊ» Ê¨¸fz» ÉZÅÌ» Y ¹ÂÆ¨» ¾ËY ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ¹ÂÆ¨» Ê³{f³
] ÊZ¼fmY ÄËZ» cYÌiPe ¾Ëf¼Æ» Y {Â» |Àq Ä] Ä¯ dY ÄfËZ µZu .(2005,2ËM)|Z]
.{{³ ÃZY ¶Ë} s Ä] É{Zf«Y Ä Âe
iY Â¿
¦Ë{
cÓ{Z^» d ËY§Y Á |Ì·Âe ÄÀËÅ ÅZ¯ ÄnÌf¿ { Á {Zf«Y { ÊeÓ{Z^» ÄÀËÅ ÅZ¯
1
ÉÁZÀ§ Á ÉÁMÂ¿ | Á ZÅdÌ«Ôy Y dËZ¼u ½Z°»Y ÄnÌf¿ { Á ZÅÃÁa Ê·Z» ¾Ì»Pe ¶ÌÆe
2
Ê»Â¼ ÃÂu ] cZ¿ Á Êf]Z« ÊÂy z] ªË Y É{Zf«Y Á Ê·Z» {Z§ ÅZ¯
3
.... Á Ã{YÂ¿Zy { \ZÀ» Ì´¿Y Á Ä¸Zu »YM ªË Y Z¯ ÉÁÌ¿ ÉÁÃÆ] ËY§Y
4
¶Ì·{ Ä] d·Á{ É{Zf«Y ÉZÅdZÌ ½{Â] z]iY Á ½Y|¿ÁÆ d·Á{ Ê´ÀÅZ¼Å ¾f§ ÓZ]
5
Ê»Â¼ {Z¼fY
(1384,ÉÁ|¿Zy) : ^À»
{Â^Æ] Á ÊZ¼fmY ÄËZ» ¾Ì] ÉY{ZÀ » Ä]Y ®Ë Ä¯ d¨³ ½YÂeÊ» ©Â§ cZÌ]{Y Ä] ÄmÂe Z]
__________________________________________________________
1 - Fukuyama
2 - Iyer
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
260
Ä]Y {ÂmÁ ¾f¿Y{ ¥ Ä¯ dY ¾ËY dÌ¼ÅY WZu Äf°¿ .{Y{ {ÂmÁ É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼
-Ê» Ä¿Â´q Ä¯ dY ½M ºÆ» ,|Z] ZZ¯ ½M Y ¾fm ÃÆ] ÉY] |¿YÂeÊ¼¿ ,ZÆ¿M ¾Ì] Y{ZÀ »
ZÆ¿M ªÌ¬ve ÂÂ» Ä] ÄmÂe Z] ÃËÁ Ä] Á Ä »Zm ÉZY ¾Ì] { Y ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ½YÂe
ÉZ°¼Å u ,{Z¼fY Y ÉÂm ½YÂf] Ze {Â¼¿ Ôe ÊeZ^ Ä] .{Â¼¿ ÉZÄÀË{ZÆ¿ ZÅ½Z»Z { Y
Y \ZÀ» ©ÔyY Á tÌv Zf§ ¹Zn¿YÁ ÊÀË{ ÉZÅÁZ] Ä] {Z¬fY ,Ê´f^¼Å Á ¹Zn¿Y ,d¯Z» Á
dÆm { ÊZ¼fmY ÄËZ» d^j» ZiM Y ½YÂf] ªË ¾ËY Y Ze ,{ÁM {ÂmÂ] ½Z»Z ÉZY ¾Ì] {
{ZnËY dÆm { Y ÉZ°ÅY Zu ªÌ¬ve ZY ¾ËY ] .{] ÃÆ] É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ {Â^Æ]
ÉZÅÄ¨·R» ªË Y Ä¯ {Y{ ½Z¿ ZnÀËY Ä] Ze Zu Ä·Z¬» ÊeZ^ Ä] .{Â¼¿ ÄWYY Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z
,Ê´f^¼Å Á ¹Zn¿Y ,dËÂÅ ,ÉZ°¼Å Á d¯Z» ,{Z¼fY ¶Ì^« Y Ê¿Z»Z ÊZ¼fmY ÄËZ»
½Z»Z Ä] Y {Ây ½Z»Z |À¿YÂeÊ» ½YË|» -\ZÀ» cZÌ«ÔyY Á ÊÀË{ ÉZÅÁZ] ,ÊÅZ³M
ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» Ä¯ {ÂÊ» ½M hZ] ½| Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z .|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË
Ôe ÉÁ»Y ÉZÅ½Z»Z dËj¯Y ³Y Är¿ZÀq .|¿Â ÄÀË{ZÆ¿ ½Z»Z ÉZY ¾Ì] { Ê¿Z»Z
{ÂÊ» \mÂ» »Y ¾ËY ¶¯ t { ,|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z cÂ Ä] Y {Ây Ze |ÀËZ¼¿
{Â^Æ] hZ] ªË ¾ËY Y Á Äf§Ë~a cÂ Ê¿Z»Z ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ÉZÄÀË{ZÆ¿ Ä¯
Z^eY ®Ë Ä¯ |Å{Ê» ½Z¿ Äf~³ cZ¬Ì¬ve ÄÀÌÌa Ê§ Y .| |ÅYÂy É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼
{Â^Æ] Z] Y~· .{Y{ {ÂmÁ É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ {Â^Æ] Á ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» ¾Ì] Ä§ Á{
Z] .| |ÅYÂy ZÆ¿M Ä Âe hZ] Á Äf§Ë~a ÌiPe ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R» É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼
ZÅ½Z»Z Á |]ZËÊ» Ä»Y{Y ¼f» Â] ªÌ¬ve ¾ËY ÉZÅÄ¨·R» Z^eY Äyq 0Y{|n» »Y ¾ËY ª¬ve
µ|» ©Â§ \·Z» Ä] ÄmÂe Z] .|¿ÁM {ÂmÁ Ä] {Ây ÉY] Y|ËZa Êf]Z« dË» ®Ë |À¿YÂeÊ»
:{ÂÊ» ÄWYY ¶Ë} ¶° Ä] ªÌ¬ve É{ZÆÀÌa
261 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
262
ÄnÌf¿
ÉYY{ Ä¯ {Â] |ÅYÂy ª§Â» ÉYÄ »Zm .dY Ê¿Z»Z Ä »Zm { Ê³|¿ ,Á»Y ÉZÌ¿{ { Ê³|¿
Y É{Y| e É{ÔÌ» 1990 ÄÅ{ ¶ËYÁY Y ÂÂ» ¾ËY Ä] ÄmÂe Z] .|Z] ÓZ] ÉÁÃÆ] Z] ÊËZÅ½Z»Z
Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z YË ,|ÀfyZ |Æ f» Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Ä] ½| ¶Ë|^e ÉY] Y {Ây ZÅ½Z»Z
,ÊfËË|» ÉZÅÊ¿ËY ,Ê¼ µfÀ¯ Á cZ¿ Ì¿ ÊfËË|» ÉZÅÄÀËÅ ÅZ¯ \mÂ» ½|
Á ½Z» Y Ã{Z¨fY ½Z°»Y Á Ã| ... Á cZZ e ÅZ¯ ,®ÌeY¯ÁÂ] ºfÌ Y ÊZ¿ É|À¯
.{ÁMÊ» ºÅY§ Y fÌ] ÉÁÃÆ] Z] ÊËZÅdÌ·Z § ¹Zn¿Y dÆm { ÄËZ»
ÉY] Y ÊËZÅÄÀËÅ ½YË|» Á Ã{Â^¿ Ê§{Ze É»Y ,½| Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z dY º¸» Är¿M
Ä] ÄmÂe Z] Ä¯ dZÅ½Z»Z ½YË|» ÉY] ÉZ°ÅY ÊZ¼fmY ÄËZ» .|¿YÃ| ¶¼vf» ½M {ZnËY
ÉZÅÊ³ËÁ |À¿YÂeÊ» ,|ÀZ]Ê» ]ÄÀËÅ Ä¯ Ê¿Z»Z ]ZÀ» ´Ë{ Ä] d^¿ ÄÀËÅ ¾Ëf¼¯ Z] ½M
{ Y ¿Y{ dËË|» ÉZÅ|ÀËY§ Á |ÀËZ¼¿ {ZnËY {Ây ½Z»Z { Y Ã|¿Ì³{ZË Ê¿Z»Z ²ÀÅ§
.|ÀËZ¼¿ ¶Ë|^e Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Ä] Y {Ây ªË ¾ËY Y Á Ã{Y{ Ä Âe ½Z»Z
Á Ã{ÁM {ÂmÁ Ä] ½Z»Z ÉY] Y Êf]Z« dË» ®Ë |À¿YÂeÊ» ½YË|» ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY Z]
¾ËeiR» Ä¯ ÊËZn¿M Y .|Àz] {Â^Æ] É{Zf«Y ÉZÅ{°¸¼ Ä¯ {ÂÊ» hZ] ¶¯ t {
ÃZY ½Y|] ÓZ] { Ä¯ Är¿M Y ÉÌ³ÃÆ] ÉY] ZÅ½Z»Z { ÊZ¼fmY ÄËZ» ËY§Y dÆm ¶»Z
Y Ê¿YË|» \¸£Y |ËZ] ZÅ½Z»Z ÃÁ»Y a -dY Äf¨Æ¿ ½Z»Z {Y§Y Z] ½YË|» {°¸¼ { |
YË .|ÀZ] ÄËZ» ¾ËY ÉYY{ Ì¿ {Ây Á ÄfY{ {Z¬fY ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä] Ä¯ |ÀËZ¼¿ ¹Y|zfY
¾Ì] {Z¼fY ËY§Y ÂÀ» Ä] \ZÀ» ÊËY {ZnËY ,Y|»¿Y{ ½ZÀ¯Z¯ [~m Z] |À¿YÂeÊ» ½YË|»
Ä] ÄmÂe ,½Z»Z Ä] Â]» cZ¼Ì¼e { {Y§Y ½{Y{ d¯Z» ,¦¸fz» sÂ { ½Z»Z {Y§Y
cZZ^eY Y ÉÂm {ZnËY Á ÉZ°f{ Á d«Y| ÄÌuÁ ÄZY dÆm ½Z»Z { cZÌ«ÔyY kYÁ
ªË ¾ËY Y Á ÄfZ¼³ d¼Å ½Z»Z { ÊZ¼fmY ÄËZ» ËY§Y ÂÀ» Ä] ½YZ°¼Å ¾Ì] Ä¿ZfÁ{
Ä] Ä¯ Ê¿YË|» [~m Z] |À¿YÂeÊ» ZÅ½Z»Z a .|ÀÅ{ ËY§Y Y {Ây ½Z»Z ÊW»Z¿ cÁi
.|À]ZË d{ ,| ÃZY ½M Ä] Ä·Z¬» ¾f» { Ä¯ É|ËYÂ§ Ä] ,|¿Y{ {Z¬fY ÊZ¼fmY ÄËZ»
½Z»Z {ZnËY dÆm { ÊZ¼fmY ÄËZ» ½YÁY§ dÌ¼ÅY ¶Ì·{ Ä] Ä·Z¬» ¾ËY { Ä¯ dY ¯} ½ZËZ
,dY Ã| {ZË ÄÀËÅ º¯ Z»Y ZÆ^¿Y³ ÉÅÂ³ ½YÂÀ Ä] ½M Y É{Zf«Y {°¸¼ {Â^Æ] Á Ã|¿Ì³{ZË
Â¯ d§Ìa ÉY] ZÆ]½Y³ ÄËZ» ¾ËY Ä] Ê»ÔY Ä »Zm ½YË|» Á ½YY~´fZÌ Ä¯ |Z]
.|ÀËZ¼¿ µÁ~^» Ê§Z¯ ÄmÂe ,½YËY ½Z»Ë
263 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
]ZÀ»
,ÅÁa Á ¸n» Ä¸n» ,«ÉÁ»Y ÉZÅ½Z»Z { LZ¬] cÁ :¾Ë§M¿Y{ Ê»y» ,(1382)É|Æ» |Ì ,Ê¿YÂ·Y
-
.41 ÃZ¼ ºÅ{ µZ
.Ê¿ ¿ :½YÆe ,Ê»Â¼ dËË|» ,Ã|¿Ì³{ZË ÉZÅ½Z»Z ,(1377)É|Æ» |Ì,Ê¿YÂ·Y
-
.½ZÆÌ¯ cYZf¿Y :½YÆe ,Ä Âe ÊZÀÄ »Zm ,(1384)Z»Ô£ ,ÉZ¨£ Á Ê¨» ,ZÌ¯Y
-
Ê¸¸¼·Y¾Ì] ¿Y¨À¯ ¾Ì»Â ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ] ¿Y{ dËË|» ÌiPe Ê] ,(1384)Z ,Ã{YºÌÅY]Y
-
.dËË|»
{ ÊÀË§MZ¯ Ä Âe s -Ê¸» {Zf«Y { ½M ¬¿ Á ÊÀË§MZ¯ ,(1380){Â¼v» ,Ê¿ZËY{ Âa|¼uY
-
.Â¯ nÀ ½Z»Z ,({YZ¯) ZÅÃZ´¿Y{
. 28 ÃZ¼ ,Áa Á Â»M { dËË|» ,Ê¿ZyÁZ «Z] :Ä¼me ,«ÊZ¼fmY ¹Â¸ ²ÀÅ§» ,(1370)¾·M ,ÁÌ]
-
.Y{§ ¿ :½YÆe ,ÊÀÌ»Y ×Y¶§ Ä¼me ,ÊËY§Y ½YÂe |Ì¸¯ Ä ,(1379)¦·Á|¿Y Á Â·Z¯ ,{Zr¿Ô]
-
.10 ÃZ¼ ,¹Â µZ ,ÊZ¼fmY ÃZ§ Ä»ZÀ¸§ ,ÊZ¼fmY dZÌ Á ÊZ¼fmY ÄËZ» ,(1384)½ZÌ¯ ,z^mZe
-
,18 µZ ,Ì]|e Ä»ZÀÅZ» ,Ä Âe { ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ,(1386){Â » ,ÄÌ Ì¨ Á Z|¼v» ,ÉÂ·{ -¤Y ,ZÀªu
-
.188 ÃZ¼
Ã|¿Ì³{ZË ÉZÅ½Z»Z { ¿Y{ dËË|» ÉZÅÃZ ¾ÌÌ^e ,(1385)ÄÌ ,ÊËZv] Á Ê¸ Z^ ,Ê¼Ë¯kZu
-
Á cZÔY ÉÁZÀ§ dËË|» Ê¸¸¼·Y ¾Ì] ¿Y¨À¯ ¾Ì»Á{ ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z ®Ë { ¿Y{ dËË|» µ|» ÄWYY)
.cZZ^eY
{ {Z¼fY ¬¿ ¾Ì^e :Ê¿Z»Z ¿Y{ ª¸y É|ÀËY§ ÉÂ´·Y ÄWYY ,(1386)½Z¼Ìa ,Ê¬f» Á Ê¸|¼uY ,ÊÆ·Y¦WZy
-
.¿Y{ dËË|» Ê¸» ¿Y¨À¯ ¾Ì·ÁY ,¿Y{ ª¸y
,3 ÃZ¼ ,ZË {^ÅY Ä»ZÀ¸§ ,«{Zf«Y Z] ½M d^¿ Á ÂÆ Â¿ ÃÂu ®Ë ÊZÀZ]» ,(1384)½ZuY|Ì ,ÉÁ|¿Zy
-
.ÌËZa
ÄÂ¼n» ,«ZÅÄÀÌ» Ä¼Å { Z°f]Y Á dÌ«Ôy Á ÊËZ§Â° Á º¸ | dÆm { Ôe» ,(1383)cY{ZÃÅZ ,ÉÂ
-
.ÊË|¿Y {YM Á ÉY§Y ¹¿ ^Àm ,º¸ |Ì·Âe Ê¸» ËZ¼Å cÓZ¬»
f§{ cYZf¿Y :½YÆe ,Ê]YY |¼v» Á ½ZÌWZZa Ê¸ Ä¼me ,«½Z»Z ÊuY Á ÉÂXe» ,(1382)µY ,{ZrË ,d§{
-
.Ê´ÀÅ§ ÉZÅÅÁa
Á dËË|» Ä»ZÀ¸§ ,«Ê¿Z¿Y ]ZÀ» dËË|» { z]iY É{°ËÁ :ÊZ¼fmY ÄËZ» dËË|»» ,(1382)½Z¼¬· ,Âb¿Z¼u
-
.19 ÃZ¼ ,Ä Âe
,Áa Á Â»M { dËË|» ,Áa Á Â»M { Êf¯Z» dËË|» Á d¯Z» ,(1380)¾Ìu|¼v» ,Ê¼Ì¸
-
.28 ÃZ¼
.34Á 33 ÃZ¼ ,dËË|» ¿Y{ Ä¸n» ,«ÁMÂ¿ Á ©Ôy ½Z»Z» ,(1375)Z ,ÂaÊ¿|» Á Z¿Æ» ,ÉYMÆ
-
,dËË|» ¿Y{ Ä»ZÀ¸§ ,«ÊZ¼fmY Á ÊZÌ ÉZÅÄÀÌ» ] ÉÁ» :ÊZ¼fmY ÊÀË§MZ¯» ,(1385)Ê¨» ,ÉÆ» Ê¸
-
.72 ÃZ¼
.76-79 ,74 ÃZ¼ ,½ÁZ e Ä»ZÀÅZ» ,«½Z¿ ÉZZ¿YÂe ,Y|ËZa Ä Âe { ½Z¿ ¬¿» ,(1376)ÃÅZ ,Êy§
-
.72 ÃZ¼ ,dËË|» ¿Y{ Ä¸n» ,½Z»Z { Â¿ É{°ËÁ :ÊZ¼fmY ÄËZ» ,(1385)ÃÅZ ,ÊÌ§ Á ¾v·YÂ]Y ,ÊÆÌ¬§
-
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
264
.Ê¿Z¿Y ]ZÀ» ÉZ|À¼¿YÂe ¿Y¨À¯ ¾Ì»Â ,«Ã|¿Ì³{ZË ÉZÅ½Z»Z» ,(1388)Z·YÊÂ» ,É^À«
-
.ZÆ] ,17 ÃZ¼ ,ZË {^ÅY Ä»ZÀ¸§ ,«Ê»ÔY ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉZÅÄ¨·R»» ,(1388)ZÌ¸ ,¾°ÅÂ¯
-
Ä Âe Á ÊZ¼fmY ÄËZ» Ä]Y {Â» { ½Y|¿ÁÆ ´¿ Ê] ,(1386)|¼v» ,É{Z]M¿ ½ZÀ¯Z¯
-
.½YÆe ¯» Â¿ ¹ZÌa ÃZ´¿Y{ |Y ÊZÀZ¯ ÃÁ{ Ä»Z¿½ZËZa ,Æ|Ì¨ { ÉÆ
dËË|» Éf¯{ Ä»Z¿ ½ZËZa ,ÊZ¼fmY ÄËZ» ÉÌ³ÃY|¿Y ÉÂ´·Y ÄWYY Á ÊuY ,(1385)¶ÌZ¼Y ,ÊÁZ¯
-
.Ê»ÔY {YM ÃZ´¿Y{ ,Ê´ÀÅ§
Ê¸|¼v» Ä¼me ,dÌ] Ã| ¾Ë§MZ¯ ¾Ëe½Zy{ ZfÌ ÂÌeZ» :¾Ë§MZ¯ É^Å ,(1385)½Zm ,eZ¯
-
.Êf·Á{ dËË|» Â»M ¯» :½YÆe ,ÊÂ
,|Y ÊZÀZ¯ Ä»Z¿½ZËZa ,½ZÀ¼ Æ Áa Á Â»M { Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z {ZnËY ,(1388)ZËi ,Ê¼jÌ»
-
.½ZÀ¼ ÃZ´¿Y{
,ZË {^ÅY Ä»ZÀ¸§ ,«É{Zf«Y Á ÊZ¼fmY Ä Âe ¶»Z ÊZ¼fmY ÄËZ»» ,(1387)É|Æ» ,ÂaÉ{ZË Á {ÁY{ ,ÂÀ»
-
.87 ÌËZa ,15 ÃZ¼
.Ê»ÔY {YM ÃZ´¿Y{ Ê¼¸ cYZf¿Y ¯» ,dËË|» Á ½Z»Z ,(1380)Z ,Ê´Ì]¦n¿
-
,½ZÅÁa{Y|»Y Ä»ZÀ¸§ ,«½ZZ¯ Æ ½Y|¿ÁÆ d¯Z» Á ÊZ¼fmY ¹Zn¿Y Ä]Y ¾ÌÌ^e» ,(1383)¾v» ,ÉZÌ¿
-
. 1-26
¿Y¨À¯ ¾Ì»Á{ ,Ã|¿Ì³{ZË ½Z»Z Êz]iY » :¿Y{ dËË|» ,(1385)cY{ZÄÌ« ,Ã{Y®qÂ¯ Á Ê¨» ,Ê°¼¿
-
.cZZ^eY Á cZÔY ÉÁZÀ§ dËË|» Ê¸¸¼·Y ¾Ì]
-
Amiable , T.(1998), "How to Kill Creativity" , Harvard Business Review, Sept – Oct.
Alistair , R. Anderson , Claire, J. Miller.(2002)," Class Matters: Human and Social
Capital in the Entrepreneurial Process" ,Journal of Socio – Economics , 32 (2003)1736.
Adler , P. S,S. Kwon.(2002), "Social Capital: Prospects For a New Concept",
Academy of Management Review, vol. 27,No.l.p.17-40.
Bhatt,G.D.(2001),"Knowledge Management in Organizations Examining the
Interaction between Technologies, Techniques and people", Journal of Knowledge
Management, vol.5.No.1,p.68-75.
Buet,R.S.(2000),"The Network Structure of Social Capital", Research in
Organizational Behavior, 22. Capital and Employment Practices, Academy of
Management Review.
Coleman , j. S , and , Hoffer , T .(1987) ," Public and Private High Schools : The
Impact Of Communities" New York : Basic Books
Dowling , Kevin. (1999) , "Empowerment: Theoretical back ground" ,CSWT.
Erstad , M. (1997) , " Empowerment and Organizational Change International,
Journal of Contemporary Hospitality Management.
Fox , J. (1998) , " Employee Empowerment an Apprenticeship Model" http:
/members:tripod.com/j-fox/thesis.htm)
Fukuyama , F.(1999) , "Social Capital and Civil Society" ,Prepared For Delivery At
IMF Conference on Second Generation Reform , Oct. 1
Ford Cameron , M. Dennis, A.(1995),"Creative action in Organizations: Ivory tower
"visions & real world voices; New York: Sage.
Gooper , Cary. L , Sue Cartwright & Christopher. p. Earley(2001), The International
Handbook of Organizational Culture and Climate.
265 ... ½YÂÀ Ä] ÊZ¼fmY ÄËZ» ¬¿ ¾ÌÌ^e dÆm É¿ µ|» ®Ë ÄËYY
-
Gues , A.(1997)" The Living Company" , Boston: Harvard business press.
Gioia , D.(1994)," Contrasts and Convergences in Creativity".
Hodgetts ,Richard, Fred Luthans & Jonathan Doh.(2005), International Management
;Culture ,Strategy and Behavior. MC Graw .
Hobbs , G.(2000), "What Is Social Capital Economic and Social Research
Foundation".
Iye S , Kiston M , and Toh B. (2005), "Social Capital, Economic Growth and Regional
Development " , Regional Studies, n. 39
Ireland , R. D , Hitt , M. A , (2002) ,Alliance, Management as source Of competitive
Advantage, Journal Of Management.
Johanson , J. and Mattsson , L. G.(1987) ," Inter Organizational Relations in Industrial
Systems: A Network Approach Compared with the Transaction Cost Approach,
International Studies of Management and Organization.
Johannisson , B. (1996) ," The Dynamics of Entrepreneurial Networks" ,In : P. D.
Reynolds, S. Birlew,J.E. Butler ,W. D. Bygrave , P. Davidsson ,W.B.Gartner & p. p.
Mc Dougall (Eds.) Frontiers of Entrepreneurship Research. MA: Babson College.
Killen , C. and, Hunt , R.(2002), Strategic Alliances for World Competitiveness, nt. J.
Technologe management.
Lesser , E. L. (2000) , " Leveraging Social Capital in Organizations " , In l Lesser , E.
L.(Ed) Knowledge and Social capital : Founations and applications , Butter worth ,
Heine mann.
Lee,J.A.(2001),"The Empowerment Approach to Social Work Practice - Building
the Beloved Community", (2 ended). New York : Columbia University press.
Landry, R. & Amara ,N. & Lamari, M.(2002),"Does Social Capital Determin
Innovation? To What Extent? ",Technological Forecasting & Social Change , No. 69
, p. 681 – 701.
Mueller , C. and , Herstutt , C.(2002) , Inter Firm Cooperation: A Brief Overview of
Current Theoretical Findings and Issues For Future, Research. Int. J. Human
Resource Development and management.
Mumford, M.(2000), "Managing Creative People: Strategies and Tactics for
Innovation ", Human Resource Management Review, No.1.
Milliken, F.(1996),"Three Types of Perceived Uncertainty about the Environment:
State ,Effect, and Response Uncertainty", Academy of Management Review, 12(1) :
133-143.
Nahapiiet , J. & Ghoshal, S. (1998)," Social Capital , Intellectual & the Organizational
Advantage ". Academy of Management Review , 23 : 242 -266.
Parsons , T. and, Robert. F. (1955)," Family Socialization and Interaction Process",
The Free Press, New York.
Pelz , D. Andrews ,F. (1966), "Autonomy, Coordination and Stimulation in Relation to
Scientific Achievement", Behavioral Science,Vol 2.
Pelled , L. Eisenhardt &, K. Xin , K. (1999) , " Exploring the Black Box: An analysis
of Work Group Diversity , Conflict and Performance " Administrative Science
Quarterly, Vol. 44.
Reiter- Palmon , R. Jody , J. (2004) ," Leadership and Creativity: Understanding
Leadership from a Creative Probe-Solving Perspective" ; The Leadership Quarterly
,Volume 15 ,Issue 1.
Bouthillier, F & Shearer, K. (2002) "Understanding Knowledge -Management and
Information Management: The Need for a Empirical Perspective", Information
Research.
Sandar,S.Lieu & Alan J. Dubinsky, (2000) "Insinuation Entrepreneurship a Pan Ace
for Universities in Transition", European Journal of Marketing, Vol.34, No.11/12.
89 ½Zf]Ze 22 ÃZ¼
-
266
Tymon ,W.G. & S.A. Stumpf.(2003)," Social Capital in the Success of Knowledge
Worker" Career Development Turner International, p.12-20.
Ulhoi, J.P (2004), "The Social Dimensions of Entrepreneurship", DK- 8210 Aarhus
V, Denmark Technovation.
Watson, W. & Kumar, K. & Michaelson L.(2007),"Cultural Diversity Impact on
Interaction Process and performance: Comparing Homogeneous and Diverse Task.
Yeung, A. & David, O. & Stephen, W. & Mary, A.(1999),"Organizational Learning
Capability" New York , oxford University press.

Download Report