School voor speciaal onderwijs Schoolgids Schooljaar 2014-2015 PC Hooft College Leiderdorp PCHooftcollege Touwbaan 42 a/b 2352 CZ Leiderdorp 071 - 581 45 66 www.leokannerschool.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Voorwoord .............................................................................................................................................. 6 1 De school ......................................................................................................................................... 7 1.1 Wie zijn wij ............................................................................................................................ 7 1.2 Welke leerlingen bezoeken onze school ............................................................................... 7 1.3 Pedagogisch klimaat .............................................................................................................. 7 1.4 Missie en visie ....................................................................................................................... 7 1.4.1 Ten aanzien van de cognitieve ontwikkeling............................................................... 8 1.4.2 Ten aanzien van de emotionele ontwikkeling............................................................. 8 1.4.3 Ten aanzien van de sociale ontwikkeling .................................................................... 8 1.5 Werkwijze .............................................................................................................................. 8 1.5.1 Algemeen..................................................................................................................... 8 1.5.2 Specifieke uitwerking .................................................................................................. 9 1.6 Het schoolteam ..................................................................................................................... 9 1.6.1 Algemeen..................................................................................................................... 9 1.6.2 Organisatie .................................................................................................................. 9 1.6.3 Leerkrachten ............................................................................................................... 9 1.6.4 Commissie van Begeleiding .................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.6.5 Autismespecialist....................................................................................................... 10 1.6.6 Cardea ....................................................................................................................... 10 1.6.7 Stagiaires ................................................................................................................... 10 Kwaliteitsbeleid ............................................................................................................................. 10 1.6.8 Kwaliteitsthema’s ...................................................................................................... 11 1.6.9 Kwaliteitsevaluatie .................................................................................................... 11 1.7 Toelating en indicatiestelling ......................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.1 Indicatiestelling .................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.2 Aanvraag indicatie ................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.3 Aanmelding .......................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.4 Herindicatie .......................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.5 Passend Onderwijs en wijzigingen per 1-8-2014 . Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1.7.6 Onderschrijding onderwijstijd .............................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 2 1.7.7 Op De Rails ........................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2 De organisatie van het onderwijs: P.C. Hooftcollege VSO Leiderdorp ......................................... 15 2.1 Dagelijkse leiding ................................................................................................................. 15 2.1.1 Locatiedirecteur ................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.1.2 Onderwijskundig begeleider ................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.1.3 GGD, maatschappelijk werkster en Cardea.......... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.2 Structuur van het P.C. Hooftcollege .................................................................................... 16 2.2.1 Indeling van de lesdag ............................................................................................... 16 2.2.2 Verschillende leerroutes en uitstroomprofielen (usp) .............................................. 17 2.2.3 Uitstroomprofiel Vervolgonderwijs........................................................................... 20 2.2.4 Uitstroomprofiel Arbeidsmarkt ................................................................................. 24 2.2.5 Uitstroomprofiel dagbesteding ............................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2.2.6 Huiswerk en proefwerkweek .................................................................................... 24 2.2.7 Opvallende opbrengsten ........................................................................................... 24 2.2.8 Leerlingenraad........................................................................................................... 24 2.2.9 Praktijklessen............................................................................................................. 25 2.2.10 Regulatie van emoties en gedrag .......................................................................... 26 2.2.11 Stage ...................................................................................................................... 27 2.2.12 Maatschappelijke stage ......................................................................................... 27 2.3 Ouderavonden..................................................................................................................... 28 2.4 Vervolg na dit onderwijs...................................................................................................... 28 2.4.1 Nazorg ....................................................................................................................... 28 2.4.2 Uitstroom .................................................................................................................. 28 2.5 Leerlingvolgsysteem ............................................................................................................ 29 2.5.1 Het ontwikkelingsperspectief.................................................................................... 29 2.5.2 Groepsplan ................................................................................................................ 29 2.5.3 Plan van aanpak......................................................................................................... 30 2.5.4 Leerling-besprekingen ............................................................................................... 30 2.5.5 Leerling-dossiers........................................................................................................ 30 2.5.6 Dyslexie ..................................................................................................................... 30 2.6 Praktische zaken .................................................................................................................. 30 2.6.1 Boekenpakket ............................................................................................................ 30 2.6.2 Cameragebruik binnen de school.............................................................................. 31 Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 3 2.6.3 Eten en trakteren ...................................................................................................... 31 2.6.4 Excursies, kamp en schoolreis ................................................................................... 32 2.6.5 Externe extra begeleiding ......................................................................................... 32 2.6.6 Kleding ....................................................................................................................... 32 2.6.7 Leerlingenvervoer / zelfstandig reizen ...................................................................... 32 2.6.8 Lesuitval..................................................................................................................... 33 2.6.9 Medicijnverstrekking en medisch handelen ............................................................. 33 2.6.10 Mobiele telefoons / computergebruik .................................................................. 34 2.6.11 Pestprotocol .......................................................................................................... 34 2.6.12 School- en klassenregels ....................................................................................... 34 2.6.13 Schoolterrein verlaten ........................................................................................... 34 2.6.14 Vandalisme en bedreigingen ................................................................................. 34 2.6.15 Drugs en drank ...................................................................................................... 35 2.6.16 Roken ..................................................................................................................... 35 2.6.17 Rondhangen .......................................................................................................... 35 2.6.18 Spullen meebrengen en/of verhandelen .............................................................. 35 2.6.19 Schooltijden ........................................................................................................... 35 2.6.20 Schoolvakanties P.C. Hooftcollege VSO ................................................................ 36 2.6.21 Verantwoording van uren ..................................................................................... 36 2.6.22 Verzekeringen en schade ...................................................................................... 37 2.6.23 Wijzigen van persoonlijke gegevens ..................................................................... 37 3 De organisatie van de school ........................................................................................................ 38 3.1 Medezeggenschap ............................................................................................................... 38 3.1.1 Medezeggenschapsraad (MR) ................................................................................... 38 3.1.2 Klankbordgroep ......................................................................................................... 38 3.1.3 Jaarverslag ................................................................................................................. 38 3.2 Ouders en verzorgers .......................................................................................................... 38 3.2.1 Activiteiten voor ouders ............................................................................................ 38 3.2.2 Vrijwillige ouderbijdrage ........................................................................................... 39 3.3 Centrum voor jeugd en gezin (CJG) en Jeugdgezondheidszorg (JGZ) ................................. 39 3.3.1 Wat is het CJG? .......................................................................................................... 39 3.3.2 Jeugdgezondheidszorg (JGZ) ..................................................................................... 39 Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 4 3.3.3 CJG Opvoedbureau / -adviespunt / Meerpunt.......................................................... 39 3.4 Leerplichtwet en leerplichtambtenaar................................................................................ 39 3.4.1 Afwezigheid melden .................................................................................................. 40 3.4.2 Ongeoorloofd verzuim .............................................................................................. 40 3.4.3 Aanvraag verlof bij uitzonderingen ........................................................................... 40 3.4.4 Hoe dient u een aanvraag in?.................................................................................... 41 3.4.5 U bent het niet eens met het besluit ........................................................................ 41 3.5 Inspectie van onderwijs....................................................................................................... 42 3.6 Veiligheidsbeleid ................................................................................................................. 42 3.7 Grensoverschrijdend gedrag en maatregelen ..................................................................... 42 3.7.1 Maatregelen na verbaal/fysiek geweld of ongewenst gedrag .................................. 43 3.7.2 Time-out .................................................................................................................... 43 3.7.3 Schorsen .................................................................................................................... 43 3.7.4 Verwijderen op basis van grensoverschrijdend gedrag ............................................ 43 3.7.5 Zoeken naar andere oplossingen en in het uiterste geval verwijderen .................... 43 3.8 Klachtenprocedure .............................................................................................................. 44 3.8.1 Schema Klachtenprocedure ...................................................................................... 45 4 Contactgegevens ........................................................................................................................... 46 4.1 Raad van Toezicht en Bestuur ............................................................................................. 46 4.2 Personeel locatie P.C. Hooftcollege .................................................................................... 46 4.3 Medezeggenschapsraad(MR) en klankbordgroep .............................................................. 47 4.4 Belangrijke namen en adressen .......................................................................................... 47 4.5 Stichting Vrienden van de Prof. Dr. Leo Kanner Onderwijsgroep ....................................... 49 4.6 Algemeen sponsorbeleid ..................................................................................................... 49 4.7 Locaties en diensten ............................................................................................................ 51 Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 5 Voorwoord Beste lezer, Dit is de schoolgids van de locatie P.C. Hooftcollege Leiderdorp. Deze locatie maakt deel uit van de Prof. dr. Leo Kanner Onderwijsgroep. De Leo Kanner Onderwijsgroep verzorgt onderwijs aan ruim 800 leerlingen met speciale onderwijsbehoeften in de leeftijd van vijf jaar tot en met achttien jaar. De leerlingen krijgen les op één van de vijf locaties in de provincie Zuid-Holland Noord. Daarnaast zijn er nog twee lesplaatsen verbonden aan het kinderpsychiatrisch centrum Curium-LUMC. Deze leerlingen staan onder behandeling van het Curium. Het pedagogisch klimaat op onze scholen is erop gericht dat de leerlingen zich, ondanks hun speciale onderwijsbehoeften, zo normaal mogelijk kunnen ontwikkelen. Een goede samenwerking tussen leerling, school en ouders/verzorgers is essentieel in het welslagen van deze ontwikkeling. Aan deze schoolgids is veel zorg besteed. Mocht de gids onjuistheden bevatten dan kunt u dit doorgeven via [email protected]. De locaties van de Leo Kanner Onderwijsgroep publiceren hun schoolgids jaarlijks op internet. Als u prijs stelt op een papieren versie, dan kunt u deze vanaf eind juni afhalen op de vestiging waar de leerling onderwijs volgt. College van Bestuur Leo Kanner Onderwijsgroep Bart Bruyns Sander Verheul Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 6 1 De school 1.1 Wie zijn wij De Prof. dr. Leo Kanner Onderwijsgroep is een school voor leerlingen met ernstige gedragsstoornissen en/of psychiatrische problematiek. Dit speciaal onderwijs valt onder cluster IV. 1.2 Welke leerlingen bezoeken onze school De Leo Kanner Onderwijsgroep kent verschillende locaties en doelgroepen. Het P.C. Hooftcollege bestaat sinds oktober 2003. Leerlingen met ernstige gedragsproblemen, die niet primair vallen binnen het autismespectrum (bijvoorbeeld ADHD, ODD, CD, sociale en/of emotionele stoornissen) vormen de doelgroep voor deze locaties. De school biedt onderwijs aan leerlingen in de leeftijd van 12-18 jaar met een complexe gedragsproblematiek waardoor het leerproces verstoord is of verstoord dreigt te raken. Leerlingen van het P.C. Hooftcollege laten hun problematiek zowel thuis, op school als in hun vrije tijd zien. 1.3 Pedagogisch klimaat De schoolomgeving is zo ingericht en geordend dat de leerling duidelijkheid en voorspelbaarheid ervaart en zich daardoor veilig voelt. Het pedagogisch klimaat is geheel gericht op de specifieke behoeften van deze leerlingen. Het is een sociaal-emotioneel zorgklimaat, waar het team gezamenlijk zorg voor draagt. Kernwoorden zijn veiligheid, duidelijkheid, structuur en acceptatie. Ieder kind is weer anders en kent eigen behoeften. Er wordt rekening gehouden met deze verschillen en er is aandacht voor de behoefte en denkwijze van iedere leerling afzonderlijk. 1.4 Missie en visie De Leo Kanner Onderwijsgroep wil bereiken dat leerlingen later in de maatschappij zo goed mogelijk kunnen functioneren. Daarom wordt er veel aandacht besteed aan hun mogelijkheden. Leerlingen worden gestimuleerd en uitgedaagd om zich niet alleen cognitief te ontwikkelen, de ontwikkeling op het gebied van levensvaardigheden vinden wij even belangrijk. Bij deze vaardigheden stimuleren wij de leerlingen bij hun zelfredzaamheid, praktische en sociale vaardigheden en hun emotionele ontwikkeling. De Prof. Dr. Leo Kanner Onderwijsgroep heeft als missie Het bieden van onderwijs aan onze leerlingen zodat zij zich zowel cognitief als op sociaal/emotioneel gebied optimaal kunnen ontwikkelen. Dit willen we bereiken door ( visie): onze locaties zo in te richten dat alle medewerkers in staat zijn deze missie succesvol en met enthousiasme uit te voeren. We vinden het belangrijk dit alles in een veilige en gestructureerde leefomgeving te doen in goede samenwerking met ouders en hulpverlening. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 7 1.4.1 Ten aanzien van de cognitieve ontwikkeling Het team vindt het belangrijk dat iedere leerling zijn/haar cognitieve mogelijkheden kan benutten. Voor een aantal leerlingen is het vergaren van kennis ook een houvast. Zij ontlenen hier veel zelfvertrouwen en waardering aan. Door de verschillende behoeften en talenten van de leerlingen is differentiatie een noodzaak. 1.4.2 Ten aanzien van de emotionele ontwikkeling We willen graag dat iedere leerling zich op school veilig voelt, zelfvertrouwen krijgt en zich gewaardeerd voelt. Er wordt uitgegaan van wat de leerling al kan en wat er goed gaat. Hierin wordt hij/zij bevestigd om een positief zelfbeeld te stimuleren. Door oefeningen en het nabespreken van situaties wordt gewerkt aan herkenning van emoties bij zichzelf en anderen. Wij vinden het belangrijk dat iedere leerling tijdens de schoolperiode besef krijgt van de aard van zijn handicap en hiermee zo goed mogelijk leert omgaan. 1.4.3 Ten aanzien van de sociale ontwikkeling Een school biedt een optimale gelegenheid voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden. Gedurende de hele dag doen zich situaties voor waarin leerlingen samen zijn, samen delen en samen conflicten proberen op te lossen. Zij worden hierin op school begeleid door hun gedrag te benoemen, te bespreken en waar nodig bij te sturen. Wij proberen elke leerling respect voor anderen bij te brengen. Oefeningen om dit laatste tot stand te brengen zijn het klassikaal of individueel teruggrijpen op incidenten waar sociale en emotionele vaardigheden tekort zijn geschoten. Zo worden leerlingen tevens gestimuleerd om hun emoties te verwoorden en naar elkaar te luisteren. Waar hun inlevingsvermogen tekort schiet, wordt gewerkt met gedragsregels, die frequent herhaald worden. Deze regels worden gevisualiseerd en duidelijk zichtbaar opgehangen en besproken. De sociale ontwikkeling vinden wij heel belangrijk. De mate van sociale competentie, die een leerling heeft kunnen verwerven, zal later doorslaggevend zijn voor zijn zelfstandig functioneren in de maatschappij. Zelfredzaamheid speelt hierin een grote rol. Op school wordt aandacht besteed aan de verzorging van zichzelf ten aanzien van kleding en hygiëne, evenals de verzorging van de eigen spullen, het invullen van de agenda en zelfstandig werken. Toegewerkt wordt naar zelfstandigheid, verantwoordelijkheid, flexibiliteit en weerbaarheid. Binnen het team zullen we soms afwegingen moeten maken waar op een bepaald moment de prioriteit moet liggen. Het kan voorkomen dat de sociaal-emotionele ontwikkeling meer aandacht krijgt dan de cognitieve ontwikkeling. 1.5 Werkwijze 1.5.1 Algemeen Uitgangspunt van de Leo Kanner Onderwijsgroep is dat het onderwijsaanbod aansluit op de hulpvraag van de leerling. Er wordt gedifferentieerd gewerkt met de mogelijkheden en beperkingen op het gebied van de didactische ontwikkeling en het sociaal-emotioneel functioneren. Een belangrijk item is onmacht van de leerling om adequaat te kunnen functioneren. Zij willen het wel graag, maar het lukt hen soms zo moeilijk. De groepsindeling wordt gemaakt op basis van het didactisch niveau (CITO uitslagen in Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 8 combinatie met leerresultaten), leeftijd en het sociaal-emotioneel niveau van de leerling. De belastbaarheid van de leerling speelt hierbij een zeer grote rol. In de klas wordt getracht om die voorwaarden te scheppen waardoor leerlingen optimaal tot leren kunnen komen. Er wordt structuur geboden door een vast dagritme, er zijn duidelijke, onderling afgestemde afspraken rond het gebruik van het schoolbord, agenda en huiswerk. Er wordt gewerkt in een rustige, veilige en voorspelbare omgeving. De leerstof is zo overzichtelijk mogelijk geordend. De opdrachten zijn duidelijk gesteld. Veel leerlingen krijgen regelmatig individuele instructie; niet alleen voor hun handelen, maar ook worden ze regelmatig herinnerd aan wat er van hen verwacht wordt. Dit biedt hen veel houvast. De meer vrije situaties zijn vaak moeilijker voor de leerlingen. Daarom worden ook deze situaties zoveel mogelijk gestructureerd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de eetsituatie, de pauze, het verplaatsen naar praktijklokalen, een andere locatie of tijdens schoolreis/kamp. 1.5.2 Specifieke uitwerking De basis van de werkwijze is herkenbaar in het onderlinge respect voor elkaar in gedrag, taalgebruik en het bevorderen van onderling respect bij leerlingen. De school kenmerkt zich door de zorg voor een ordelijke en functionele leeromgeving die stimulerend en gestructureerd is voor de leerlingen. Belangrijk vinden wij dat de duidelijk afgesproken omgangsregels worden gehandhaafd. Door zorgvuldig het zelfvertrouwen van leerlingen te stimuleren en positief te bevestigen stimuleren wij hen in hun ontwikkeling naar zelfstandigheid. We stimuleren de leerlingen bij het leren nemen van eigen verantwoordelijkheid en helpen hen bij het ontwikkelen van levensvaardigheden. 1.6 Het schoolteam 1.6.1 Algemeen Betrokkenheid en aandacht voor elkaar, een goede samenwerking en het vermogen tot relativering vinden wij erg belangrijk. Gezamenlijk wordt de verantwoordelijkheid voor de leerlingen en het onderwijs gedragen en worden oplossingen gezocht bij eventuele problemen. Leerkrachten werken hierin nauw samen met locatiedirecteuren en ondersteunende disciplines. 1.6.2 Organisatie De Leo Kanner Onderwijsgroep heeft verschillende locaties. Deze locaties bevinden zich in Oegstgeest, Leiden, Leiderdorp en Zoetermeer. Er is een Raad van Toezicht en een College van Bestuur. De locatiedirecteur heeft de leiding en verantwoordelijkheid over de dagelijkse organisatie binnen de locatie. De centrale administratie is gevestigd aan de Touwbaan in Leiderdorp. 1.6.3 Leerkrachten Iedere groep heeft een vaste mentor die ook groepsleerkracht is. In principe geeft de groepsleerkracht alle vakken, zo nu en dan aangevuld met docenten die een aantal vakken geven of de groepsleerkracht in geval van afwezigheid vervangen. Daarnaast zijn er vakleerkrachten voor koken, techniek, CKV, ICT, verzorging en gymnastiek. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 9 De mentor is er als aanspreekpunt voor de leerling en de ouders/verzorgers/hulpverleners en stelt (in overleg met hen) het ontwikkelingsperspectief op. 1.6.4 Autismespecialist Binnen de Leo Kanner Onderwijsgroep wordt door het team, stagiaires en ouders van leerlingen gebruik gemaakt van de expertise van de autismespecialist binnen de school. 1.6.5 Cardea In het schooljaar 2013-2014 zijn we gestart met een pilot waarin wij zorg meer in het onderwijs wilden integreren. Hiervoor waren 2 pedagogisch medewerkers van Cardea in onze school aanwezig. Deze pilot is geslaagd en we gaan er dan ook in 2014-2015 mee verder. De pedagogisch medewerkers maken deel uit van het team en verzorgen individuele coaching trajecten voor leerlingen. Om in aanmerking te komen voor coaching moet er een indicatie van bureau jeugdzorg afgegeven worden. 1.6.6 Stagiaires Elk jaar biedt de Leo Kanner Onderwijsgroep de mogelijkheid aan verschillende stagiaires om praktijkervaring op te doen. Wij vinden het belangrijk dat de problematiek van onze leerlingen beter wordt begrepen. Praktijkervaring is daarbij een belangrijke leerschool. De stagiaires komen vanuit verschillende opleidingen; van zowel MBO, HBO als van de universiteit. Kwaliteitsbeleid Het kwaliteitsbeleid van de Leo Kanner Onderwijsgroep betreft die activiteiten die erop gericht zijn om de kwaliteit van het onderwijs te beschrijven, te bewaken, vast te leggen, planmatig te verbeteren en vooral te verantwoorden. Het kwaliteitsbeleid strekt zich uit over alle terreinen: onderwijs – personeel – financiën – beheer. De kwaliteit heeft haar basis in het primaire proces: het onderwijs in de relatie tussen leerkracht en leerling. De aandacht voor het (ortho-)pedagogische en (ortho-)didactische handelen van de personeelsleden en – vooral – het leren van de leerlingen is de basis. Voortbouwend op deze basis richt het kwaliteitsbeleid zich op alle beleidsterreinen en de samenhang daartussen. Dat is een zaak van alle geledingen in de locatie: leerkrachten – ouders leerlingen – locatiedirecteur – college van bestuur – raad van toezicht – medezeggenschapsraad. Kwaliteitsbeleid is ook in dat opzicht integraal: het is van iedereen. Centraal bij het kwaliteitsbeleid staan de onderwerpen: Doen we de goede dingen en doen we de dingen goed? Deze twee onderwerpen zijn nader uitgewerkt in een zevental stappen: 1. Wat doen we (niet) goed? 2. Wat beloven we? 3. Doen we wat we beloven? Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 10 4. 5. 6. 7. Vinden wij en anderen dat we goed doen wat we beloven? Hoe houden we de kwaliteit vast? Hoe verbeteren we die aspecten die (nog niet) lopen? Is de verbetering geïmplementeerd? De kwaliteit mag geen toeval zijn: systematisch hier aan werken is noodzakelijk. Dat betekent het juiste beleid formuleren, de juiste werkzaamheden verrichten en op de juiste manier evalueren of de doelen bereikt zijn. Kwaliteitsbeleid is permanente, systematische en cyclische aandacht voor het bepalen, bewaken en verbeteren van de kwaliteit. De locatie leert voortdurend van de ‘fouten’ en tegelijkertijd de ‘goede’ dingen nog beter te doen. In het kwaliteitsbeleid van de Leo Kanner Onderwijsgroep staat stap 2 als volgt omschreven: De mate waarin de locatie in staat is om elke leerling optimaal te ondersteunen in het ontwikkelen van zijn/haar talenten, zodat hij/zij goed toegerust naar het vervolgonderwijs gaat dan wel werk vindt. Voor het beoordelen van de kwaliteit van een locatie zijn in de eerste plaats de resultaten van belang die met het onderwijs worden bereikt (stap 3 en 4). Op die manier wordt duidelijk of de school erin is geslaagd de doelstelling van het onderwijs te bereiken. De onderwijskwaliteit heeft betrekking op de beginsituatie van de leerlingen, het functioneren van de leerkracht en de wijze waarop het onderwijs vorm krijgt. De kwaliteitsuitkomsten verwijzen naar de bereikte resultaten bij de leerlingen op het vlak van kennis, vaardigheden en houdingen. 1.6.7 Kwaliteitsthema’s De kwaliteitsthema’s die centraal staan, zijn de tevens de onderwerpen waarop de inspectie de locatie beoordeelt: De locatie zorgt systematisch voor behoud en verbetering van de kwaliteit van haar onderwijs. De locatie beschikt over een cyclisch systeem van leerlingenzorg: plannen – controleren – uitvoeren – evalueren – plannen – et cetera. De locatie heeft een passende begeleiding van leerlingen. Het leerstofaanbod bereidt leerlingen voor op het vervolgonderwijs of de arbeidsmarkt De leerling krijgt voldoende tijd om zich de leerinhouden eigen te maken. Het (ortho-)pedagogisch handelen leidt tot een veilige en motiverende onderwijsomgeving. Het (ortho-)didactisch handelen ondersteunt het leren van de leerlingen. De leerling heeft een actieve en zelfstandige rol binnen de onderwijsactiviteiten. De sfeer op de locatie is veilig en ondersteunend voor de leerlingen. De leerling behaalt het opleidingsniveau dat mag worden verwacht op grond van zijn talenten en mogelijkheden (het ontwikkelingsperspectief), rekening houdend met zijn beperkingen. 1.6.8 Kwaliteitsevaluatie De Stichting evalueert zichzelf via een tevredenheidsonderzoek. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de Kwaliteitsvragenlijst VSO. Hierbij worden leerlingen, ouders en personeelsleden met een zekere regelmaat gevraagd naar hun mening ten aanzien van Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 11 de kwaliteitsthema’s. We spreken van zelfevaluatie als de Stichting zelf het initiatief neemt en de evaluatie uitvoert, waarbij de Stichting tevens zelf onderwerp is van analyse. Daarbij kan de locatie onder leiding van de locatiedirecteur zelfstandig besluiten nemen welke acties zij gaat ondernemen ter verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. De nadruk ligt bij de locatie zelf als verantwoordelijke voor de kwaliteit van het geboden onderwijs. De resultaten van de leerlingen op toetsen en testen worden gezien als een belangrijke indicatie voor de kwaliteit van het geboden onderwijs. Natuurlijk kan de kwaliteit van het onderwijs niet alleen worden afgeleid uit de behaalde leerresultaten. De omstandigheden waaronder dat onderwijs heeft plaatsgevonden kunnen zo wezenlijk verschillen, dat het niet juist is een uitspraak te doen over de kwaliteit, wanneer die uitsluitend is gebaseerd op de leerresultaten. De zelfevaluatie kan vanuit deze optiek gezien worden als een activiteit die bestaat uit: het verzamelen van gegevens over de resultaten van het onderwijs binnen de locatie; het verzamelen van gegevens over het onderwijsaanbod; het verzamelen van gegevens over kenmerken van het onderwijsproces; het verzamelen van leerling-kenmerken, dossiers en andere documenten; het trekken van conclusies over: o de mate waarin men tevreden is met de gevonden resultaten onder de gegeven omstandigheden waaronder het onderwijs heeft plaatsgehad; o de te nemen maatregelen ter verbetering van de kwaliteit naar aanleiding van de opbrengsten van de gegevens. 1.7 Toelaatbaarheidsverklaring en aanmelding Met de komst van Passend Onderwijs maakt elke school deel uit van een regionaal samenwerkingsverband. De Leo Kanner Onderwijsgroep (LKO) heeft als school voor speciaal onderwijs cluster 4 geografisch een grote regio en is deelnemer binnen alle samenwerkingsverbanden waarvan leerlingen zijn ingeschreven bij de LKO. 1.7.1 Toeleiding Wanneer de deskundigen binnen een samenwerkingsverband ervan overtuigd zijn dat een leerling beter op zijn plek zal zijn in het speciaal onderwijs, dan vraagt de school waar de leerling staat ingeschreven een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) aan bij het samenwerkingsverband. Dat is altijd een samenwerkingsverband in de regio waar de leerling woont. Uiteraard zal de school die aanvraag doen in overleg met de ouders. Deze TLV geeft recht op een plaats binnen het speciaal onderwijs en is landelijk geldig. Tot augustus 2014 ging de toeleiding naar speciaal onderwijs via landelijk gestelde criteria. Deze landelijk criteria zijn losgelaten; elk samenwerkingsverband kan zelf bepalen hoe en welke leerlingen zij willen toe leiden naar het speciaal onderwijs. Elk samenwerkingsverband heeft in het wettelijk verplicht ondersteuningsplan beschreven hoe zij komen tot het afgeven van een TLV. Er is ook beschreven welke formulieren scholen moeten aanleveren bij de aanvraag van een TLV. Op de websites van de samenwerkingsverbanden kunt u deze informatie vinden. 1.8.2 Aanmelding Het speciaal onderwijs gaat zelf over toelating, maar mag de leerling pas inschrijven als er een TLV is afgegeven. Er kunnen redenen zijn waarom een school voor speciaal Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 12 onderwijs een leerling niet toelaat. Het kan zijn dat zij niet de juiste onderwijsondersteuning kunnen bieden voor de leerling of dat de school vol zit. In de meeste gevallen zal een leerling, die zich aanmeldt bij de Leo Kanner Onderwijsgroep (LKO), een TLV hebben. Leerlingen die zich aanmelden bij een VSOlocatie en komen vanuit het primair onderwijs (zowel speciaal als regulier) hebben geen TLV die recht geeft op plaatsing in het VSO. De VSO school zal een TLV aanvragen als blijkt dat er sprake is van extra onderwijsondersteuning. Dit geldt ook voor leerlingen die zich rechtstreeks aanmelden bij een SO- locatie zonder TLV (leerlingen die voor het eerst naar de basisschool gaan). Een TLV wordt aangevraagd bij het samenwerkingsverband, die gelieerd is aan de postcode van de leerling. In het stroomschema zorgplicht op de website van passend onderwijs staat precies uitgewerkt hoe wij als LKO dienen om te gaan met rechtstreekse aanmeldingen: www.passendonderwijs.nl/toolkit/stroomschemas-zorgplicht/. 1.8.3 Tijdig aanmelden Landelijk geldt voor rechtstreekse aanmelding het volgende: Ouders melden hun kind ten minste 10 weken voor het begin van het schooljaar aan bij de school van hun keuze. Na aanmelding heeft de school 6 weken de tijd om te beslissen over de toelating van de leerling. Deze periode kan eenmaal met 4 weken worden verlengd. Heeft het bestuur na 10 weken nog geen besluit genomen? Dan heeft de leerling recht op tijdelijke plaatsing op de school van aanmelding tot de school wel een goede plek heeft gevonden. Zijn ouders het niet eens met de toelatingsbeslissing van de school, dan kunnen ze een beroep doen op ondersteuning door een onderwijsconsulent. Onderwijsconsulenten bemiddelen kosteloos tussen ouders en de school. Als dat niet werkt, kunnen ouders terecht bij de (tijdelijke) landelijke geschillencommissie passend onderwijs. Het aanmelden en bepalen of een leerling de juiste onderwijsondersteuning kan krijgen bij een locatie van de Leo Kanner Onderwijsgroep vraagt tijd. Het speciaal onderwijs moet alle leerlingen die zich rechtstreeks aanmelden onderzoeken en moet ook bepalen van alle leerlingen die al wel een TLV hebben of de locatie de juiste onderwijsplek is. Het PC Hooftcollege heeft een week voor elke schoolvakantie een intake-dag voor leerlingen die tussentijds in willen stromen. Voor die intake-dag hebben ouders al toestemming gegeven om het dossier op te vragen en de benodigde papieren ingevuld. Als wij de leerling de juiste ondersteuning kunnen bieden, kan de leerling na die vakantie beginnen. 1.8.4 Zorgplicht Scholen hebben met de invoering van passend onderwijs zorgplicht. Zorgplicht betekent niet dat alle leerlingen die zich aanmelden ook recht hebben op een plek. Het betekent wel dat de school zich verantwoordelijk maakt voor een goede oplossing als de school waar u zich heeft aangemeld niet de juiste onderwijsondersteuning kan bieden. Meer informatie over de zorgplicht vindt u op de website van passend onderwijs: http://www.passendonderwijs.nl/wp-content/uploads/2014/07/Geen-leerling-tussen-walen-schip.pdf Niet in alle gevallen heeft een school voor speciaal onderwijs zorgplicht: als er geen plaatsruimte is Als ouders de grondslag van de school niet respecteren Bij voortgezet speciaal onderwijs diplomagericht moet vaststaan dat er bij de leerling ook daadwerkelijk uitzicht moet zijn op het halen van een diploma. Als een leerling is aangemeld bij meerdere scholen. Ouders moeten dat aangeven. Het samenwerkingsverband bepaalt hoe de scholen hiermee om moeten gaan Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 13 1.8.5 Overstap van speciaal onderwijs naar voortgezet speciaal onderwijs Het primair onderwijs en voortgezet onderwijs kent elk eigen samenwerkingsverbanden. Als uw zoon/dochter de overstap maakt van het basis- of speciaal onderwijs naar het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) dan vraagt de VSO school waar uw kind is aangemeld een TLV aan bij het samenwerkingsverband voor voortgezet onderwijs in uw regio. De VSO school is gebonden aan de landelijk vastgestelde termijnen om de TLV aan te vragen. Bij aanmelding geldt de wetgeving rondom zorgplicht. Uw school kan u over deze zaken goed informeren. 1.8.6 Verhuizing Bij verhuizingen melden ouders hun kind aan op de school van hun voorkeur. Deze school bekijkt of ze het kind een passende plek kan bieden. Kan de school de leerling niet toelaten dan zal, afhankelijk van de zorgplicht, de school binnen 6 weken een plek aanbieden op een andere school waar de leerling wel geplaatst kan worden. De school mag deze termijn 1 keer met maximaal 4 weken verlengen. Verder blijft uw kind ingeschreven op een school totdat een andere school bereid is hem of haar in te schrijven. Wij raden u aan om uw kind minimaal 10 weken van te voren in te schrijven op de nieuwe school, zodat hij of zij direct na de verhuizing kan instromen. 1.8.7 Onderschrijding onderwijstijd Het kan zijn dat een leerling vanwege omstandigheden of kindkenmerken nog niet het volledige onderwijsprogramma kan volgen. De commissie van begeleiding zal in samenspraak met ouders/verzorgers en eventuele behandelaren bekijken wat de belastbaarheid is van de leerling en een plan maken om de schoolgang in de loop van tijd en binnen de mogelijkheden uit te breiden. Wij handelen in dezen conform de beleidsregel onderwijstijd-onderschrijding. 1.8.8 Geschillencommissie voor ouders Er is een landelijke geschillencommissie (voor po, (v)so en vo gezamenlijk) die oordeelt bij meningsverschillen over toelating of verwijdering van leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben en over het ontwikkelingsperspectief. De commissie bestaat uit deskundigen en doet binnen 10 weken uitspraak als een geschil wordt voorgelegd. Bij haar oordeel houdt ze rekening met het schoolondersteuningsprofiel en het ondersteuningsplan. Ouders kunnen, net als nu, bij geschillen over toelating en verwijdering bezwaar maken bij de school, de Commissie Gelijke Behandeling inschakelen en beroep aantekenen bij de rechter. Mocht de ouder na een uitspraak van de geschillencommissie alsnog naar de rechter stappen, dan neemt de rechter het oordeel van de geschillencommissie mee bij de afweging. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 14 2 De organisatie van het onderwijs: P.C. Hooftcollege VSO Leiderdorp Adres: Touwbaan 42, 2352 CZ Leiderdorp. Tel.: 071 – 5814566 2.1 Dagelijkse leiding 2.1.1 Locatie Management Team (LMT) De locatiedirecteur, Marion Baartman, heeft de leiding en is eindverantwoordelijk voor de onderwijs- en zorgkwaliteit op deze locatie en op de Parachute in Zoetermeer. Eline Wildeman heeft de dagelijkse leiding, zij is het eerste aanspreekpunt voor ouders, leerkrachten en leerlingen in Leiderdorp. Eline Wildeman is ook onderwijskundig begeleider en verantwoordelijk voor de BK-klassen. De bouwcoördinator, Hans van der Lelie is aanspreekpunt voor de Entree-opleiding. En bouwcoördinator VMBO-TL is Alex Spaans. Zij maken deel uit van het locatiemanagementteam. Heeft u vragen rond de dagelijkse gang van zaken in de groep, dan is de leerkracht altijd het eerste aanspreekpunt. U kunt de leerkracht bij voorkeur per mail bereiken of anders telefonisch voor en na schooltijd. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 15 2.1.2 Commissie van Begeleiding Op school is een orthopedagoog, Brenda Martin Geurts. Zij houdt zich bezig met intakes, TLV, daarnaast kan zij leerlingen en leerkrachten begeleiden en ondersteunen. Ook heeft de school een maatschappelijk werker. De schoolmaatschappelijk werker voert bij de toelating gesprekken met ouders. De afstemming tussen school en thuis rond de zorg voor een leerling, evenals de afstemming tussen verschillende hulpverleners rond een gezin behoren tot zijn taak. Indien gewenst kunnen ouders/verzorgers altijd contact opnemen met de maatschappelijk werker. Zij maken samen met een lid van het LMT, een pedagogisch medewerker van Cardea, de leerplichtambtenaar en eventueel de wijkagent en/of psychiatrisch verpleegkundige van de GGD, deel uit van de Commissie van Begeleiding. Aan deze commissie kunnen leerkrachten hulp vragen m.b.t. de zorg van leerlingen. Structuur van het P.C. Hooftcollege De onderwijsstructuur van het P.C. Hooftcollege is in ontwikkeling en richt zich op het verzorgen van onderwijs gericht op twee verschillende uitstroomprofielen, te weten: Diplomagericht onderwijs Een arbeidsgericht uitstroomprofiel De klassen hebben een maximum van 12 leerlingen. Elke klas heeft een vast lokaal. De vaklokalen worden door de leerlingen gebruikt voor de daarvoor bestemde lessen. 2.1.3 Indeling van de lesdag Op het P.C. Hooftcollege wordt zoveel mogelijk gewerkt met uren van 45 minuten en blokuren van 90 minuten. De praktijkvakken vinden ook binnen deze uren plaats. Deze vakken worden door vakleerkrachten gegeven. Indien de groepsleerkracht afwezig is, valt een andere leerkracht in. We zorgen ervoor dat er alleen een bekende leerkracht voor de groepen staat en proberen lesuitval zoveel mogelijk te beperken. Vakdocenten begeleiden de leerlingen bij koken, techniek, verzorging (alleen de meiden), gym, CKV en ICT. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 16 2.1.4 Verschillende leerroutes en uitstroomprofielen Het P.C. Hooftcollege biedt de volgende leerroutes: - Uitstroomprofiel ‘Vervolgonderwijs’: VMBO B/K (Basis Kaderberoeps-gerichte leerweg) en TL (Theoretische leerweg) - Uitstroomprofiel ‘Arbeidsmarkt’: VMBO Basis Bij plaatsing op het P. C. Hooftcollege, wordt op basis van bekende informatie en intakegesprekken bepaald wat een realistisch uitstroomprofiel is. Deze uitstroomprofielen vormen de basis van het onderwijsaanbod. Dit wordt vastgelegd in een ontwikkelingsperspectief (OPP). Naast leeftijd bepalen meerdere factoren deze plaatsing, te weten: didactisch niveau (CITO -uitslagen in combinatie met leerresultaten); sociaal-emotioneel niveau Dat de sociaal-emotionele competenties cruciaal zijn in het bepalen van het uitstroomprofiel wordt zichtbaar gemaakt in de afbeelding hierboven. Dat is dan ook waarin het onderwijs op het VSO verschilt van dat op het regulier Voortgezet Onderwijs. Het doel van het P. C. Hooftcollege is tweeledig. Enerzijds willen wij kwalitatief goed onderwijs bieden (het didactische gedeelte). Daarnaast stelt het P. C. Hooftcollege zich tot doel zo optimaal mogelijk te werken aan het versterken van de sociaal-emotionele competenties in alle leerroutes. Wij doen dat in een veilige en zoveel mogelijk prikkelarme omgeving. In het schema op de volgende bladzijde is de onderwijsstructuur weergegeven. Wij plaatsen de leerling in principe altijd in het profiel ‘Vervolgonderwijs’, omdat we uitgaan van een ontwikkeling met een stijgende lijn. Dit is ook de reden waarom er in de onderbouw alleen een uitstroomprofiel ‘Vervolgonderwijs’ bestaat. Bij de intake of tijdens de schoolperiode kan blijken dat de leerling weinig concentratie en motivatie op kan Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 17 brengen voor schoolse taken en beter leert in de praktijk. De leerling stapt dan over naar het profiel ‘Arbeidsmarkt’. Indien een leerling onvoldoende presteert in een leerroute (rapporten en CITO onvoldoende niveau, problemen en/of stagnatie op sociaal-emotioneel gebied) wordt de leerling soms gedurende het jaar, maar meestal in het volgende schooljaar, overgeplaatst naar een andere leerroute. Incidenteel blijft een leerling zitten. Onderbouw (2 jaar) Bovenbouw (2 of 3 jaar) VMBO KGT VMBO TL VMBO K VMBO B VMBO B VMBO BK extern - - Interne vervolgopleiding MBO niveau 3 MBO niveau 4 Uitstroomprofiel Vervolgonderwijs Uitstroomprofiel Arbeidsmarkt Uitstroom Entree-opleiding 2F MBO niveau 1 MBO niveau 2 Entree-opleiding 1F/ arbeidstoeleiding Arbeid In het volgende schema is de groepsgrootte en opbouw van de klassen te zien. Bouw Leerroute Aantal Docenten leerlingen Leerroute Aantal Docenten leerlingen Onderbouw 1B 9 D. Verroen J. Booy 1 KGT 7 M.Rodrigues 2B 10 G. Limon 2 KGT 8 3B 9 A. Frankort 3 TL 10 4 TL 11 B.Tangerman M. v.Haaften S.Kuhn M.v. Haaften A.Spaans B.Tangerman Bovenbouw Entreeopleiding Entreeopleiding 1F/ AT Entreeopleiding 2F 9 J.Jellema 12 J. Janssen In de volgende twee schema’s is onze door- en uitstroom af te lezen. De uitstroombestemmingen worden behandeld onder 2.4.1. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 18 Doorstroom lagere leerroute Doorstroom hogere leerroute VMBO TL 31 18 n.v.t. 5 5 3 VMBO BK 24 20 - n.v.t. 4 n.v.t. AKA 1F/2F 23 8 n.v.t. n.v.t. 7 8 Arbeidsmarkt SchoolVerlaters (diploma) Vervolgonderwijs Tussentijdse uitstroom Leerroute Doorstroom zelfde leerroute Uitstroomprofiel Totaal aantal leerlingen Doorstroom en uitstroom 2013-2014 De tussentijdse uitstroom in het schooljaar 2013-2014 wordt als volgt verklaard: Reden tussentijdse uitstroom Drie-milieu-voorziening Verwijdering Behandeling / daghulp Verhuizing Regulier onderwijs 18 jaar en weigerachtig Aantal leerlingen 1 2 5 2 5 1 Naast de leerroutes, die in de volgende paragrafen worden behandeld, bestaat een belangrijk gedeelte van het onderwijs uit werken aan de sociaal-emotionele competenties. Op welke gebieden dat gebeurt, is te zien in de illustratie en wordt hierna verder uitgelegd. In het begin van het schooljaar wordt in de brugklas een tweedeling gemaakt tussen de leerroutes VMBO-KGT en VMBO-B. Dit betekent dat er binnen een klas gedifferentieerd wordt lesgegeven. De leerlingen krijgen les door middel van klassikale instructie gevolgd door zelfstandige werkmomenten. Daarin wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen. Tijdens de lessen wordt veel aandacht besteed aan leergebiedoverstijgende competenties. Zowel aan het eind van het eerste als van het tweede leerjaar zijn er momenten waarin het mogelijk is over te stappen op een andere leerroute. Dit wordt bepaald aan de hand van de rapportcijfers, de CITO-toetsen 1 (aan het eind van het eerste leerjaar) en 2 (aan het eind van het tweede leerjaar) en de vorderingen op sociaal-emotionele gebied. Plaatsing in de bovenbouw vindt plaats op basis van het uitstroomprofiel, dat is bepaald aan het einde van de onderbouw. Toetsing van deze plaatsing vindt plaats Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 19 door middel van Toets 3 (CITO) aan het eind van het derde jaar, de methode gebonden toetsen en door middel van examinering aan het eind van het vierde jaar VMBO-TL of Entree-opleiding. 2.1.5 Uitstroomprofiel Vervolgonderwijs Het onderwijs in het uitstroomprofiel ‘Vervolgonderwijs’ richt zich op de leerlingen die na het VSO doorleren op het MBO. We onderscheiden twee leerroutes: VMBO theoretische leerweg (VMBO-TL) en VMBO basis kader (VMBO-BK) Bij deze laatste is het voor enkele leerlingen mogelijk om de overstap te maken naar een reguliere VMBO-school om een VMBO-basis diploma te halen. Aan de leerlingen in de BK-route, die ook in de bovenbouw baat hebben bij cluster IV onderwijs, biedt de Leo Kanner Onderwijsgroep de mogelijkheid om, in samenwerking en onder verantwoordelijkheid van het ROC, de Entree-opleiding te volgen. Op deze manier zorgen we ervoor dat ook de kinderen die geen VMBO-diploma behalen toch kunnen doorstromen naar MBO niveau 2. 2.1.5.1 De structuur van VMBO TL De vakkenstructuur van VMBO-TL is als volgt: Vak Nederlands Engels Maatschappijleer 1 Economie Biologie Geschiedenis Wiskunde Rekenen Methode Taallijnen Stepping Stones Team Economisch Bekeken Biologie Voor Jou Memo Moderne Wiskunde rekenblokken 1e jaar 2e jaar 3e jaar 4e jaar Examen Examen Examen Examen Examen Examen Examen De onderbouw wordt gevormd door de brugklas en de tweede klas. Tijdens de lessen wordt veel aandacht besteed aan leergebiedoverstijgende competenties. Alle leerlingen volgen een weerbaarheidtraining. “Rots en Water” in de onderbouw en “TOPs!” in de bovenbouw. Ook in de bovenbouw komen de leerstofoverstijgende doelen terug. Aan de competenties ‘sociaal gedrag’ en ‘leren leren’ blijven de leerlingen werken, maar nu met onder andere de methode ‘Jongeren… en hun sociale talenten’ en ‘TOPs!’. In het derde jaar komt er de competentie ‘Ontwikkelen van een persoonlijk toekomstperspectief’ bij. In het derde jaar wordt een basis gelegd aan de beroepsoriëntatie (methode ‘Op weg naar stage en werk’). De leerlingen maken hun definitieve keuze uit drie profielen: Zorg en Welzijn (ZW) Economie (EC) Landbouw (LA) Een volledig diploma verkrijgen de leerlingen door: - alle vakken af te ronden - het sectorwerkstuk Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 20 Examinering vindt plaats door middel van staatsexamens. Het is ook mogelijk deelcertificaten te behalen voor losse vakken. Indien een leerling het leertempo niet heeft om de stof af te ronden in vier jaar, is het mogelijk de bovenbouw af te ronden in drie in plaats van twee jaar. Wij hebben de afgelopen jaren ervaren dat het voor veel van onze leerlingen moeilijk is om hun TL-diploma binnen de gestelde 4 jaar te halen. Daarom gaan wij vanaf schooljaar 2014-2015 er 5 jaar over doen. We verdelen de leerstof die normaal in 4 jaar behandeld wordt nu over 5 jaar. Op die manier hebben wij meer tijd om aan hun leergebied overstijgende competenties te werken en kunnen we rekening houden met de beperkte belastbaarheid. De eerste groep leerlingen voor wie dit geldt, zit dit schooljaar in TL 1. Voor de andere jaren verandert er nog niets. Onze verwachting is dat we op deze manier nog meer leerlingen hun volledige TL-diploma kunnen laten halen. 2.1.5.2 Slaag- en zakregeling VMBO-TL Een kandidaat is in 2015 geslaagd voor zijn examen als: Het sectorwerkstuk “goed” of “voldoende” is het gemiddelde bij het centraal examen minimaal een 5,5 is voor het vak Nederlands het eindcijfer tenminste een vijf is er deelgenomen is aan de rekentoets - - hij maximaal 1 keer het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger, of voor ten hoogste één van zijn examenvakken het eindcijfer 4 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger, of voor twee van zijn examenvakken het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger. Vanaf 2014 doen alle examenkandidaten ook een rekentoets. Het cijfer voor deze toets komt wel op de cijferlijst, maar telt nog niet mee in de slaag-zakregeling. Vanaf examenjaar 2016 moeten de kandidaten minimaal een 5 en een 6 hebben voor de vakken Nederlands en rekenen. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 21 2.1.5.3 Certificering en diplomering VMBO-TL staatsexamens Zoals U ziet is het slagingspercentage over alle jaren 100%. Dat houdt in dat alle leerlingen die daadwerkelijk op zijn gegaan voor het examen dat ook gehaald hebben. Dit percentage ligt boven het landelijk gemiddelde. 2.1.5.4 De structuur van VMBO BK De structuur van VMBO BK De vakkenstructuur van VMBO B en K ziet er als volgt uit: Vak Nederlands Engels Wiskunde Economie Biologie Aardrijkskunde Geschiedenis Maatschappijleer ICT Methode Taallijnen Stepping Stones Moderne wiskunde Economisch Bekeken Biologie Voor Jou Wereldwijs Memo Team Verschillende modules 1e 2e 3e 4e De grootste groep leerlingen doet het derde en vierde jaar op het P.C. Hooftcollege. Ze werken toe naar een Entree-MBO niveau 1 diploma dat de leerling kan behalen in zijn 4e of 5e jaar op het P. C. Hooftcollege. (Het is altijd mogelijk en soms wenselijk een traject van vijf jaar te doorlopen vanwege een beperkte belastbaarheid van de leerling). In de bovenbouw heeft de leerling vier dagen onderwijs en start daarnaast één dag in de week met een stage. Aan het begin van het schooljaar wordt er een arbeidsinteresse test afgenomen aan de hand waarvan de stage-coördinator een stageplek zoekt. Er wordt per individuele leerling bekeken of het verwachte uitstroomperspectief haalbaar is. Dit kan ieder jaar worden bijgesteld. Voor een beperkt aantal leerlingen is het mogelijk om halverwege schooljaar 2014 – 2015 in te stromen in de VMBO-B 3 Leerwerktrajectklas van de KTS in Voorhout om daar Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 22 een VMBO-B diploma te behalen in het vierde jaar. Indien dit tot de mogelijkheden behoort, wordt hier in de derde klas met ouders en leerlingen over gesproken naar aanleiding van het eerste rapport. 2.1.5.5 Certificering en diplomering VMBO-B/K Het slagingspercentage van de AKA-leerlingen was 100% in het schooljaar 2012-2013 en ook in het schooljaar 2013-2014 zijn alle 11 leerlingen die opgegeven zijn voor het examen geslaagd. Leerlingen halen bij ons op school geen IVIO-certificaten meer. Vanaf het schooljaar 2014-2015 is het geen AKA-opleiding meer, maar ontwikkelen we in samenspraak met het ROC een Entree-opleiding. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 23 2.1.6 Uitstroomprofiel Arbeidsmarkt De leerlingen starten in de onderbouw in het profiel ‘Vervolgonderwijs’. Aan het einde van het tweede leerjaar wordt het uitstroomprofiel bepaald met het daarbij behorende niveau aan de hand van Toets 2 van CITO, de rapportcijfers en de bereikte ontwikkeling aangegeven in het portfolio. Aan het begin van de bovenbouw maakt de leerling een arbeidsinteressetest en gaat hij/zij twee of drie dagen per week stage lopen. Het arbeidsgerichte uitstroomprofiel verzorgt onderwijs op VMBO Basis niveau. Incidenteel wordt er bij ernstige leerachterstanden gebruik gemaakt van lesmateriaal op Praktijkonderwijsniveau of uit lageren leerjaren. De leerlingen behalen geen regulier diploma maar werken aan de vakken Nederlands, wiskunde, Engels en burgerschap. Hiervoor verzamelen ze bewijzen (certificaten) en bewaren deze in hun persoonlijk portfolio. Wanneer leerlingen de school verlaten na het eventueel intern behalen van een MBO 1 diploma, hebben ze een (leer-)werkplek of volgen ze eventueel een MBO BBLopleiding (niveau 1). Vak Nederlands Engels Wiskunde/rekenen Burgerschap Taalblokken nieuwsbegrip Taalblokken Rekenblokken nieuwsrekenen Kies 2.1.7 Huiswerk en proefwerkweek Doel bij het geven van huiswerk is het aanleren van een goede studiehouding, leren plannen, zelfstandig leren werken en taakbesef bijbrengen. Het is belangrijk dat alle leerlingen een agenda hebben. Huiswerk kan bestaan uit leerwerk, maar ook uit het maken van een werkstuk, een bepaald tv programma kijken of materiaal verzamelen. De leerlingen hebben vijf maal per jaar een proefwerkweek, bijna altijd de laatste week voor een vakantie. Voordat de week begint krijgen de leerlingen en hun ouders een rooster waarin de stof vermeld staat. De proefwerkweek duurt vier dagen en heeft in de ochtend twee toetsen. In de middagen kan er thuis worden geleerd voor de komende toetsen. De 5e dag is een CKV-dag. 2.1.8 Opvallende opbrengsten Vanaf 2014 is de rekentoets een verplicht onderdeel van het examen. Daarom is in schooljaar 2012-2013 gestart met het aanbieden van structureel rekenonderwijs middels de methode Rekenblokken buiten de wiskundelessen om. De leerlingen doen dit meestal digitaal, 1 uur per week. Ook werken we met de methode Nieuwsbegrip om het niveau van het begrijpend lezen te verhogen. 2.1.9 Leerlingenraad In de leerlingenraad bespreken de vertegenwoordigers van alle klassen onderwerpen en bepalen ze hun standpunt. Ze lichten dit dan toe in de docentenvergadering. We willen Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 24 hiermee de zelfstandigheid van de leerlingen vergroten door ze inspraak te geven en ze over school gerelateerde zaken na te laten denken vanuit verschillende standpunten. 2.1.10 Praktijklessen Tijdens de kooklessen leren de kinderen in eerste instantie de basisbeginselen van het koken. Bij de keuze van de gerechten worden deze beginselen (bakken, grillen, koken, werken met de oven en/of magnetron en zonder bakken gerechten bereiden) zoveel mogelijk gecombineerd. Het combineren en afwisselen van ingrediënten zorgt voor kennis van voedingsmiddelen en bereidingswijzen. In tweede instantie leert een kind wanneer het individueel bezig kan zijn en wanneer het handiger is om samen te werken. Het sociale aspect is bij de kooklessen heel belangrijk: gesprekken en gezelligheid zijn onontbeerlijk in de keuken. Er wordt gewerkt met de methode Portfolio. 2.1.10.1 Lichamelijke opvoeding (gym) Bij leerlingen met ernstige gedragsmoeilijkheden of psychiatrische problematiek vraagt het veel tijd om hen beter te leren bewegen. Regels en afspraken vereisen veel herhaling, het elkaar aanraken is veelal problematisch en het omgaan met winnen en verliezen zijn gevoelige onderwerpen. De organisatie en de structuur van de lessen zijn belangrijk voor een gedoseerde aanbieding van leerervaringen. Veel van de leergebied overstijgende doelen komen tijdens de lessen bewegingsonderwijs nadrukkelijk naar voren. Veel leerlingen hebben een minder positief lichaamsidee dan wat zou mogen worden verwacht. Het is voor deze leerlingen belangrijk om het zelfvertrouwen te vergroten en het zelfbeeld realistischer te maken. Op het P.C. Hooft College ligt de nadruk op “respect” en “hoe gaan we met elkaar om”. Het van lichamelijke opvoeding dient dan ook als middel en niet als doel. Benadrukt wordt het plezier van het bewegen en zelden de prestatie. Wel worden kinderen uitgedaagd om het beste uit hun zelf te halen maar zelden zal er een cijfer aan gegeven worden. Tijdens spel activiteiten wordt dan ook meestal de stand bijgehouden. Er wordt wel een cijfer bij elk rapport gegeven. Er wordt dan beoordeeld op drie onderdelen: Inzet, werkhouding en bewegen. Hier wordt een gemiddelde van genomen en wordt op het rapport genoteerd. Daarnaast wordt met één zin een korte feedback gegeven wat goed gaat of waar nog aan gewerkt wordt. Wel altijd opbouwend en positief zodat de motivatie zo groot mogelijk blijft. De sportaccommodatie bestaat uit een sportzaal en een aparte fitnessruimte. Sportkleding is verplicht: een sportbroek, shirt en schone sportschoenen zonder zwarte zolen. Deodorant is aan te bevelen temeer omdat douchen niet verplicht is. De sportroosters worden apart aan de leerlingen bekend gemaakt. 2.1.10.2 Techniek De technieklessen worden gegeven aan de hand van de methodes Portfolio, Opitec en eigen ontwikkeld materiaal. De nadruk ligt in de lessen bij het leren hanteren van diverse soorten gereedschappen voor hout- en metaal- bewerking, de basisvaardigheden van fiets- en brommertechniek en eenvoudige reparaties verrichten in eigen huis. De leerlingen volgens de lessen in groepjes van maximaal vier leerlingen. De mate van zelfstandigheid in bijvoorbeeld het leren lezen van een werktekening en het aftekenen van maten neemt toe naarmate de leerling zich in een hoger leerjaar bevindt. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 25 2.1.10.3 Verzorging De meisjes van het P.C. Hooftcollege krijgen uiterlijke verzorging. Dit is gericht op haar, gezicht en nagels. Daarnaast leren ze ook meer over een gezonde levensstijl, bijvoorbeeld de invloed van de zon en het effect van een verzorgd uiterlijk op je omgeving. Een belangrijk neveneffect van de lessen is de gezelligheid die de meisjes ervaren. De docent grijpt dit aan om te proberen het zelfbeeld van de meisjes te verstevigen. 2.1.10.4 Informatiekunde De leerlingen op het P. C. Hooftcollege volgen het vak informatiekunde en moeten dit voor uitstroom voldoende afronden. Er wordt begonnen met een module Word, daarna Excell en Powerpoint. Deze lessen worden klassikaal gegeven en zijn er op gericht de leerlingen kennis te laten maken met de basisvaardigheden in en voornaamste toepassingen van Office. 2.1.10.5 Cultureel Kunstzinnige Vorming (CKV) Dit vak is er op gericht leerlingen ervaringen op te laten doen met allerlei soorten manieren van expressie en creativiteit. Op het P. C. Hooftcollege wordt dit vak schoolbreed gegeven middels workshopdagen en eenmaal per week een les. Op deze 4 CKV-dagen kunnen leerlingen deelnemen aan workshops waarvoor ze zich hebben ingeschreven zoals: drama, animatiefilm ontwerpen, zandstralen, rap, sport of miniatuurbouw. Op deze dagen werken de leerlingen middels workshops die ze zelf kiezen aan hun kunstzinnige vorming. We doen dit binnen de school. Alle klassen brengen één of twee bezoeken aan een museum gedurende het schooljaar. Afhankelijk van het aantal excursies kan er een kleine eigen bijdrage worden gevraagd van ouders/verzorgers. 2.1.11 Regulatie van emoties en gedrag Onze leerlingen kunnen vaak hulp gebruiken bij het reguleren van hun gedrag en/of emoties. Binnen de school bieden wij meerdere sociale vaardigheidsmethodes: In de onderbouw starten de leerlingen met ‘Aardig Vaardig 1 en 2’. In de bovenbouw gebruiken we de methodes ‘Jongeren… en hun sociale talenten’ en ‘Op weg naar stage en werk’. Daarnaast maken we gebruik van methoden die meer zijn toegespitst op individuele behoeftes van leerlingen zoals: a) Rots en Water Het Rots en Water-programma stelt zich ten doel jongeren bij te staan in het ontdekken van hun eigen kwaliteit en richting; het leren beheersen, vergroten en richten van hun eigen kracht en hen met begrip, respect en gevoel te leren omgaan met zichzelf en de mensen om hen heen. Alle klassen in de onderbouw krijgen Rots en Water. b) TOPs! TOPs! Onderwijs is een lesprogramma dat het klimaat op school helpt te verbeteren door aan de slag te gaan met sociale vaardigheden, omgaan met emoties en moreel Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 26 redeneren. Thema’s die in de lessen aan de orde komen zijn bijvoorbeeld omgaan met groepsdruk en agressie, het voeren van een moeilijk gesprek, excuses maken, vriendschap en pesten. TOPS! is een programma dat jongeren bewust maakt van hun eigen denken en doen en hen leert hier verantwoordelijkheid voor te nemen. Dit doet TOPs! door jongeren te leren dat ze in iedere situatie kunnen kiezen voor een positieve oplossing. 2.1.12 Stage De eerste stap is altijd het afnemen van een Arbeidsinteressetest. De uitslag hiervan geeft een duidelijke indicatie voor de beroepsrichtingen die bij de leerling passen. Elk bedrijf dat een geschikte stageplaats beschikbaar wil stellen kan functioneren als stagewerkplek. Er zijn dus veel richtingen mogelijk. Een geschikte stageplaats wordt gezocht door de school, in overleg met de ouders en de leerling. In de bovenbouw kan het een leerdoel zijn dat de leerling zelf een plek zoekt. De leerlingen ontvangen geen stagevergoeding. De stages die alle leerlingen lopen zijn gericht op de volgende leerdoelen: Oriëntering op de arbeidsmarkt Voor onze leerlingen is het belangrijk om concreet te zien wat arbeid inhoudt en welke mogelijkheden de arbeidsmarkt hen te bieden heeft. Stages bieden daarvoor belangrijke mogelijkheden om zich hierop te oriënteren. Werkvaardigheden leren Bij werkvaardigheden hoort niet alleen je werk goed doen, maar ook vaardigheden als: op tijd komen, op tijd hulp vragen, weten hoe je met collega’s om moet gaan, de pauze goed besteden, etc. Werkervaring opdoen Door ervaring op te doen op verschillende werkplekken merkt een leerling al snel wat hem wel of niet ligt. Jezelf leren handhaven op de werkvloer Werknemer zijn is anders dan scholier zijn. Het vraagt andere vaardigheden, meer zelfredzaamheid, maar ook aanpassing. Lesondersteunend Lessen ondersteunen de stages en stages ondersteunen de lessen. Alles heeft met elkaar te maken en vult elkaar aan. Leerlingen van de VMBO B/K leerweg lopen vanaf het derde leerjaar één dag in de week stage. Leerlingen in de Entree lopen twee dagen stage. Leerlingen van VMBO-TL gaan vanaf het derde jaar een maal per jaar drie tot vijf dagen meelopen in een bedrijf. Het doel is om deze leerlingen kennis te laten maken met een werkomgeving waardoor ze een beter beeld krijgen van een eventueel te volgen vervolgopleiding. Deze stage is tevens onderdeel van het examenonderdeel ‘Oriëntatie op leren en werken’. De stage wordt in de klas voorbereid aan de hand van de methode ‘Op weg naar stage en werk’. Alle leerlingen worden tijdens hun stageperiode bezocht door de stagedocenten van het P.C. Hooftcollege. Zie ook hoofdstuk 2.5.24 Verzekeringen en schade. 2.1.13 Maatschappelijke stage Het doel van de maatschappelijke stage is dat de leerling zich belangeloos inzet voor de maatschappij. De maatschappelijke stage ondersteunt leerlingen bij het ontwikkelen van hun zelfredzaamheid, praktische en sociale vaardigheden en hun emotionele ontwikkeling. Een maatschappelijke stage vindt bijvoorbeeld plaats bij een Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 27 sportvereniging, ziekenhuis, basisschool of ouderenzorginstelling. De meeste leerlingen lopen hun stage in het tweede en/of derde leerjaar en deze omvat minimaal 30 uur. Zie ook hoofdstuk 2.5.24 Verzekeringen en schade. 2.2 Ouderavonden Driemaal per jaar ontvangen de leerlingen een rapport waarop is aangetekend wat de leerresultaten zijn van de afgelopen periode. Op de ouderavonden kunt u als ouder/verzorger de prestaties van uw zoon of dochter bespreken. U wordt hiervoor uitgenodigd. Mocht u op andere momenten behoefte hebben om iemand van school te spreken, schroom dan niet om een afspraak te maken. 2.3 Vervolg na dit onderwijs Leerlingen die door willen stromen naar een vervolgopleiding moeten aan enkele voorwaarden voldoen. Er wordt gekeken naar belastbaarheid, aanwezigheid en werkhouding. Ook de motivatie om door te stromen wordt met de leerling en zijn/haar ouders/verzorgers besproken. 2.3.1 Nazorg Vanuit de onderwijsinspectie zijn alle scholen verplicht om leerlingen drie jaar na het verlaten van de school te volgen. Dit geldt niet alleen voor leerlingen die de school verlaten na het behalen van hun diploma, maar ook voor bijvoorbeeld leerlingen die verhuizen. In september neemt onze bouwcoördinator Hans van der Lelie, met alle schoolverlaters contact op om te vragen wat zij op dat moment doen en waar (school/werkgever) en hoe het met hen gaat. 2.3.2 Uitstroom Hieronder ziet U op schematische wijze de uitstroom van onze leerlingen. Het gaat hierbij om de uitstroom per leerjaar, zowel de leerlingen die tijdens het schooljaar de school hebben verlaten als zij die dat aan het einde hebben gedaan. Belangrijk is te weten dat de uitstroom van leerlingen die via het traject ‘Op de Rails’ zijn binnengekomen hierin niet zijn opgenomen. Het gaat hier om de uitstroom van leerlingen met een cluster IV indicatie. Er is een aantal opvallende resultaten: In 2011-2012 de uitstroom naar MBO 1-2 gehalveerd. Dit komt doordat in dit schooljaar ook de interne MBO 1 (AKA) opleiding is gestart. Er is een toename van het aantal leerlingen dat naar MBO niveau 3/4 gaat, dit is een gevolg van het aanbieden van VMBO-T diploma’s. De toename van het aantal uitstromers naar regulier VO kan verklaard worden door de gestarte symbiose-samenwerking met de KTS. Als gevolg van interne kwaliteitsverbetering en intensieve samenwerking met partners zoals ROC en KTS stroomt een steeds grotere groep leerlingen uit naar regulier onderwijs (VO of MBO). Procentueel is dat: Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 28 2010-2011: 63 % 2011-2012: 77 % 2012-2013: 76 % 2013-2014: 2.4 Leerlingvolgsysteem 2.4.1 Het ontwikkelingsperspectief Voor elke leerling wordt ieder jaar een ontwikkelingsperspectief opgesteld. In dit ontwikkelingsperspectief staat vermeld welke doelen er op korte en lange termijn worden nagestreefd. In het ontwikkelingsperspectief staat de leerverwachting beschreven. Ouders tekenen dit ontwikkelingsperspectief en krijgen een kopie. Aan het eind van het schooljaar wordt het geëvalueerd. 2.4.2 Groepsplan In het groepsplan staat beschreven welke doelen er met de groep of in sub-groepjes worden nagestreefd. De materialen die daarbij worden gebruikt en de momenten waarop er aan deze doelen wordt gewerkt staan vermeld in het groepsplan. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 29 2.4.3 Plan van aanpak Als een leerling extra begeleiding nodig heeft boven het aanbod in de groep, wordt er een plan van aanpak ingevuld. Dit kan worden ingevuld voor leervakken, maar ook voor doelen op sociaal- emotioneel gebied. 2.4.4 Leerling-besprekingen Leerlingen worden drie keer per jaar uitgebreid besproken in een multidisciplinair team. Vorderingen van leerlingen worden zowel op gedragsmatig niveau als op kennisniveau besproken. Alle medewerkers die rechtstreeks met de leerling te maken hebben, zijn bij deze bespreking aanwezig evenals de leden van de Commissie van Begeleiding. Mochten er plotselinge stagnaties zijn of anderszins zorgelijke ontwikkelingen, dan wordt altijd contact opgenomen met ouders/verzorgers. Resultaten van deze leerlingbesprekingen worden schriftelijk vastgelegd, in het leerlingvolgsysteem opgenomen en met ouders besproken. De groepsdocent coördineert alle zorg rond een leerling. Daarom is het belangrijk dat ouders met al hun vragen altijd eerst naar de groepsdocent gaan. Naast de leerling-besprekingen zijn er jaarlijks vijf aparte didactische leerling besprekingen. 2.4.5 Leerling-dossiers Alle gegevens, vanaf het moment van aanmelding totdat uw kind de school verlaat, worden bewaard in het leerling-dossier. Nadat de leerling van school is gegaan blijven dossiers nog vijf jaar opgeslagen. Daarna worden ze vernietigd. Uiteraard wordt er met deze gegevens uiterst vertrouwelijk omgegaan. Gegevens worden uitsluitend aan derden overhandigd als ouders hiervoor schriftelijk toestemming hebben gegeven. Als ouder heeft u recht van inzage in het dossier van uw kind. U kunt hiertoe een schriftelijk verzoek indienen bij de locatiedirecteur. Binnen 6 weken zal dit verzoek gehonoreerd worden. 2.4.6 Dyslexie De school hanteert een dyslexieprotocol. Leerlingen die achterblijven krijgen remediëring aangeboden. Wanneer stagnatie blijft optreden dan wordt een dyslexieonderzoek afgenomen. Is dyslexie vastgesteld dan komt de leerling in aanmerking voor compenserende maatregelen. In het schooljaar 2014-2015 gaan we werken met een pilot Kurzweil. 2.5 Praktische zaken 2.5.1 Advies en meldpunt kindermishandeling Op 1 juli 2013 is de Wet Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling van kracht geworden. Deze wet verplicht medewerkers in het onderwijs om bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling te handelen. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 30 Scholen moeten een handelingsprotocol hebben waarin beschreven staat wat er gedaan wordt bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling: De Leo Kanner Onderwijsgroep maakt hiervoor gebruik van de online meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Hierin staat voor verschillende functies binnen de school wat zij kunnen doen als ze een vermoeden hebben dat er sprake is van kindermishandeling of huiselijk geweld. Op alle locaties is een aandachtsfunctionaris aangesteld. 2.5.2 Boekenpakket Het Rijk heeft een regeling voor het regulier voortgezet onderwijs voor de vergoeding van het boekenpakket. Omdat wij voortgezet speciaal onderwijs zijn en daardoor vallen onder de wet voor primair onderwijs, geldt deze vergoeding niet voor onze scholen. Het VSO blijft daarom met het eigen boekenfonds werken. Voor ons betekent dit dat de school het totale boekenpakket inkoopt. Het methodisch materiaal wordt door de school bekostigd. Leerlingen zijn zelf verantwoordelijk voor het gebruik van de boeken. Bij vernielen of kwijtraken betaalt de leerling de nieuwwaarde van het boek. In de maand juli krijgen alle leerlingen een brief met daarin vermeld het onderwijs ondersteunend materiaal dat door de ouders zelf moet worden aangeschaft. (o.a. pennen, potloden, agenda, rekenmachine, geodriehoek, passer, etui en gymkleding). Schriften worden door de school verstrekt. De schoolspullen dienen meegenomen te worden in een stevige (rug)tas. 2.5.3 Cameragebruik binnen de school Als leerkracht ben je nooit uitgeleerd. Er zijn verschillende manieren om jezelf te ontwikkelen en verder te professionaliseren. Een van die manieren is School Video Interactie Begeleiding (SVIB). De coach maakt video-opnames van specifieke lessituaties en bespreekt de beelden vervolgens uitvoerig met de leraar. SVIB is gericht op het vergroten en verbreden van de competenties van de leerkracht. Op basis hiervan kan de leraar zich dan verder ontwikkelen. De School Video Interactie Begeleider (SVIB-er) maakt korte video-opnames in de klas en bespreekt dit vervolgens met de leerkracht. De gemaakte opnames worden alleen in het kader van begeleiding, voorlichting en scholingsactiviteiten gebruikt . Zo blijven de videobeelden die in de klas gemaakt worden onder het beheer van de SVIB-er en worden gewist na gebruik. Deze opnames zijn alleen voor intern gebruik en u hoeft hiervoor geen toestemming te geven. Mocht u hier bezwaar tegen hebben dan kunt u contact opnemen met de leerkracht 2.5.4 Eten en trakteren Leerlingen hebben een continurooster. Dit betekent dat iedereen overblijft. De leerlingen zijn een lange dag op school en sommigen gaan ‘s morgens al vroeg van huis. Wij vinden een goed ontbijt voor leerlingen erg belangrijk. Het zal hen dan beter lukken hun schoolwerk te maken en zich op hun taken te kunnen concentreren. Eten en drinken doen we voor de pauze in het lokaal. Het nuttigen van energy drank is daarbij verboden. Alleen AA en Extran zijn toegestaan. Op school zijn in de middagpauze broodjes en drinken te koop. Verjaardagen willen we natuurlijk vieren! Ieder op zijn eigen manier, dus ‘niet vieren’ kan ook. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 31 2.5.5 Excursies, kamp en schoolreis Alle klassen gaan op schoolreis en/of op kamp. Per klas wordt bekeken wat er wordt ondernomen, indien een klas dit aankan behoort een schoolkamp tot de mogelijkheden. 2.5.6 Externe extra begeleiding Het kan voorkomen dat voor uw kind aanvullende ondersteuning wenselijk is. Te denken valt aan remedial teaching rond een bepaald vakgebied, sociale vaardigheidstraining of één van de therapieën die aangeboden wordt door bijvoorbeeld Curium of Cardea. De school ziet dit als aanvulling op het schoolprogramma en verwacht dan ook dat u de afspraken hiervoor maakt na de reguliere schooltijden. Wij willen bewaken dat klassikale- en groepsactiviteiten belemmerd worden door afwezigheid van leerlingen. 2.5.7 Informatievoorziening aan gescheiden ouders Indien de ouders van een leerling gescheiden zijn, is het belangrijk dat er duidelijkheid is over de manier waarop de communicatie en consultatie over de vorderingen van de leerling verloopt. De Leo Kanner Onderwijsgroep heeft daarom een protocol ontwikkeld om vast te leggen hoe zij met deze regels omgaat. De LKO volgt daarbij de wettelijke regels met betrekking tot de informatieplicht jegens gescheiden ouders. U vindt het protocol op de website. 2.5.8 Kleding Op onze school zijn geen kledingvoorschriften, maar kleding met voor anderen kwetsende teksten zijn niet geoorloofd. Het dragen van een pet in de school is niet toegestaan. De directie kan geen verantwoordelijkheid nemen voor verlies of beschadiging van kleding/ schoeisel. 2.5.9 Leerlingenvervoer / zelfstandig reizen Leerlingen die zelfstandig met het openbaar vervoer reizen, komen in aanmerking voor een vergoeding. Ouders/verzorgers kunnen deze zelf aanvragen bij de gemeente waarin zij wonen. Zij ontvangen van de gemeente een formulier dat deels door de school ingevuld moet worden, soms aangevuld met een verklaring van de schoolpsycholoog/ orthopedagoog. Enkele gemeenten bieden geen leerlingenvervoer meer voor leerlingen van 12 jaar en ouder of die onderwijs volgen op het VSO. Sommige leerlingen zijn niet in staat om zelfstandig naar school te reizen. In de meeste gemeenten komt de leerling dan in aanmerking voor leerlingenvervoer. Ouders vragen dit zelf aan bij de afdeling Onderwijs/Vervoer van de gemeente waarin zij wonen. Elke gemeente hanteert een eigen kilometerafstand van waaraf vergoeding wordt gegeven. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 32 De schoolverklaring, die u nodig heeft voor deze aanvraag, wordt u in de maanden april/mei toegezonden door onze administratie. Deze verklaring kunt u dan met uw aanvraag inleveren bij uw gemeente. 2.5.10 Lesuitval Het komt helaas wel eens voor dat er klassen wegens ziekte van personeel moeten thuisblijven. In principe zullen wij u tijdig informeren over een dergelijke maatregel. Vanzelfsprekend zullen wij trachten lesuitval tot een minimum te beperken. 2.5.11 Medicijnverstrekking en medisch handelen Het kan gebeuren dat kinderen ziek worden. Wij vragen aan u om goed te bekijken als uw kind ziek is of hij/zij naar school kan en in hoeverre er kans is dat er meer leerlingen worden besmet. In geval van twijfel kunt u altijd contact opnemen met de leerkracht van uw zoon/dochter. Soms worden leerlingen ziek als ze op school zijn. In dat geval zullen wij contact met u opnemen om te bespreken wat er moet en kan gebeuren. 2.5.11.1 Medicijnverstrekking Bij ons op school zijn kinderen die medicijnen gebruiken. Een deel van de leerlingen van de Leo Kanner Onderwijsgroep heeft structureel medicijnen nodig. Het verstrekken van medicijnen aan onze leerlingen dient zorgvuldig te gebeuren. Om ervoor te zorgen dat de medicijnverstrekking zorgvuldig en op de juiste manier gebeurt, is communicatie en afstemming met de ouders/verzorgers heel belangrijk. De school handelt conform een protocol medicijnverstrekking. Het volgen van het protocol is bedoeld om fouten te voorkomen en er voor te zorgen dat de medicatie tijdig en op de juiste manier kan worden toegediend. Mocht uw kind medicatie nodig hebben onder schooltijd, neemt u dan tijdig contact op met haar/zijn leerkracht. 2.5.11.2 Medisch handelen Medisch handelen is voorbehouden aan artsen en deskundigen die ervoor zijn opgeleid. Medewerkers op de school zijn niet opgeleid om medische handelingen te verrichten. Dat betekent dat wij in principe geen medische handelingen uitvoeren op school. Voor medische handelingen is een bekwaamheidsverklaring nodig van een arts. Alleen medewerkers met een dergelijke verklaring voor de betreffende medische handeling kunnen die handeling ook verrichten. Op stichtingsniveau zijn we aan het bekijken hoe vaak er vraag is naar medisch handelen onder schooltijd en of wij in staat zijn om medische handelingen te borgen in de structuur van onze organisatie. Wij vragen u contact op te nemen met de directeur als u denkt dat uw zoon/dochter bepaalde medische handelingen nodig heeft onder schooltijd. De directeur zal dan samen met u, de arts en het schoolteam bekijken welke mogelijkheden er zijn om kunnen voldoen aan uw vraag. Onder medische handelingen verstaan wij: Alle handelingen die alleen door een arts mogen worden verricht, of alleen in opdracht van een arts mogen worden verricht (bijvoorbeeld toedienen van sondevoeding, insuline prikken, etc.). Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 33 2.5.12 Mobiele telefoons / computergebruik Tijdens de lesuren is het gebruik van mobiele telefoons niet toegestaan: niet voor telefoneren, niet voor spelletjes of muziek beluisteren, niet voor het maken van foto’s of filmpjes, niet voor internetten. In de klas bevinden zich kluisjes waarin de leerlingen hun mobiele telefoon moeten bewaren tijdens de les of ze leveren hun telefoon in bij de leerkracht. De computer in de klas is bedoeld voor leeractiviteiten. 2.5.13 Pestprotocol Binnen onze school bieden wij een leeromgeving met veiligheid, structuur en regels, waarin onze leerlingen zich goed kunnen ontwikkelen. Op alle scholen wordt gepest, ook op de onze. Wij zijn er als team in geschoold om de tendens van pesten preventief te ondervangen en waar het toch voorkomt adequaat te hanteren. Leerlingen worden dagelijks ondersteund in ’goed gedrag’ en zo nodig duidelijk gewezen op hun grenzen en verantwoordelijkheid naar elkaar. Zie ook 1.4 Visie en missie en 3.7 Grensoverschrijdend gedrag. Voor het maken van een pestprotocol wachten wij tot de landelijke criteria hiervoor bekend worden gemaakt. 2.5.14 School- en klassenregels Om het voor iedereen, binnen en buiten de school, duidelijk, veilig en prettig te houden, hebben we een aantal regels vastgelegd. De regels gelden voor iedereen. Aan het begin van het schooljaar worden deze regels aan alle leerlingen bekend gemaakt en met alle leerlingen klassikaal besproken. De regels zijn herkenbaar terug te vinden in elke klas. De school heeft een protocol/leidraad hoe om te gaan met ongewenst gedrag, time-out, schorsen en verwijderen. In de twee laatste gevallen wordt altijd melding gemaakt bij Bureau Leerplicht. 2.5.15 Schoolterrein verlaten Leerlingen mogen alleen met toestemming van ouders en met begeleiding van medewerkers van school het schoolterrein verlaten. Voor stages gelden andere afspraken. Indien een leerling het schoolterrein zonder toestemming verlaat, wordt door de verantwoordelijke leerkracht de locatiedirecteur direct op de hoogte gesteld. Als na 15 minuten niet duidelijk is waar de leerling zich bevindt, worden de ouders/verzorgers door de school op de hoogte gesteld. Indien na 1 uur nog niet duidelijk is waar de leerling is, wordt de politie geïnformeerd. Voor schooltijd is er vanaf 8.30 uur toezicht op de verschillende pleinen. Na schooltijd wordt er op de kinderen gelet totdat deze zelfstandig naar huis zijn gegaan of zijn opgehaald. 2.5.16 Vandalisme en bedreigingen Leerlingen dragen bij aan de rust en orde in de school en op het schoolterrein. Elke vorm van vervuiling en vernieling is verboden. Het in bezit hebben of afsteken van vuurwerk is verboden en leidt tot schorsing. Herstelkosten moeten worden vergoed. Geweld of bedreigingen op school tolereren we niet. Op scholen zoals de onze komen we vaak leerlingen tegen die problemen hebben met incasseren, moeite hebben met geduld en zich vaak maar moeilijk kunnen beheersen. “Boze” leerlingen zijn hier dus geen uitzondering. Boze leerlingen worden even apart genomen om af te koelen, en het kan Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 34 voorkomen dat ze hierdoor vastgepakt moeten worden. Geweld t.a.v. personeel en/of medeleerlingen wordt altijd gestraft en kan leiden tot een schorsing. Ook vandalisme en bedreigingen die plaatsvinden onderweg van huis naar school en andersom, kunnen leiden tot een schorsing. Er kan ook melding gedaan worden bij de politie. 2.5.17 Drugs en drank Het in het bezit hebben, gebruiken of verhandelen van drugs en/of drank leidt tot schorsing en bij herhaling tot verwijdering. De school houdt zich het recht voor, leerlingen die niet wensen mee te werken aan onderzoek met betrekking tot het voorhanden hebben van drugs en/of alcoholische dranken, de toegang tot de school te weigeren. Bij constateren van een dergelijke overtreding volgt het ontzeggen van de toegang tot de school en de omgeving van de school. Alle relevante instanties zoals: Bureau leerplicht, Jeugdzorg en politie zullen daarvan in kennis gesteld worden. 2.5.18 Roken Het is niet toegestaan in het schoolgebouw te roken. Leerlingen mogen buiten op een daarvoor bestemde plek roken, mits ze schriftelijke toestemming van ouders/verzorgers hebben. 2.5.19 Rondhangen Na schooltijd is rondhangen op het terrein verboden. Het schoolterrein is alleen voor leerlingen en medewerkers van de school, niet voor vrienden en bekenden. 2.5.20 Spullen meebrengen en/of verhandelen Het is verboden in en om de school te handelen in wat voor spullen dan ook. Het meebrengen en/of in bezit hebben van wapens of van materiaal en gereedschap dat als wapen zou kunnen dienen, is streng verboden en leidt tot schorsing. Die spullen zullen ook altijd worden ingenomen. 2.5.21 Schooltijden Er zijn drie pauzes op een dag, een voorbeeld van een lesrooster ziet U hieronder. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 35 Voorbeeld lesrooster P. C. Hooftcollege 2014-2015 Maandag 1 08.45-09.30 2 09.30-10.15 P 10.15-10.30 3 Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Techniek 1/ mentoruur2 Techniek 2/ Verzorging 1 Toetsuur Engels Nederlands gym Engels Rots en Water Geschiedenis wiskunde 10.30-11.15 Engels Nederlands Aardrijkskunde Engels Toetsuur 4 11.15-12.00 Aardrijkskunde BRT Gym Gym geschiedenis GP 12.00-12.30 5 12.30-13.15 Aardig Vaardig Biologie Biologie Biologie Nederlands 6 13.15-14.00 ICT Koken / Wiskunde Wiskunde Wiskunde P 14.00-14.15 7 14.15-15.00 13.45 uur vrij Nederlands Koken / Wiskunde CKV keuzevak De school begint om 8.45 uur. Vanaf 8.30 uur is er toezicht op het schoolplein en dan mogen de leerlingen naar binnen. De school gaat uit om 15.00 uur (op woensdag om 13.45 uur). Leerlingen die te laat komen moeten nablijven en leerlingen die de les worden uitgestuurd melden zich bij de directie. 2.5.22 Schoolvakanties P.C. Hooftcollege VSO De 1ste schooldag is woensdag 3 september 2014. Vrije dagen/ vakanties: Leidens Ontzet Herfstvakantie Kerstvakantie Voorjaarsvakantie Pasen Meivakantie Hemelvaart Pinksteren Zomervakantie 03-10-2014 20-10-2014 22-12-2013 23-02-2015 03-04-2015 27-04-2015 14-05-2015 25-05-2015 13-07-2015 t/m t/m t/m t/m t/m t/m 24-10-2014 02-01-2014 27-02-2015 06-04-2015 08-05-2015 15-05-2015 t/m 24-08-2015 Studiedagen: 2 oktober 2014 21 november 2014 2 maart 2015 22 juni 2015 2.5.23 Verantwoording van uren De wet kwaliteit (V)SO kent drie uitstroomprofielen. Vervolgonderwijs (VO), arbeidstoeleiding (AT) en dagbesteding. De locatie biedt de profielen VO en AT aan. Het aantal uren dat deze profielen moeten maken verschilt van elkaar. In deze tabel is dat zichtbaar gemaakt. Gelet op de politieke onduidelijkheid met betrekking tot de urennorm, wordt vooralsnog uitgegaan van de 1000 uur onderwijstijd. Als de politieke duidelijkheid komt en de urennorm moet worden bijgesteld, dan ontvangt u daarvan bericht Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 36 Schooljaar 2014-2015 Onderbouw alle profielen Leerjaar 3 (VO en AT) en 4 (AT) Leerjaar 4 (VO) Wettelijk Vakantie en studiedagen 374:30 Reëel te maken uren 1009 Marge 1000 Uren op jaarbasis 1383:30 1000 1383:30 374:30 1009 9 700 1383:30 374:30 1009 309 9 2.5.24 Verzekeringen en schade Wij adviseren ouders/verzorgers zelf een Wettelijke Aansprakelijkheid (WA) verzekering af te sluiten. Alle schade, toegebracht aan gebouw, meubilair, inventaris en/of leer- en hulpmiddelen komt voor rekening van de leerling (ouders/verzorgers) die de schade heeft veroorzaakt. De school kan niet aansprakelijk worden gesteld voor diefstal, schade en/of vernielingen aan eigendommen van leerlingen. Wel stelt de school, binnen de mogelijkheden van een open instelling, alles in het werk om diefstal, schade etc. te voorkomen. De school heeft voor alle schoolse activiteiten, die onder haar verantwoordelijkheid worden georganiseerd (bijvoorbeeld kamp/schoolreis), een verzekering afgesloten bij de firma Meeus te Den Haag. 2.5.25 Wijzigen van persoonlijke gegevens Mochten er wijzigingen of toevoegingen ontstaan in uw persoonlijke gegevens, dan vernemen wij dat graag zo spoedig mogelijk van u. Hierbij denken we aan adreswijzigingen, telefoonnummer (ook mobiel), maar bijvoorbeeld ook verandering van huisarts, etc. Wilt u dit melden bij de leerkracht en bij de centrale administratie aan de Touwbaan? Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 37 3 De organisatie van de school 3.1 Medezeggenschap 3.1.1 Medezeggenschapsraad (MR) De MR behartigt de belangen van personeel, ouders en leerlingen van de Prof. Dr. Leo Kanner Onderwijsgroep. De MR controleert daartoe de belangrijke beleidsvoornemens van het bestuur: personeelsbeleid, onderwijskundig beleid en financieel beleid. De vergadering van de MR is openbaar. In de MR zitten vertegenwoordigers van het personeel en ouders van leerlingen. Het bestuur heeft geen stemrecht, maar bij de vergaderingen is altijd één van de bestuursleden aanwezig voor advies. 3.1.2 Klankbordgroep Op het P. C. Hooftcollege is een klankbordgroep. Deze komt gemiddeld 4 tot 5 keer per jaar bij elkaar. De samenstelling is als volgt: locatiedirecteur, personeelslid en 3 ouders. In de klankbordgroep van afgelopen schooljaar zaten ouders van schoolverlaters en daarom is er nu 1 vacante plek. De onderwerpen die besproken worden zijn bijvoorbeeld: hoogte van de ouderbijdrage, communicatie met ouders en excursies en/of schoolreisjes. Het doel is om de visie van ouders te betrekken bij het uitvoeren van het onderwijs en om naar hun inbreng te vragen bij bepaalde voorgenomen besluiten. 3.1.3 Jaarverslag Het bestuur stelt elk jaar een algemeen jaarverslag op. Ook wordt er een jaarverslag per locatie gemaakt. Wilt u een verslag lezen, dan kunt u dit opvragen bij de administratie van de school (071-5150599). 3.2 Ouders en verzorgers Samenwerking met ouders vinden wij erg belangrijk. Gezamenlijk staan ouders en school voor hetzelfde doel; de leerling steunen in zijn ontwikkeling en zo goed mogelijk voorbereiden op de maatschappij. Onze leerlingen vragen om eenduidigheid. Mede om die reden hecht de school veel waarde aan een goed contact tussen school en thuis. Het is voor de leerlingen belangrijk dat er een basis is van wederzijds vertrouwen. Ouders kunnen altijd contact opnemen met de school; telefonisch of via de mail. 3.2.1 Activiteiten voor ouders Ouders kunnen op verschillende manieren actief betrokken zijn bij de school: U kunt andere ouders vertegenwoordigen door lid te worden van de klankbordgroep. U kunt andere ouders vertegenwoordigen door lid te worden van de MR. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 38 3.2.2 Vrijwillige ouderbijdrage De hoogte van de ouderbijdrage wordt vastgesteld door de oudergeleding van de MR. Van deze bijdrage worden rekeningen betaald, die niet door het rijk of de gemeente worden vergoed. Het gaat dan bijvoorbeeld om de financiering van: festiviteiten; waaronder Sinterklaasfeest, Kerstmis, Pasen, 3 oktober, enz.; activiteiten, die liggen in de consumptieve sfeer en waarvoor geen schoolbudget aanwezig is, zoals koken/ bakken, buitenspeelgoed, schoolkrant, plantjes, enz. In het nieuwe schooljaar ontvangt u een brief met acceptgirokaart. Het bedrag voor schooljaar 2014 – 2015 is vastgesteld op € 50,-. De school krijgt van het rijk geen bijdrage voor excursies, schoolkampen of schoolreisjes. Om deze activiteiten elk jaar weer opnieuw te kunnen organiseren vragen wij aan alle ouders een bijdrage. Zodra dit bedrag bekend is zullen wij dit aan u doorgeven. 3.3 Centrum voor jeugd en gezin (CJG) en Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 3.3.1 Wat is het CJG? In het CJG werken verschillende professionals, zoals jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, logopedisten, maatschappelijk werkers en pedagogen, samen. Zij zetten zich in voor alle kinderen van 0 tot 19 jaar en hun ouders. CJG’s werken nauw samen met de scholen en andere instanties. 3.3.2 Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Jeugdgezondheidszorg maakt deel uit van het CJG, maar heeft daarnaast extra taken. Op vaste momenten volgen zij de groei en ontwikkeling van alle kinderen. Dat doen zij op consultatiebureaus en tijdens de schoolperiode nodigen zij alle kinderen uit als ze de leeftijd hebben voor groep 2, groep 7 en klas 2. 3.3.3 CJG Opvoedbureau / -adviespunt / Meerpunt Heeft u vragen over opvoeden en opgroeien en kunnen deze vragen niet op school worden beantwoord? Dan kunt u in de Leidse regio en de Rijnstreek terecht bij het ‘Opvoedbureau’, in de Duin- en Bollenstreek bij het ‘Opvoedadviespunt’ en in Zoetermeer bij het ‘Meerpunt’. In een paar (gratis) gesprekken zoekt u samen met de pedagogisch adviseur naar oplossingen om uw situatie te verbeteren. Voor adressen zie achterin deze gids. 3.4 Leerplichtwet en leerplichtambtenaar Bij leerplicht van hun kind zijn ouders verplicht hun kind in te schrijven op een school. Zij zijn er ook voor verantwoordelijk dat hun kind daadwerkelijk de school bezoekt. Elk kind is leerplichtig vanaf vijf jaar. Sinds 1 augustus 2007 geldt de kwalificatieplicht. Dit houdt in dat jongeren zonder startkwalificatie tot hun 18e verjaardag onderwijs moeten volgen. Een startkwalificatie is een diploma op HAVO-, VWO- of MBO-2 niveau. Tijdens de kwalificatieplicht gaat uw kind elke dag naar school of kiest het voor de combinatie van leren en werken. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 39 De schoolleiding is verplicht het schoolverzuim zorgvuldig bij te houden en onwettig verzuim binnen drie dagen te melden bij de leerplichtambtenaar. Ook dienen in- en uitschrijvingen van leerlingen binnen een week doorgegeven te worden aan Burgemeester en Wethouders van de gemeente waarin de leerling woont. De taken van de leerplichtambtenaar zijn de volgende: Erop toezien dat ouders, leerlingen en scholen zich aan de leerplichtwet houden. Adviseren en begeleiden van de leerling (of het gezin) bij problemen met betrekking tot de leerplicht. Onderhouden van contacten met scholen, onderwijsinstituten en instanties voor hulpverlening met betrekking tot de leerplicht en schoolverzuim. Indien gewenst, bemiddelen bij plaatsing van een kind op een andere school. 3.4.1 Afwezigheid melden In geval van afwezigheid van uw kind wegens ziekte of een andere reden, verzoeken wij u de school telefonisch op de hoogte te brengen tussen 08.15 uur en 09.00 uur. Mocht een leerling gedurende de schooldag ziek worden, dan wordt er altijd contact opgenomen met de ouders/verzorgers. Indien een leerling niet op school is voor 09.15 uur dan neemt de school contact op met thuis en/of werk van één van de ouders. Extra verlof dient altijd schriftelijk te worden aangevraagd. De locatiedirecteur zal hierop, na afweging, antwoord geven. Om teleurstelling te voorkomen is het wenselijk niet voor de eventuele goedkeuring al afspraken te maken. 3.4.2 Ongeoorloofd verzuim Bij ongeoorloofd verzuim door de leerling worden de ouders ingelicht en moet de verzuimde tijd ingehaald worden. Er worden duidelijke afspraken gemaakt met ouders/verzorgers met betrekking tot het verder voorkómen van ongeoorloofd verzuim. Wij zijn verplicht de leerplichtambtenaar op de hoogte te brengen. (Vakantie)verlof dat wordt opgenomen zonder toestemming van de locatiedirecteur of de leerplichtambtenaar wordt gezien als ongeoorloofd schoolverzuim. De locatiedirecteur is verplicht dit aan de leerplichtambtenaar te melden. De leerplichtambtenaar beslist of er proces-verbaal wordt opgemaakt. 3.4.3 Aanvraag verlof bij uitzonderingen Artikel 11 van de leerplichtwet zegt dat vrijstelling van school gegeven kan worden in de volgende situaties: 3.4.3.1 Plichten voortvloeiend uit levensovertuiging of godsdienst. Wanneer uw kind plichten moet vervullen die voortvloeien uit levensovertuiging of godsdienst, bestaat er recht op verlof. Als richtlijn geldt dat hiervoor één dag per verplichting vrij wordt gegeven. Indien uw kind gebruik maakt van deze vorm van extra verlof, dient u dit minimaal twee dagen van te voren bij de locatiedirecteur van de school te melden. 3.4.3.2 Vakantie onder schooltijd Voor vakantie onder schooltijd kan alleen een uitzondering op de hoofdregel gemaakt worden als uw kind tijdens de schoolvakanties niet op vakantie kan gaan door de specifieke aard van het beroep van (één van) de ouders. In dat geval mag de locatiedirecteur eenmaal per schooljaar uw kind vrij geven, zodat er toch een Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 40 gezinsvakantie kan plaatshebben. Het betreft de enige gezinsvakantie in dat schooljaar. Bij uw aanvraag moet een werkgeversverklaring worden gevoegd waaruit de specifieke aard van het beroep én de verlofperiode van de betrokken ouder blijken. Het moet minimaal acht weken tevoren worden aangevraagd en de periode van maximaal 10 schooldagen mag niet vallen in de eerste twee weken van het schooljaar. 3.4.3.3 Andere gewichtige omstandigheden Voor bepaalde omstandigheden kan vrij worden gevraagd. Hierbij moet gedacht worden aan: een verhuizing van het gezin; het bijwonen van een huwelijk van bloed- of aanverwanten; ernstige ziekte van bloed- of aanverwanten (het aantal verlofdagen wordt bepaald in overleg met de locatiedirecteur en/of de leerplichtambtenaar); overlijden van bloed- of aanverwanten; viering van een 25-, 40- of 50-jarig ambtsjubileum en het 12½-, 25-, 40-, 50- of 60-jarig (huwelijks)jubileum van bloed- of aanverwanten; voor andere naar oordeel van de locatiedirecteur belangrijke redenen, maar geen vakantieverlof. 3.4.3.4 Wat valt niet onder andere gewichtige omstandigheden? Hierbij denken wij aan: familiebezoek in het buitenland; vakantie in een goedkope periode of in verband met een speciale aanbieding; vakantie onder schooltijd bij gebrek aan andere boekingsmogelijkheden; eerder vertrek of latere terugkeer in verband met (verkeers-)drukte; verlof voor een kind, omdat andere kinderen uit het gezin al of nog vrij zijn. 3.4.4 Hoe dient u een aanvraag in? Aanvraagformulieren voor verlof buiten de schoolvakanties zijn verkrijgbaar bij de locatiedirecteur. Bij hem levert u de volledig ingevulde aanvraag ook in, inclusief relevante verklaringen. Verlofaanvragen worden altijd individueel beoordeeld. Een aanvraag voor verlof wegens 'andere gewichtige omstandigheden' dient schriftelijk en minimaal 8 weken van te voren bij de locatiedirecteur te worden ingediend. De locatiedirecteur neemt zelf een besluit over een verlofaanvraag voor een periode van maximaal 10 schooldagen. Als een aanvraag voor verlof vanwege 'andere gewichtige omstandigheden' meer dan 10 schooldagen beslaat, wordt de aanvraag doorgestuurd naar de leerplichtambtenaar van de woongemeente. De leerplichtambtenaar neemt vervolgens een besluit, na de mening van de locatiedirecteur te hebben gehoord. 3.4.5 U bent het niet eens met het besluit Wanneer uw verzoek om extra verlof wordt afgewezen en u het niet eens bent met dat besluit, kunt u schriftelijk bezwaar maken. U dient een bezwaarschrift in bij de persoon die het besluit heeft genomen. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 41 3.5 Inspectie van onderwijs De inspectie is belast met het toezicht op het onderwijs. Zij houdt toezicht op naleving van de wettelijke voorschriften en bevordert de ontwikkelingen van het onderwijs in overleg met de schooldirectie of directeur. Wanneer u vragen of klachten heeft hierover kunt u contact opnemen met de Inspectie van het onderwijs, bereikbaar via www.onderwijsinspectie.nl en via de website rijksoverheid.nl of telefoonnummer 1400. Klachten kunt u melden via e-mail: [email protected]. Klachtmeldingen over seksuele intimidatie, seksueel misbruik, ernstig psychisch of fysiek geweld: meldpunt vertrouwensinspecteurs 0900 – 1113111. 3.6 Veiligheidsbeleid Op de Prof. dr. Leo Kanner Onderwijsgroep wordt beleid ontwikkeld en doorgevoerd om incidenten te voorkomen, om gericht op incidenten te kunnen reageren en nazorg te realiseren. Het beleid is met name gericht op het creëren van sociale veiligheid. Jaarlijks worden in samenwerking met de leden van de werkgroep bedrijfshulpverlening (BHV) ontruimingsoefeningen gehouden. Na een risico-inventarisatie is een plan van aanpak opgesteld, zodat stelselmatig omstandigheden kunnen worden verbeterd. De schoolregels en leefregels dragen bij om de veiligheid te vergroten. 3.7 Grensoverschrijdend gedrag en maatregelen De locatie biedt een leeromgeving met duidelijkheid en structuur. De schoolregels worden gehandhaafd, waardoor een veilig klimaat kan worden gerealiseerd voor iedereen. Wanneer een leerling de gedragsregel(s), de afspraken en/of de grenzen overschrijdt, dan zal de school hier zo adequaat mogelijk mee omgaan. Dit geldt ook voor vernieling en andere ernstige overtredingen van schoolregels. Bij ieder incident wordt goed gekeken naar de oorzaak en de context waarbinnen het plaatsvond: is er sprake van onmacht – niet begrijpen van de situatie – de reactie van de ander – is het reactief of proactief gedrag? Op basis van die analyse zullen er passende maatregelen worden genomen door de schoolleiding. Veiligheid van medewerkers en medeleerlingen staat altijd voorop. Alle medewerkers krijgen training in het voorkomen van agressie in de school en het adequaat omgaan met uitingen van fysieke agressie. Het kan voorkomen dat een situatie dermate bedreigend is voor de leerling of zijn omgeving dat fysiek ingrijpen onvermijdbaar is. De medewerkers zullen op proportionele wijze de situatie weer beheersbaar maken. Bij incidenten worden ouders telefonisch en/of per e-mail op de hoogte gebracht. Tevens zal de locatie schriftelijk vastleggen wat er precies is gebeurd. De volgende maatregelen kunnen worden getroffen: maatregelen na verbaal/fysiek geweld of ongewenst gedrag time-out schorsing verwijdering Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 42 3.7.1 Maatregelen na verbaal/fysiek geweld of ongewenst gedrag Er is op elke locatie een protocol waarin beschreven staat welke maatregelen worden getroffen om het geweld of ernstig ongewenst gedrag te stoppen en waaruit de noodzakelijke nazorg bestaat. 3.7.2 Time-out De locatiedirecteur beslist om de leerling een dag of een gedeelte daarvan de toegang tot de klas te ontzeggen. Het geven van een time-out aan een leerling is een maatregel om duidelijk te maken aan de leerling dat de grens van aanvaardbaar gedrag is overschreden en ervoor te zorgen dat de overige leerlingen de lessen kunnen volgen. De ouders worden op de hoogte gesteld van de time-out plaatsing en de duur van de time-out plaatsing. 3.7.3 Schorsen Bij herhaald overtreden van regels en afspraken of bij ernstig wangedrag kan de locatiedirecteur, in overleg met het College van Bestuur, besluiten deze leerling te schorsen voor maximaal 5 dagen. Ouders worden schriftelijk geïnformeerd en uitgenodigd voor een gesprek. Bij schorsing stuurt de locatiedirecteur een afschrift van het schorsingsbesluit naar de leerplichtambtenaar en de onderwijsinspecteur. Ouders kunnen binnen 6 weken bezwaar aantekenen bij het bestuur. 3.7.4 Verwijderen op basis van grensoverschrijdend gedrag Bij het zich (meermalen) voordoen van een ernstig incident, dat ingrijpende gevolgen heeft voor de veiligheid en/of de onderwijskundige voortgang binnen de school, kan worden overgegaan tot (het voornemen tot) verwijdering. Het College van Bestuur beslist over de definitieve verwijdering. Voorafgaande aan het besluit tot verwijdering voert het College van Bestuur gesprekken met de leerling, de ouders en de leerkracht/locatiedirecteur. Van het gesprek met de ouders en leerling wordt een verslag opgesteld, dat door de ouders voor kennisgeving wordt ondertekend. Het voornemen tot verwijdering wordt per aangetekend schrijven kenbaar gemaakt aan ouders. De school meldt dit ook aan de leerplichtambtenaar en de onderwijsinspecteur. Ouders kunnen binnen 6 weken bezwaar aantekenen bij het bestuur. De school zal zich aantoonbaar gedurende een periode van 8 weken inspannen om een andere school en/of instelling voor de leerling te vinden. In de tussentijd wordt de leerling in de gelegenheid gesteld om huiswerk te maken. 3.7.5 Zoeken naar andere oplossingen en in het uiterste geval verwijderen Het kan voorkomen dat de relatie tussen school en leerling dermate is verstoord of dat blijkt dat wij als school niet de juiste omgeving zijn voor een leerling. In dat soort situaties zal er samen met ouders en leerling gezocht worden naar oplossingen die wel werken voor de leerling. Het kan voorkomen dat de school beslist om over te gaan tot Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 43 verwijdering ook al is er nog geen passende oplossing gevonden. De school zal dan de verwijderingsprocedure inzetten. 3.8 Klachtenprocedure De Prof. dr. Leo Kanner Onderwijsgroep is aangesloten bij de landelijke klachtencommissie van de VBS (Vereniging Bijzondere Scholen). Mocht u klachten hebben dan proberen wij, in eerste instantie, om die samen met de leerkracht en/of locatiedirecteur op te lossen. Binnen de klachtenprocedure zijn een aantal onderwerpen te onderscheiden en daarmee ook het onderscheid in personen tot wie u zich kunt richten: Klachten van onderwijskundige aard en/of over ongewenste omgangsvormen (o.a. pesten – agressie – geweld – racisme) van kinderen: gesprek met de leerkracht. Klachten van locatie-organisatorische aard (o.a. vakantie – locatiebijdrage – schoonmaak – gedrag personeel): gesprek met de locatiedirecteur. Klachten over ongewenste gedragingen (o.a. seksueel misbruik en/of intimidatie – fysiek en/of geestelijke misbruik – racisme – discriminatie): gesprek met de onafhankelijke vertrouwenspersoon. Klachten en geschillen over een beslissing of medezeggenschap op school kunt u melden bij de geschillencommissie bijzonder onderwijs. Mocht u niet tevreden zijn dan kunt u zich altijd wenden tot de vertrouwenspersoon. Op de site van de Leo Kanner Onderwijsgroep vindt u de volledige klachtenregeling: http://www.leokanner.nl/Wiezijnwij.aspx Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 44 3.8.1 Schema Klachtenprocedure Klacht van onderwijskundige aard, o.a.: Methode Aanpassing Toetsing, beoordeling Pedagogische benadering Klacht over ongewenste omgangsvormen van kinderen oa.: Pesten (ook stalking computer- en telefoonterreur) Agressie Geweld Racisme Klacht van locatieorganisatorische aard (maatregelen, nalatigheid), o.a.: Klacht over ongewenste gedragingen van volwassenen: Vakanties, vrije dagen Locatiebijdrage Inzetten toetscapaciteit Schoonmaken Gedrag/functioneren medewerkers Seksueel misbruik en/of (seksuele) intimidatie Agressie en/of geweld Racisme Discriminatie Pesten (Klokkenluidersregeling) U kiest waar u uw klacht/vermoeden het eerst neerlegt Gesprek met groepsleerkracht Indien geen bevredigend resultaat: gesprek met de locatiedirecteur Gesprek met locatiedirecteur Locatiedirecteur ander vso/so Locatiedirecteur ander vso/so Indien geen bevredigend resultaat: naar onafhankelijke vertrouwenspersoon Indien geen bevredigend resultaat: naar onafhankelijke vertrouwenspersoon Indien geen bevredigend resultaat formele klacht bij bevoegd gezag Indien geen bevredigend resultaat: gesprek met bevoegd gezag Gesprek met onafhankelijke vertrouwenspersoon Afhankelijk van situatie gesprek bevoegd gezag Indien geen bevredigend resultaat: Klacht indienen bij landelijke klachtencommissie Bevoegd gezag neemt passende maatregelen Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 45 4 Contactgegevens 4.1 Raad van Toezicht en Bestuur Raad van Toezicht Voorzitter Lid Lid Lid Lid Lid Lid Dhr. drs. J.C.A. Bastiaansen Dhr. A. C. de Vos Mw. drs. T. Gijze-Feenstra Mw. G. Durkstra Mw. prof. dr. L. Krabbendam Dhr. ir. G. van Wijhe Dhr. ir. A.P.M. Bersee Bestuur Bestuurslid / voorzitter Inhoud portefeuille: Bestuurslid Inhoud portefeuille: Dhr. B. Bruyns Bestuurlijke Beleidsvoorbereiding, Financiën en Personeelszaken Dhr. S. Verheul Onderwijs, Zorg en Kwaliteit Algemeen Administratie Marjo Barnhoorn / Karin Borst / Agnes Paardekooper E-mail: [email protected] Autismespecialist Ank Poland. E-mail [email protected] 4.2 Personeel locatie P.C. Hooftcollege Locatiedirecteur Conciërge Marion Baartman René de Jager Vakleerkrachten: Gymnastiek Koken Informatiekunde Techniek Verzorging CKV Stage William Koemans Jerôme Janssen en Adinda Dernison Joyce Booy Marcel Koek Berty Lingerak Cheriel van Haarlem Marcel Koek/ Hans van der Lelie/ Jelle Jansen Groepsdocenten: 1 VMBO B 2 VMBO B 3 VMBO B 1 VMBO KGT 2 VMBO KGT 3 VMBO TL 4 VMBO TL Entree 1F/AT Entree-2F Danielle Verroen, Joyce Booy Gregory Limon Aniek Frankort Marjette Rodrigues, Baukje Tangerman, Mark van Haaften Simone Kuhn, Mark van Haaften Alex Spaans, Baukje Tangerman Jan Paul Jellema Jelle Jansen Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 46 Overige disciplines: Orthopedagoge Maatschappelijk werkster Onderwijskundig begeleider Pedagogisch medewerkers Brenda Martin Geurts Eline Wildeman Amy Snijders en Warner Riksen 4.3 Medezeggenschapsraad(MR) en klankbordgroep Medezeggenschapsraad Oudergeleding: Mw. Gerda Lubbers Locatie SO, Leo Kannerschool, Oegstgeest E-mail: [email protected] Mw. Anda van der Mark Locatie VSO, Leo Kannercollege, Leiden E-mail: [email protected] Mw. Yvonne Kaatee Locatie VSO, Leo Kannerschool, Oegstgeest E-mail: [email protected] Locatie VSO, PC Hooftcollege, Leiderdorp Locatie SO, De Parachute, Zoetermeer Vacature Personeelsgeleding: Annemarie Jansen ( voorzitter), Cleo Besteman, Hanny Meijvogel, Meiny Hofstede, Myléne Court Klankbordgroep Ouder Ouder Ouder Locatiedirecteur Personeelslid mevr. de Boer mevr. Heemskerk-Lakerveld mevr. Roosemalen Marion Baartman Adinda Dernison 4.4 Belangrijke namen en adressen Bureau Toeleiding Noord (hulp bij aanvraag LGF) Lammenschansweg 130d, 2321 JX Leiden Tel.: 071 – 5727859. Fax: 071 – 5231692 E-mail VO / MBO: [email protected] E-mail PO: [email protected] Bureau Toeleiding Zuid Binckhorstlaan 145, 2516 BA Den Haag Tel.: 070 – 3254002 (PO/SO) E-mail: [email protected] Tel.: 070 – 3096226 (VO/VSO en MBO) E-mail: [email protected] Commissie voor Binckhorstlaan 145, 2516 BA Den Haag Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 47 Indicatiestelling (C.v.I.) Tel.: 070 – 3052065 E-mail: [email protected] REC West directie Binckhorstlaan 145, 2516 BA Den Haag Postbus 45651, 2504 BB Den Haag Inspecteur Expertisecentra Dr. A.J.M. Vosse en speciaal basisonderwijs Postbus 2730, 3500 GS Utrecht Website: www.onderwijsinspectie.nl Vertrouwenspersoon Vertrouwensinspectie Meldpunt Tel.: 0900 – 1113111 (lokaal tarief) Geschillencommissie Bijzonder Onderwijs Website: www.gcbo.nl Schoolbegeleidingsdienst OnderwijsAdvies Van Beekstraat 62, 2722 BC Zoetermeer Tel.: 079 – 3295600 Website: www.onderwijsadvies.nl Curium-LUMC Academische centrum voor kinder-en jeugdpsychiatrie Endegeesterstraatweg 27, 2342 AK Oegstgeest Tel.: 071 – 5159600. Website: www.curium.nl MEE Leiden: Perzikweg 1a, 2321 DG. Tel.: 071 – 5731444 Den Haag: Torenstraat 172, 2513 BW. Tel.: 070 – 3123123 Website: www.meezhn.nl Jeugdgezondheidszorg De school kan u informeren over de naam en bereikbaarheid van de jeugdarts of sociaal verpleegkundige JGZ. Zelf kunt u bellen Tel.: 071 – 5163342 of mailen naar [email protected] Website: www.ggdhm.nl Centrum voor Jeugd en Gezin Alle gemeenten hebben 1 of meerdere centra voor jeugd en gezin. Meer informatie kunt u telefonisch vragen bij tel.: 088 – 2542384 of via internet www.cjg(naamgemeente).nl b.v www.cjgoegstgeest.nl Informatie over: opvoeden en opgroeien: www.cjgzuidhollandnoord.nl en www.hoezitdat.info (voor jongeren) opvoedcursussen: www.cjgcursus.nl GGD Hollands Midden, Jeugdgezondheidszorg: www.ggdhm.nl IVIO-examenbureau Website: www.ivio-examenbureau.nl Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 48 Ouderverenigingen Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) Weltevreden 4c, 3731 AL De Bilt Tel.: 030 – 2299800 Website: www.autisme.nl Balans De Kwinkelier 40, 3722 AR Bilthoven Tel.: 030 – 2255050. Website: www.balansdigitaal.nl Belangen- en contactVereniging PAS PAS Nederland (Personen met ASS vanaf 18 jaar) M. van der Meijstraat 9, 1333 PH Almere Tel.: 030 – 7113591. Website: www.pasnederland.nl Regionaal bureau leerplicht Schuttersveld 9 2316 XG, Leiden. Tel.: 071 – 5239000 Bureau Jeugdzorg Albiniusdreef 5, 2333 ZB Leiden. Tel.: 071 – 5239740 Cardea Daghulp jongeren Haagse Schouwweg 8E/F, 2332 KG Leiden Tel: 071 – 579 50 50 4.5 Stichting Vrienden van de Prof. Dr. Leo Kanner Onderwijsgroep De Stichting heeft tot doel het verwerven van financiële middelen voor onze school. U kunt denken aan subsidies, schenkingen, fondsen en donaties. Ons project voor het komende jaar is het vervangen of aanvullen van buitenmeubilair en buitenspeelgoed. De Stichting bestaat sinds 1997 en is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Aanspreekpunt voor deze Stichting is dhr. B. Bruyns, voorzitter College van Bestuur Leo Kanner Onderwijsgroep. Het rekeningnummer is: 43 31 33 082. Wilt u meer informatie over deze Stichting, neemt u dan contact op met de heer Bruyns. Op verzoek worden lezingen en informatieavonden georganiseerd voor instanties buiten de school. 4.6 Algemeen sponsorbeleid De Prof dr. Leo Kanner Onderwijsgroep acht sponsoring op beperkte schaal van belang wegens de wenselijke relatie van de locaties met de maatschappij. Tevens wordt van sponsoring gebruik gemaakt vanwege de wenselijkheid en noodzaak om voor het bekostigen van het onderwijsproces (op beperkte schaal) extra middelen te generen. Op de locaties vindt sponsoring plaats onder verantwoordelijkheid van de locatiedirecteuren. In het school-jaarverslag leggen zij daarover verantwoording af. Bij sponsoring gaat het om geld, goederen of diensten die een sponsor geeft aan een school in ruil voor een tegenprestatie. Dit kan zijn aan het schoolbestuur, de directie, leraren, niet-onderwijzend personeel of leerlingen. Het kan dan gaan om materialen zoals boekjes, video's, folders, posters en spellen. Of in de vorm van gesponsorde activiteiten zoals schoolfeesten, sportdagen, schoolzwemmen en schoolreisjes. Ook de inrichting van een school kan worden gesponsord. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 49 Bij sponsoring hoort een tegenprestatie. Deze tegenprestatie vindt in schoolverband plaats onder verantwoordelijkheid van de school. Zonder tegenprestatie is er geen sprake van sponsoring, maar van een schenking. In het convenant sponsoring van het Ministerie van OC&W zijn gedragsregels voor sponsoring vastgelegd. Bij het sluiten van een sponsorovereenkomst is het handig om deze regels als uitgangspunt te gebruiken: Sponsoring moet in overeenstemming zijn met de goede smaak en het fatsoen; Sponsoring moet verenigbaar zijn met de pedagogische en onderwijskundige taak en doelstelling van de school; Sponsoring mag niet in strijd zijn met het onderwijsaanbod en de kwalitatieve eisen die een school aan het onderwijs stelt; Sponsoring mag de onderwijsinhoud en/of de continuïteit van het onderwijs niet beïnvloeden; Sponsoring mag geen aantasting betekenen van de objectiviteit, de geloofwaardigheid, de betrouwbaarheid en de onafhankelijkheid van het onderwijs, de scholen en de daarbij betrokkenen; Sponsoring mag geen schade berokkenen aan de geestelijke en/of lichamelijke gesteldheid van leerlingen. Hoewel het niet verplicht is, is het aan te raden om afspraken tussen de sponsor en de school schriftelijk vast te leggen in een overeenkomst. Binnen de Leo Kanner Onderwijsgroep wordt € 5.000 als grens aangehouden waarboven een dergelijk contract moet worden opgesteld. In de overeenkomst wordt vastgelegd wat de sponsoring inhoudt: welke goederen, diensten of geldbedrag de sponsor aan de school beschikbaar stelt en welke tegenprestatie van de school daar tegenover staat. Het bevoegd gezag is altijd verantwoordelijk voor wat er in schoolverband plaatsvindt. Dat geldt ook voor sponsoring. Het bevoegd gezag moet er bovendien voor zorgen dat het voor leerlingen, leraren en ouders duidelijk is wanneer er sprake is van sponsoring. En in de boekhouding van de school moet een duidelijke scheiding worden aangebracht tussen sponsorgelden en andere middelen. De medezeggenschapsraad stemt in met sponsoring door dit algemeen sponsorbeleid goed te keuren. Het bevoegd gezag is niet meer verplicht om elke sponsoractiviteit voor te leggen aan de medezeggenschapsraad. De medezeggenschapsraad heeft het recht om advies uit te brengen over de manier waarop de sponsorgelden worden besteed. De uiteindelijke beslissing over de besteding maakt de schoolleiding of het bevoegd gezag. Als ouders het niet eens zijn met beslissingen van de school over sponsoring, kunnen zij daarover een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 50 4.7 Locaties en diensten De Leo Kanner Onderwijsgroep is een school voor leerlingen met ernstige gedragsstoornissen en/of psychiatrische problematiek. Dit (voortgezet) speciaal onderwijs valt onder cluster IV. Zie ook: www.leokanner.nl Algemene administratie Hazenboslaan 101 2343 SZ Oegstgeest Tel.: 071 – 5150599 E-mail: [email protected] Coördinatie Ambulante Begeleiding Regio Noord, REC West Lammenschansweg 130d 2321 JX Leiden Tel.: 071 – 5727859 E-mail: [email protected] Prof. dr. Leo Kannerschool SO Endegeesterstraatweg 26 2342 AK Oegstgeest Tel.: 071 – 5150844 E-mail: [email protected] De Parachute SO Willem Alexanderplantsoen 8-9 2713 VM Zoetermeer Tel.: 079 – 3161070 E-mail: [email protected] Prof. dr. Leo Kannercollege VSO VMBO/HAVO/VWO César Franckstraat 5 2324 JM Leiden Tel.: 071 – 5237237 E-mail: [email protected] Prof. dr. Leo Kannerschool VSO Praktijk / VMBO-BK Hazenboslaan 101 2343 SZ Oegstgeest Tel.: 071 – 5190233 E-mail: [email protected] P.C. Hooftcollege VSO Touwbaan 42 2352 CZ Leiderdorp Tel.: 071 – 5814566 E-mail: [email protected] Steunpunt Autisme Endegeesterstraatweg 26 2342 AK Oegstgeest Tel.: 06 – 14420385 E-mail: [email protected] ESB Curium LUMC Endegeesterstaatweg 27 2342 AK Oegstgeest Tel.: 071-5159600 E-mail: [email protected] ESB Curium-LUMC Jac. P. Thijselaan 47 2803 RT Gouda Tel.: 0182-569569 E-mail: [email protected] Versie 16-9-2013 Schoolgids 2014-2015 P.C. Hooftcollege VSO 51
© Copyright 2024 ExpyDoc