10th Sci. Kan -2014;pdf

CzsÁåAiÀÄ 5
ºÀ¹gÀÄ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁqÉðmÁUÀ¼ÀÄ
)&]V®$Lwp¨3|Yp$YJqw
ŏ
ªÁºÀPÀ£Á¼ÀgÀ»vÀ ºÁUÀÆ ªÁºÀPÀ£Á¼À¸À»vÀ ¸À¸ÀåUÀ½UÉ EgÀÄªÀ ªÀåvÁå¸ÀªÀ£ÀÄß CxÀðªÀiÁrPÉÆ¼ÀÄî«j.
ŏ
PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®, PÀAzÀÄ ±ÉÊªÀ® ºÁUÀÆ ºÀ¹gÀÄ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß w½AiÀÄÄ«j.
ŏ
ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ dj¸À¸ÀåUÀ¼À ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸À§°èj.
ŏ
C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼À £ÀqÀÄªÀt ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼À£ÀÄß w½AiÀÄ§°èj.
ŏ
PÀ±ÉÃgÀÄPÀ ¥ÁætÂUÀ¼À°ègÀÄªÀ ªÉÊ«zsÀåªÀ£ÀÄß CxÀðªÀiÁrPÉÆ¼Àî§°èj.
)88{qwIx8/]wL¯G®w9¹3JW]t8Z]3$Uo¦Mqw8
w½¢gÀÄªÀAvÉ EzÀgÀ°è G£ÀßvÀ ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸À¸Àå ¸ÁªÀiÁædå (Kingdom Metaphyta- Plantae) ºÁUÀÆ G£ÀßvÀ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß r¯WwL¯G®]|± (Kingdom Metazoa -Animalia).
ªÀVÃðPÀj¸À¯ÁVzÉ. F CzsÁåAiÀÄzÀ°è G£ÀßvÀ ¸À¸ÀåUÀ¼À ºÁUÀÆ ¥ÁætÂUÀ¼À ªÀVÃðPÀgÀt ªÀÄvÀÄÛ
GzÁºÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß w½zÀÄPÉÆ¼Àî°¢ÝÃj.
¸À¸Àå ¸ÁªÀiÁædåªÀ£ÀÄß £É£À¦UÉ vÀAzÀÄPÉÆ¼ÉÆîÃt. EzÀgÀ°è F PÉ¼ÀV£À UÀÄA¥ÀÅUÀ½ªÉ.
J. w3pJY®83µ¿z$wY¤rV±$L$&$8$}JY®8
1. §ºÀÄPÉÆÃ²ÃAiÀÄ ±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ.
ŏ PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®
ŏPÀAzÀÄ ±ÉÊªÀ®
ŏ ºÀ¹gÀÄ ±ÉÊªÀ®
2. ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
v w3pY®83µ¿z$wY¤rV±$L$&$8$}Y®8
3. dj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
4. C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
5. DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
45
t3~$L}wz8
}wz8 &Y®$YJ
w
].33
~$LIx8$]r¯J$
vÅ&Y®$Y$4W¹w]
t3~$L Ix8wJ8 w®sJw ²r3 Ix8 0$] wx]V®w$Lw]
UÀÄA¥ÀÅ. »A¢£À vÀgÀUÀwUÀ¼À°è ªÉÆ£ÉgÁ ¸ÁªÀiÁædåPÉÌ ¸ÉÃj¸À¯ÁVgÀÄªÀ q| J }wzUÀ¼ÀÄ
ºÁUÀÆ ¥ÉæÇn¸ÁÖ ¸ÁªÀiÁædåPÉÌ ¸ÉÃj¸À¯ÁVgÀÄªÀ $8$]tW£] (Golden brown algae)
}wz8t8qw&]V®$LpwLUo¦M)83$r}wz3$]}wz8J
±ÉÊªÀ®UÀ¼À §UÉÎ w½AiÉÆÃt.
)8$sptY3Ix8t3~$Lw9wPÉÆèÃgÉ¯Áè (Chlorella) ªÀÄvÀÄÛ
PÁè«ÄqÉÆÃªÉÄ£Á¸ï (Chlamydomonas) JA§ ºÀ¹gÀÄ ±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ EzÀPÉÌ C¥ÀªÁzÀ.)
£ÉÊd ¸À¸ÀåUÀ½UÉ ºÉÆÃ°¹zÀgÉ F G£ÀßvÀ ±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ ¸ÀgÀ¼ÀªÁzÀ gÀZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß vÉÆÃgÀÄvÀÛªÉ. £É®
®8|±Jw$Y ) }wz8|± &$8$}8 qo¹w] J=p89 Jr8$Uz±
&Y®$Y ]T¡8Y¯] 8 $4W¹w] }wz8z± w]¯w89]¦ &w88
¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ PÀ¼ÉUÀ¼ÀÄ JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ. (GzÁ: ¸ÀUÁåð¸ÀªÀiï). CvÀåAvÀ §ÈºÀvï UÁvÀæzÀ ±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ
¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 60m GzÀÝPÉÌ ¨É¼ÉAiÀÄÄªÀ PÉ¯ïàUÀ¼ÀÄ *]w3¯¸
¸À¸Àå zÉÃºÀªÀÅ ZÀ¥ÀàmÉAiÀiÁVzÀÄÝ CzÀPÉÌ xÁå®¸ï (Thallus) -$tM]Iw3}8|±
$L3®M$LQ3¸w®w¥y]¦]T¡ 3}3$]¯ 8&p3 3±Jr±¸ wY¤
r±T¸8(JY¤w3}vÅZ¤$Lz®{¸8r4p¸8$]3U]
ºÀ¹gÀÄ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À°è ºÀ¹gÀÄ §tÚzÀ 3±JsÅ{¸ rY¯ MY¤ -$t wW¹3 =
(JY¤]*]JX¸ÉàöÊgÉÆÃUÉÊgÁ (Spirogyra) ºÁUÀÆ AiÀÄÄ¯ÉÆÃyæPïì (Ulothrix). PÉA¥ÀÅ
}wz8|±rY¯MZ¤pHY8rV3-M\¯p¸-$t3$rwW¹3(JY¤]*]JX8
¨ÉlæPÉÆÃ¸ÀàªÀÄðªÀiï (Batrachospermum) ºÁUÀÆ r|rVq$L (Polysiphonia).
3$]}wz8|± rY¯MZ¤p HY8 3$]tW£3 3JWw] 3µ$[sÅ{¸wW¹38
(JY¤w*]JX 8®¹$Sargasam) ªÀÄvÀÄÛ-33r¹¸(Ectocarpus).
qw8ZoJ|
¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 3 ©°AiÀÄ£ï ªÀµÀðUÀ½UÀÆ »A¢£À ±ÉÊªÀ®UÀ¼À ¥À¼ÉAiÀÄÄ½PÉUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀvÉÛ ªÀiÁqÀ¯ÁVzÉ.
CAvÀºÀ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À ¦Ã½UÉ EA¢UÀÆ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.
46
¸ÉàöÊgÉÆÃUÉÊgÁ
U4$LO
wL3¹ï
PÀÄåmÉ¯ÉÃjAiÀiÁ
¥sÀÆåPÀ¸ï
¸ÀUÁåð¸ÀªÀiï
¥Áår£Á
AiÀÄÄ¯ÉÆÃyæPïì
r|rVq$LL
avÀæ 5.1 G£ÀßvÀ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À GzÁºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ
±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ PÁAiÀÄd, C¯ÉÊAVPÀ ºÁUÀÆ ¯ÉÊAVPÀ jÃwAiÀÄ°è ¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛ ªÀiÁqÀÄvÀÛªÉ.
3$LG$YpY©Z¤$L®]wD3 Y$T890T$Lw wz3 pT$LY¤]
CAvÀºÀ ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ vÀÄAqÀÆ ºÉÆ¸À ¸À¸ÀåªÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ.
C¯ÉÊAVPÀ ¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛ ©ÃeÁtÄUÀ¼À GvÁàzÀ£ÉAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ £ÀqÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. ¯ÉÊAVPÀ
¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛAiÀÄÄ UÀAqÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ºÉtÄÚ °AUÁtÄUÀ¼À ¸ÀAAiÉÆÃd£É¬ÄAzÀ GAmÁUÀÄvÀÛzÉ.
qw8ZoJ|
y
±ÉÊªÀ®UÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ¥Àj¸ÀgÀ ªÀåªÀ¸ÉÜUÀ¼À°è ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀ *Y©]3Ixw8
y
PÉ®ªÀÅ ¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ¼À ±ÉÊªÀ®UÀ¼À£ÀÄß ¥À±ÀÄ DºÁgÀ vÀAiÀiÁjPÉAiÀÄ°è §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
y
3$]}wzw$]M$]rT$L{8wD°Ó£ï (algin) -$tw¤wp¨/¸4¯wL¸
ºÁUÀÆ ZÁPÉÆÃ¯ÉÃmïUÀ¼À vÀAiÀiÁjPÉAiÀÄ°è §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
y
I|U$L$(Gelidium) JA§ PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®¢AzÀ CUÀgï (agar) JA§ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß
rT$
L{8Y]
¤ (]p ¨r$
¯ L8z$L]|± u®4M$LL8p
¨u
wwL]V® w w9
§¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÀÄß ¨ÉÃPÀj ºÁUÀÆ ªÀiÁA¸À ¸ÀA¸ÀÌgÀuÁ WÀlPÀUÀ¼À°è §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
y
rr¹J (Porpyra) JA§ PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®ªÀ£ÀÄß PÉ®ªÀÅ SÁzÀå ¥ÀzÁxÀðUÀ¼À
vÀAiÀiÁjPÉAiÀÄ°è §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
47
y
3 $ L Z¤ J w qMp Y Q$ L|± u$Lw }wz 8 '4µGp¸ vT8T
wLTw]M$]qMp}o§3JWw8Y¤]
y
w ]w
¯ }wz8 8(YJ Ix8 Y¤8 &w8 wY]8
w ]]
¯
Ywp¨M&|±x:Op$LL8wwz3x[p¸&qzwp¨*Y©oY¤w
y
¯Áå«Ä£ÉÃjAiÀiÁ (Laminaria) -$t tY¸ }wzwp¨ rP®$L$ 8
CAiÉÆÃr£ï GvÁàzÀ£ÉAiÀÄ°è §¼À¹PÉÆ¼Àî¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
eÉ°rAiÀÄªÀiï
¥ÉÇÃ¥ÉÊðgÁ
¯Áå«Ä£ÉÃjAiÀiÁ
DY¯'\Å¹3wY²]}wz8
ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
w8z]|±wJ] 3$T8
w{0]¦$LL]8T8
w{83z±8
w{
JtW£] w{²P
¸p$Y ® 8
uo
Jw]p ¨qw8w qJt]&w3¿´ 8Y]
¯
¸À¸ÀåUÀ¼ÁV PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ. ªÀiÁ¸ïMoss) -$twLp®Mq$] 3J$L{8w )
¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼À UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃgÀÄvÀÛªÉ.
¸À¸ÀåPÁAiÀÄªÀÅ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À°ègÀÄªÀ xÁå®¸ï JA§
ZÀ¥ÀàmÉAiÀiÁzÀ DPÁgÀzÀ°èzÉ. EzÀgÀ°è KPÀPÉÆÃ²AiÀÄ
gÉÊeÁAiÀiïØUÀ¼ÀÄ (rhizoids) JA§ gÀZÀ£ÉUÀ½ªÉ.
ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼°
À è °ªÀgïªÀmïìð (Liver worts) {G®q$L ¥Á°mÉæöÊPÀªÀiï wL3®¹q$LL
ºÁUÀÆ ªÀiÁ¸ï (Moss) JA§ JgÀqÀÄ §UÉAiÀÄ
¸À¸ÀåUÀ½ªÉ. °ªÀgïªÀmïðUÀ¼À°è ¸À¸ÀåzÉÃºÀªÀÅ ¦vÀÛd£À
3$8 wp ¨ zY¤ ] *]JX M4´$LL
¥É°èAiÀiÁ
M4´$LL DAxÉÆÃ¹gÁ¸ï
(Riccia) wL3®¹q´$LL (Marchantia) ªÀÄvÀÄÛ
¥sÀÄå£ÉÃjAiÀiÁ (Funaria) ªÀiÁ¸ïUÀ¼À°è ¸À¸ÀåPÁAiÀÄªÀÅ avÀæ 5.3 ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼À GzÁºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ
pzo$]wz3pJw9u$
LY]
¤ *]JX
¥Á°mÉæöÊPÀªÀiï (Polytrichum) ªÀÄvÀÄÛ ¥sÀÅå£ÉÃjAiÀÄ
48
vHWGp3n)
ºÁªÀ¸É ¸À¸åÀ U¼
À ÄÀ ¯ÉÊAVPÀ jÃwAiÀÄ°è
¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛ ªÀiÁqÀÄvÀÛªÉ. CªÀÅUÀ¼À 4J®
Iw p = 3 ¯ ] | ± .3 8 W Y w ]
«ÄAiÀiÁ¹¸ï
$L8G
|$8WGp3 8 o²8WYw]
vHWGp3 JA§ JgÀqÄÀ ¸ÀAvÀwUÀ½ªÉ.
¥Ëæ q s À ¸ À ¸ À å ªÀ Å UÀ A qÀ Ä ªÀ Ä vÀ Ä Û ºÉ t ÄÚ
n n
°AUÁtÄUÀ¼À£ÀÄß GvÀàwÛªÀiÁqÀÄªÀÅzÀjAzÀ
°AUÁtÄd£ÀPÀn)
°AUÁtÄd£ÀPÀ ¦Ã½UÉAiÀiÁVzÉ. UÀAqÀÄ
DY¯w®]Iwp=3¯
ªÀÄvÀÄÛ ºÉtÄÚ °AUÁtÄUÀ¼ÀÄ PÀæªÀÄªÁV
'$\MU$LLantheridia8'4¹8q$LLarchegonia) JA§ gÀZÀ£ÉUÀ¼À°è
*Y©Z¤$LL8Y¤w |$8WGp3 ®w ]®Z$}±X$L wz3 'J Y$LLMtz±
²Y$Y¯ ®w9]{$93 $YpY©Z¤$L|± *$P8w $L8Gwzygoteo²8WY
©ÃeÁtÄd£ÀPÀ ¸À¸ÀåªÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ.
vHWGp3®w$6®4´WxuVGp$Lwz3.38WYvHW8p¨*Y©Z¤
ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. F ©ÃeÁtÄUÀ¼ÀÄ ªÉÆ¼ÉvÀÄ KPÀUÀÄtÂvÀ °AUÁtÄd£ÀPÀ ¸À¸ÀåUÀ¼ÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ.
8|$8WGp38vHWGp3$YZ8Iwp=3¯]|±r$LL¹$Lw9
*$P8wr¯4¯$L8$YZr$L¹$Lp-$]J
qw8ZoJ|
ªÀiÁ¸ï ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ¸ÀÆPÀëöäUÁvÀæzÀªÁVzÀÄÝ ªÀÄ¼ÉUÁ®zÀ £ÀAvÀgÀ PÁtÂ¹PÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. MzÉÝ UÉÆÃqÉUÀ¼À
ªÉÄÃ¯É, ªÀÄgÀzÀ PÁAqÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÁUÀÆ vÉÃªÁA±À«gÀÄªÀ ªÀÄtÂÚ£À ªÉÄÃ¯É EªÀÅ ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. PÉ®ªÀÅ
§AqÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¨É¼ÉAiÀÄ§ºÀÄzÀÄ. eËUÀÄ £É®zÀ°è ¨É¼ÉAiÀÄÄªÀ ¸À¸ÀåUÀ½UÉ u8» wL» (bog
moss) JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ.
£ÀªÀÄä gÁdåzÀ°è «±ÉÃµÀªÁV ªÀÄrPÉÃj, ªÀÄAUÀ¼ÀÆgÀÄ, ºÁ¸À£À ºÁUÀÆ ²ªÀªÉÆUÀÎ f¯ÉèUÀ¼À°è EªÀÅ
ºÉZÁÑV PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ.
DyðPÀ ¥ÀæªÀÄÄRvÉ
y ºÀÆUÀ¼À eÉÆÃqÀuÉAiÀÄ°è (packing) EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß §¼À¸ÀÄvÁÛgÉ.
y
ºÀÆPÀÄAqÀUÀ¼À°è vÉÃªÁA±À »r¢qÀ®Ä ªÀiÁ¸ï ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß §¼À¸ÀÄvÁÛgÉ.
y
ªÀiÁ¸ï ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ªÀÄtÂÚ£À ªÉÄÃ¯É zÀ¥ÀàºÉÆ¢PÉ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¨É¼ÉAiÀÄÄªÀÅzÀjAzÀ ªÀÄtÂÚ£À
w3$Lp¨q$L$Z¯Y¤w
y
Ywu$Lwt$T83z±8p¨xuVIwwz3w®8wW£
gÀÆ¥ÀÄUÉÆ¼Àî®Ä C£ÀÄªÀÅ ªÀiÁqÀÄvÀÛªÉ.
49
dj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
0$]8=wp ¨qx¹w8&[w8p
¨HUJw$]u¹
V ]|± &w8
w]V®$]$L¹DwW£W£Mp-{$LL3J]J=p8p¨4Jw]p¨qw
pUJt])t8$L®8Jp$]qw88Y¤")t8$L®88dj
¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ (Pteridophytes)JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ.
GM®8'J wY¤ qMp JtJI89w3 &$8$}8· pz®8
w]z8$rw3 &$8$}8Jw -{± ®8p¨0P9P¯4$LrVO (Tracheophytes) JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß £É£À¦¹PÉÆ½î. F UÀÄA¦£À°è dj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ,
C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃj¸À¯ÁVzÉ.
dj ¸À¸åÀ U¼
À ÄÀ vÉÃªÀ¨j
Às vÀ ªÀÄtÚ°,è UÉÆÃqÉU¼
À À
ªÉÄÃ¯É ºÁUÀÆ vÀA¥ÁzÀ £ÉgÀ½gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è
u$LY¤w®3$L]|±qo¹w]uJ
PÁAqÀ ºÁUÀÆ J¯ÉUÀ½ªÉÉ.
*]JX£É¥sÉÆæÃ¯É¦¸ï (Nephrolepis),
{Ip{± (Selaginella), CrAiÀiÁAlªÀiï
(Adiantum) {3rU$LwL¸(Lycopodium), ªÀiÁ¹Ãð°AiÀÄ (Marsilea).
{Ipzè
rM¸
T¯$LLrM¸
CrAiÀiÁAlªÀiï
)4²OwL¸
avÀæ 5.5 dj¸À¸ÀåUÀ¼À GzÁºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ
dj ¸À¸åÀ U¼
À °
À è ¥ËæqÀs ¸À¸åÀ ªÅÀ vHWGp3w
9]
«ÄAiÀiÁ¹¸ï
n(].38WYn) ©ÃeÁtÄUÀ¼À£ÀÄß GvÀàwÛ ©ÃeÁtÄd£ÀPÀ
2n
ªÀiÁqÀÄªÀ ªÀÄÆ®PÀ C¯ÉÊAVPÀªÁV ¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛ
ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. ©ÃeÁtÄUÀ¼ÀÄ r¯[®z¸ (prothallus) JA§ KPÀUÀÄtÂvÀ °AUÁtÄd£ÀPÀ ¸À¸ÀåªÁV
$L8G
u$LY¤w (] ²Y$Y¯w9 Ixw $YZ
©ÃeÁtÄUÀ¼ÀÄ
(]'®$[MU$LLwY¤'4¹8q$LL-$t
°AUÁtÄUÀ¼ÀÄ
n
gÀ Z À £ É U À ¼ À ° è PÀ æ ª À Ä ªÁV UÀ A qÀ Ä ªÀ Ä vÀ Ä Û ºÉ t ÄÚ
¨É¼ÀªÀtÂUÉ
°AUÁtÄUÀ¼À£ÀÄß GvÀàwÛ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. F °AUÁtÄUÀ¼À
$ $L 8 o $] *$P8 w $L 8 Gw
°AUÁtÄd£ÀPÀ n
©ÃeÁtÄd£ÀPÀ ¸À¸ÀåªÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. »ÃUÁV,
DY¯GM®]Iwp=3¯
E°èAiÀÄÆ "¸ÀAvÀw ¥ÀAiÀÄðAiÀÄ£À" PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.
50
'ÎD
ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼À°è ¥ËæqsÀ¸À¸ÀåªÀÅ
KPÀUÀÄtÂvÀ °AUÁtÄd£ÀPÀªÁVzÀÄÝ, dj¸À¸ÀåUÀ¼À°è
¥ËæqsÀ¸À¸ÀåªÀÅ ¢éUÀÄtÂvÀ ©ÃeÁtÄd£ÀPÀªÁVzÉ.
qw8ZoJ|
ŏZÀgÀPÀ ¸ÀA»vÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÈPÁëAiÀÄÄªÉÃðzÀ UÀæAxÀUÀ¼À°è GM±8p« ºÉ¸Àj¸À¯ÁVzÉ.
ŏ CrAiÀiÁAlªÀiï JA§ dj¸À¸ÀåzÀ J¯ÉUÀ¼ÀÄ £É®QÌ½zÀÄ, ¨ÉÃgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¨É¼É¹PÉÆAqÀÄ ºÉÆ¸À
¸À¸ÀåUÀ¼ÁV ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. EzÀPÉÌ pT]TwGM± JA§ ºÉ¸ÀjzÉ.
DyðPÀ ¥ÀæªÀÄÄRvÉ
y dj ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß CªÀÅUÀ¼À ¸ËAzÀAiÀÄðzÀ ªÀiË®åPÁÌV §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
y GM®8-{8p¨8=wY¤8HTX$L|±tY¤J
y 3zwGM®882oÅ$LwY²x]
y ºÁ¸ïð mÉÊ¯ï (Horse tail) ªÀÄvÀÄÛ PÀè¨ï ªÀiÁ¸ï (Club moss) eÁwAiÀÄ dj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
PÀ°èzÀÝ®Ä ªÀÄvÀÄÛ ¥ÉmÉÆæÃ°AiÀÄA EAzsÀ£ÀUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀ®Ä PÁgÀtªÁUÀÄvÀÛªÉ.
&pwYvG®8
qw rr$L t z 3z±$8U w$Y] &p3 W£8p¨ pUo¦M
&w8|±vG-|±JY¤]"(wz±]Jz±vG8W£p8T(Jw]p¨pUo¦M
']JW£p3w=xz±]vG8p¨*Y©]pwLTw®8Jw]qw8Zo]$L"
F ¸À¸ÀåUÀ½UÉ &pwYvG®8 (Gymnosperms) JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ.
&pwYvG®88T¡uO8w{83UwvÁ¥ÀÀzÀ ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼À°è ¨É¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ.
tw¹
t]3w)® 8
|
± &p3qY®M
]²W¹]wJ8
w3zwr]8
Jr]|
±
u$LY¤w*]JX3¸wY¤rp¸
¥sÉÊ£À¸ï
¸ÉÊPÁ¸ï
avÀæ 5.7 C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
51
¥ËæqsÀ ¸À¸ÀåªÀÅ vHWGp3ªÁVzÉ. EªÀÅ }$3cone) «£ÁPÁgÀzÀ C£ÉÃPÀ JzÀÄÝPÁtÄªÀ
gÀZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ. EªÀÅUÀ¼À°è ¥ÀævÉåÃPÀªÁV 8$T}$38 ºÁUÀÆ W£}$3UÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ.
UÀAqÀÄ±ÀAPÀÄUÀ¼°
À è C£ÉÃPÀ 3´¿vHWrY3¯ (micro sporophylls) UÀ½ªÉ. EªÀÅ UÀAqÀÄ
|$8W8Jw 3´¿vHW8p¨ *Y©oY¤w W£}$38 ¥zvHWrY¯3
(megasporophyll) UÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢ªÉ. EªÀÅ ºÉtÄÚ °AUÁtÄUÀ½gÀÄªÀ ¸ÀÆÜ®©ÃeÁtÄUÀ¼À£ÀÄß
*Y©]p wLTY¤w |$8W8 $$L8o$] *$P8w $L8G vGw9
¥ÀjªÀvÀð£ÉAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ CzÀPÉÌ ºÀtÂÚ£À ºÉÆ¢PÉ EgÀÄªÀÅ¢®è.
avÀæ 5.8 UÀAqÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ºÉtÄÚ ±ÀAPÀÄUÀ¼ÀÄ
qw8ZoJ|
±ÀAPÀÄzsÁj ªÀÄgÀUÀ¼ÀÄ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ªÀÄgÀUÀ¼À¯Éè¯Áè Cw zÉÆqÀØ, Cw JvÀÛgÀzÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÁæaÃ£À
¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
rp¸wJ]IxYwoÅwLJw¹3xM]-$]p$t{9]
¹PÉÆÃAiÀiÁ (Sequoia) ªÀÈPÀëªÀÅ 125 m JvÀÛgÀPÉÌ ¨É¼ÉAiÀÄÄªÀ ªÀÄgÀ. EzÀgÀ ªÀÄÄRå PÁAqÀzÀ
¸ÀÄvÀÛ¼ÀvÉ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 30 «ÄÃ EgÀÄvÀÛzÉ. CªÉÄÃjPÁzÀ°è EAvÀºÀ ¹PÉÆÃAiÀiÁ ªÀÄgÀzÀ
w5®3$Twp¨3J]&]Jwz3J¤$Lp¨qx¹{9]
CPÉÃðjAiÀiÁ (Arcaria),YHThuja, 4¯¸w¸wJGqrVJ¸(Juniferous)
À ÄÀ ß ¸ËAzÀAiÀÄðzÀ ªÀiË®åPÁÌV
PÀÄå¥¸
æÀ ÌÀ ¸ï (Cuprouscus) ºÁUÀÆ ¸ÉÊPÁ¸ï (Cycas) ¸À¸åÀ UÀ¼£
¨É¼É¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
'wYvG®8
pwY¤wY¤pwpTw®8-{w8W£8|±&rJwx]V®
(](wpw8wpwp¨'3¹Y¤w)®8'wYvG®8angiospermae; angion=cover, spermae=seeds) JA§ UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃgÀÄvÀÛªÉ. F ¸À¸ÀåUÀ¼À°è
©ÃdUÀ¼ÀÄ ºÀtÄÚ JA§ gÀZÀ£ÉAiÀÄ°è CqÀPÀªÁVgÀÄvÀÛªÉ. ¸À¸ÀåUÀ¼À¯ÉèÃ DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ CvÀåAvÀ
=x38$T8$r
52
r¯TV®w vHWGp3 2n w9] (]J|± qo¹w] uJ 3$T wY¤
-{8w'wYvG®8r¯w5z3´Ww$]J4´W]|$8WGp3wp¨8$T
w JA§ gÀZÀ£É. EzÀÄ ¸À¸ÀåzÀ ¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛAiÀÄ ¨sÁUÀ. ºÀÆªÀÅ KPÁAVAiÀiÁVgÀ§ºÀÄzÀÄ
(z±wr©w$GMLQÁRUHVFHQFH-$t8=]|±Jt]
$opYJ8Z8|±qw3|ZJwxpJ=p$Lp¨pps3·
¥ÀÄAPÉÃ¸ÀgÀ
¥ÀgÁUÀPÉÆÃ±À
±À¯ÁPÁUÀæ
&$T}$L8=
±À¯ÁPÀ £À½PÉ
¥ÀgÁUÀzÀAqÀ
CAqÁ±ÀAiÀÄ
zÀ¼À
r©rY¯
CAqÀ
avÀæ 5.9 ºÀÆ«£À ¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ.
DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß KPÀzÀ¼À ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄmonocots) ºÁUÀÆ ¢ézÀ¼À ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ (dicots)
JA§ JgÀqÄÀ UÀÄA¥ÀÅUÀ¼°
À è UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ. F JgÀqÆ
À UÀÄA¦£À ¸À¸åÀ UÀ¼ÄÀ F PÉ¼V
À £À ®PÀëtUÀ¼°
À è
ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼À£ÀÄß vÉÆÃgÀÄvÀÛªÉ.
y
.3] ®8 vG8|± 0$]0$]vG] (cotyledon) (]o²] ®8
©ÃdUÀ¼À°è JgÀqÀÄ ©ÃdzÀ¼ÀUÀ½gÀÄvÀÛªÉ. ªÉÆ¼ÀPÉAiÉÆqÉAiÀÄÄªÁUÀ §ºÀÄvÉÃPÀ KPÀzÀ¼À ¸À¸ÀåUÀ¼À°è
vG]wwW£p 08T$L(JY¤]']J tY3 o²] ®8 vG]8
ªÀÄtÂÚ£À ºÉÆgÀUÉ PÁtÂ¹PÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ.
y
KPÀzÀ¼À ¸À¸ÀåUÀ¼À°è vÀAvÀÄgÀÆ¦Ã ¨ÉÃj£À ªÀåªÀ¸ÉÜ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛzÉ. E°è ªÀÄÄRå ¨ÉÃgÀÄ ¸À¸Àå
¥ËæqsÀvÉUÉ §gÀÄªÀ ªÀÄÄ£ÀßªÉÃ ¸ÁAiÀÄÄvÀÛzÉ. PÁAqÀzÀ PÉ¼À§¢¬ÄAzÀ C£ÉÃPÀ ¨ÉÃgÀÄUÀ¼ÀÄ ¨É¼ÉzÀÄ
}6$LT$LYw
¤ o²]
® 8
|
± YyuMpw®w
¥ 3$TtJY]
¤ (|±r]
¯ V pu J
qJ$YJw9 u] uMp w®w¥$L 3$]¯ uV8w8Y¤] (] &p3 o²Z$L3
ºÁUÀÆ vÀÈwÃAiÀÄPÀ ±ÁSÉUÀ¼À£ÀÄß GAlÄªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ.
53
y
.3] ®8 -{8|± wLp$YJ pxp® (] o²] ®8 -{8|±
eÁ®gÀÆ¦ £Á¼À«£Áå¸À EzÉ.
y
.3]
® 8
|
± xp]8

wJJ 8WY]
|
J
± Yw
¤ o²]
® 8
|
± wLp®w9
pz&[w/]J8WY]|±JY¤w
KPÀzÀ¼À ¸À¸Àå
ºÀÆªÀÅ
0$]vG]
o²]®
JgÀqÀÄ ©Ãd zÀ¼À
J¯É
¸ÀªÀiÁ£ÁAvÀgÀ £Á¼À
«£Áå¸ÀzÀ J¯ÉUÀ¼ÀÄ
ºÀgÀrgÀÄªÀ
£Á¼À PÀÆZÀð
PÁAqÀ
vÀAvÀÄ ¨ÉÃj£À
ªÀåªÀ¸ÉÜ
¨ÉÃgÀÄ
o²]®
eÁ® gÀÆ¦
«£Áå¸ÀzÀ J¯ÉUÀ¼ÀÄ
ªÀÈvÁÛPÁgÀzÀ
£Á¼À PÀÆZÀð
vÁ¬Ä ¨ÉÃj£À
ªÀåªÀ¸ÉÜ
KPÀzÀ¼À ¸À¸Àå
DY¯.3]wY¤o²]
DY¯.3]wY¤o²]
¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ.
¸À¸ÀåUÀ¼À £ÀqÀÄªÀt ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼ÀÄ
=OwQ3
qw°wp8YJwt8t8$L]Vp±8p«8wqwY§ &w.3]w"oµ]w"
JA§ÄzÀ£ÀÄß ¥ÀvÉÛ ºÀaÑ.
qw8ZoJ|
(]wJ8wLJz3´r¯uV]8o²]®8p¨8wLJ
r¯uV]8.3]®8p¨8JZ{9]
pw ]}]|± wLJ 3 = r¯uV]8 'wY vG ®8p¨
UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVzÉ.
'4¹T¸®8vG88Y¯&Y®$Y3´¿wLJx|$Lp¸vG8M
PÉÃªÀ® 0.3g pY3$ow
3$T8
|
± 3t® 8
p
¨u$
LwGrqr]§ Z8upµy (bonsai) J£ÀÄßªÀgÄÀ .
8 u] ®8 M$] w¹8]J & -Y¤Jwp¨ $oJY¤w
C®èzÉ, ºÀÆªÀÅ ªÀÄvÀÄÛ ºÀtÄÚUÀ¼À£ÀÄß ©qÀÄvÀÛªÉ.
54
'wYvG®8'\¹3w9=*r$L3¤w9w&wpwtY3-{±
&8Y®8p¨rJY¤w
3zw*r$L3¤®8p¨)38rQwLT{9]
ŏ vÀgÀPÁj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
Y3yu$T3yt]p)J·'z8T¡3®JP¸J3yq$u
ºÁUÀÆ ¸ÉÆ¥ÀàÅUÀ¼ÀÄ.
ŏ vÉÊ® ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
PÀqÀ¯ÉPÁ¬Ä, ºÀgÀ¼ÀÄ, vÁ¼É, vÉAUÀÄ, ¸ÀÆAiÀÄðPÁAw, J¼ÀÄî, PÀÄ¸ÀÄ¨É.
ŏ ¸ÁA¨ÁgÀ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
3Y¤$tMIM8wrVp9¯3¸3MwW.z4zw$8&M~p
ŏW£p®8
wLw]¯4´turJ3z±$8U
ŏ r}'J®8
w4pHHJ9uVY¤z±8
ŏ £ÁgÀÄ ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
ºÀwÛ, ¸Ét§Ä, ºÉA¥ï, vÉAUÀÄ.
ŏ rq$L®8
3sÅQ33
ŏ 2oÅ$L®8
r¹8$]VY$uYuwqz9M}$S
=OwQ3
ªÉÄÃ°£À UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃgÀÄªÀ EvÀgÀ ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀvÉÛªÀiÁr, CªÀÅUÀ¼À ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼À£ÀÄß F ¥ÀnÖUÉ
¸ÉÃj¹.
qw8ZoJ|
uVJY]$r²]$L3r²Dpw]±4$Lr]ªZ$LL]'$Lw¼]]t8 qw8Zo]
'$Lw¼]]uwW88vTw±8r²w53T8qUw(|´ tÎ8w
§ºÀÄvÉÃPÀ OµÀ¢üUÀ¼À£ÀÄß ¸À¸Àå ªÀÄÆ®¢AzÀ¯ÉÃ ¥ÀqÉAiÀÄ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀÄUÀAzsÀ aQvÉì, gÀ¸ËµÀzsÀ,
PÀµÁAiÀÄ aQvÉì ªÀÄÄAvÁzÀ C£ÉÃPÀ aQvÁì «zsÁ£ÀUÀ¼ÀÄ ¸À¸Àå ªÀÄÆ®zÀ OµÀ¢üUÀ¼À£ÉßÃ DzsÀj¹ªÉ.
55
*p¨Yr¯W8
qw$opYJ8Z$L|±t3~$Lr¯W8p¨pp¸3T¹P (non chordates) ºÁUÀÆ 3T¹P8 (chordates) JAzÀÄ ªÀVÃðPÀj¸ÀÄªÀÅzÀ£ÀÄß w½¢¢ÝÃj. ¸ÀàAdÄ
r¯W8$] r¯J$vÅ 3$O3=x¹8wJ8 -{± r¯W8|± pP3T¸¹ JA§
J=p(Jwoz±-$t]p¨pps3·pP3T¸¹(Jwr¯W80$]0$]
ªÀA±À«zÀÄÝ, CzÀPÉÌ 3T¹P JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ.
FUÀ £ÁªÀÅ PÁqÉÃðmÁ ªÀA±ÀzÀ ®PÀt
ë , ªÀVÃðPÀgt
À ºÁUÀÆ GzÁºÀgu
À U
É ¼
À À §UÉÎ w½AiÉÆÃt.
w$}3T¹P
3T¹Pw$}]r¯W8)39pwJr¯w5z3´W8p¨YJY¤w
y
zÉÃºÀzÀ ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è (dorsal) ']VJqTwpP3T¸¹ (notochord)JA§
WÀ£ÀgÀZÀ£É EgÀÄvÀÛzÉ.
y
]]w{¬8]|±qw]3w$LL3J]£ÀgÀ§½î (nervecord) EgÀÄvÀÛzÉ.
y
3 q r 3 ´ uV ¯ X w ¥ $L {± ] J 8 $ O|p r} ² ¹ r ¯ ] } ] | ± 4xJ J$]V¯8
(gill slits) EgÀÄvÀÛªÉ.
PÁqÉÃðmÁUÀ¼À£ÀÄß £Á®ÄÌ G¥ÀªÀA±ÀUÀ¼ÁV ªÀVÃðPÀj¸À¯ÁVzÉ.
1. *rw$
}x3T¹PE°è £ÉÆÃmÉÆÃPÁqïð zÉÃºÀzÀ ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ Czsð
À PÉÌ ªÀiÁvÀæ
¹Ã«ÄvÀªÁVzÉ
*]JX¨É®£ÉÆÃUÁè¸À¸ï (Balanoglossus)
2. *rw$
}$LJ3T¹PE°è £ÉÆÃmÉÆÃPÁqïð PÉÃªÀ® rA¨sÁªÀ¸ÜÉ AiÀÄ ¨Á®zÀ°è
ªÀiÁvÀæ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛzÉ. ¥ËæqsÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°ègÀÄªÀÅ¢®è.
*]JX T¸¹wq$LL (Herdmania)
3. *rw$
}r{
V
3T¹P E°è £ÉÆÃmÉÆÃPÁqïð zÉÃºÀzÀ GzÀÝPÆ
À Ì ªÁå¦¹gÀÄvÀÛz.É
*]JX '$sÅ$LL3µ¸(Amphioxus)
)w|p wJ*rw$}8p¨Mr¯P3T¹P (Protochordata)
-$]3J$L{8Y¤])8$s8M]-{±Ix8w]¯w89w
56
¨É®£ÉÆÃUÁè¸À¸ï
T¸¹wq$LL
'$sÅ$LL3µ¸
avÀæ 5.12 ¥ÉÆæÃmÉÆÃPÁqÉÃðmÁzÀ GzÁºÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ
4. *rw$} wQ¹u¯P (|± pP3T¸¹ r¯J$vÅ3 uV¯Xw¥8 wLY¯
¹Ã«ÄvÀªÁVzÀÄÝ, ªÀÄÄA¢£À ºÀAvÀzÀ°è D ¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß 3}J¤$uV (Vertebral column)
DPÀæ«Ä¹PÉÆ¼ÀÄîvÀÛzÉ. F ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß 3}J38 JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
qw8ZoJ|
C£ÉÃPÀ GAUÀÄgÁPÁgÀzÀ ªÀÄÆ¼ÉUÀ¼ÀÄ MAzÉÃ ¸ÀgÀtÂAiÀÄ°è MAzÀgÀ
ªÉÄÃ¯ÉÆAzÀÄ eÉÆÃqÀuÉAiÀiÁVgÀÄªÀ gÀZÀ£ÉUÉ PÀ±ÉÃgÀÄ¸ÀÜA¨sÀ JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ EzÀPÉÌ
up«M JAzÀÆ ºÉ¸ÀjzÉ. EzÀÄ PÀAPÁ® ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR ¨sÁUÀªÁVzÀÄÝ,
zÉÃºÀPÉÌ DzsÁgÀ PÉÆqÀÄªÀÅzÀgÀ eÉÆvÉUÉ ¸ÁßAiÀÄÄUÀ¼À eÉÆÃqÀuÉUÀÆ CªÀPÁ±À
ªÀiÁrPÉÆqÀÄvÀÛzÉ.
PÀ±ÉÃgÀÄ¸ÀÛA¨sÀ
3}J38
3}J38r¯W8{±&Y®$Y x3$o] Ix8]]|± ~Jw3´]J
(trunk) ªÀÄvÀÄÛ ¨Á® JA§ ¨sÁUÀUÀ½ªÉÉ.
IX¹$8w®w¥$L|±uyu$L$8&p¨pGRJ83J8HY8
C£ÉÃPÀ UÀæAyUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ. ¸ÁßAiÀÄÄ ¨sÀjvÀ ºÀÈzÀAiÀÄzÀ eÉÆvÉUÉ ªÀÄÄPÀÛ jÃwAiÀÄ ¥ÀjZÀ®£Á
ªÀåªÀ¸ÉÜ EzÉ. £ÀgÀ ªÀÄAqÀ® ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è «ÄzÀÄ¼ÀÄ, «ÄzÀÄ¼ÀÄ §½î ºÁUÀÆ £ÀgÀUÀ½ªÉ. J¯Áè
É ÄÀ vÀª
Û .É
PÀ±ÃÉ gÀÄPÀU¼
À ÄÀ KPÀ°AVAiÀiÁVzÀÄÝ (unisexual) PÉÃªÀ® ¯ÉÊAVPÀ jÃwAiÀÄ ¸ÀAvÁ£ÉÆÃvÀàwÛ £Àq¸
57
3}J38p¨)39p/]w8¹8|±8JZ{8Y¤]
ŏ w8¹¥ÉÊ¹¸ï (Pisces) xp8
ŏw8¹'®$sÅv$LL (Amphibia) G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ
ŏw8¹Js|$LL (Reptilia) Mr8
ŏw8¹Kªïì (Aves) 48
ŏw8¹ªÉÄªÀiÁ°AiÀiÁ (Mammalia) ¤q8
ªÀUÀð ¥ÉÊ¹¸ï
3} J38
|
± = wx]V® wY¤ wW¹8Jw r¯W8

$
]J xp8 &w$rW¹
Gzw89]¦ qJ 8 *r©qJ -JTJz± 3$T tJY¤w xp8
~YJ3¤(Cold blooded) ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ. «ÄÃ£ÀÄUÀ¼ÀÄ PÉ¼ÀV£À ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß vÉÆÃj¸ÀÄvÀÛªÉ.
y PÀ¢j£ÁPÁgÀzÀ zÉÃºÀzÀ°è ²gÀ, ªÀPÉëÆÃzÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨Á®UÀ¼ÉA§ ªÀÄÆgÀÄ ¨sÁUÀUÀ½ªÉÉ.
y
zÉÃºÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¥sÀ®PÀUÀ½AzÁVgÀÄªÀ (scales) ºÉÆgÀPÀAPÁ®«zÉ.
y
ZÀ®£ÉAiÀÄ CAUÀUÀ¼ÁV eÉÆÃrAiÀiÁzÀ ªÀÄvÀÄÛ eÉÆÃrAiÀÄ®èzÀ FdÄgÉPÉÌUÀ½ªÉ. eÉÆÃrAiÀiÁzÀ
FdÄgÉPÉÌUÀ¼ÀÄ zÉÃºÀzÀ ¸ÀªÀÄvÉÆÃ®£ÀªÀ£ÀÄß PÁ¥ÁqÀÄvÀÛªÉ.
y
4xJ8 *JO]&$88
9w4xJJ$]V8
¯
w{C¥ÀPÄÀ ðå®ªÀiï (operculum)
JA§ ºÉÆ¢PÉ EgÀ§ºÀÄzÀÄ. E®èzÉAiÀÄÆ EgÀ§ºÀÄzÀÄ.
y
]$L]|± 0$] YW¹ wY¤ 0$] Y4´8w (] '4µGp¸JY J3¤wp¨
¥ÀqÉzÀÄ ºÉÆgÀvÀ¼ÀÄîªÀÅzÀPÉÌ ªÀiÁvÀæ ¹Ã«ÄvÀªÁVzÉ.
y
£ÀgÀªÀÄAqÀ® ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è «ÄzÀÄ¼ÀÄ, «ÄzÀÄ¼ÀÄ §½î ºÁUÀÆ 10 eÉÆvÉ «ÄzÀÄ½£À £ÀgÀUÀ½ªÉ.
y
«ÄÃ£ÀÄUÀ¼ÀÄ CAqÀdUÀ¼ÀÄ (oviparous).
y
q}=p8uwW8-JT]]J8pT$LY¤w
¥sÀ®PÀUÀ¼ÀÄ
ªÉÄÃ°£À FdÄgÉPÉÌ
¨Á®zÀ
FdÄgÉPÉÌUÀ¼ÀÄ
¨Á¬Ä
PÉ¼ÀV£À FdÄgÉPÉÌUÀ¼ÀÄ
C¥ÀPÀÄðå®ªÀiï
»A¨sÁUÀzÀ eÉÆÃr FdÄgÉPÉÌUÀ¼ÀÄ
ªÀÄÄA¨sÁUÀzÀ eÉÆÃr FdÄgÉPÉÌUÀ¼ÀÄ
DY¯xqpu®J=p
58
y
03$3zw®w¥$L$$LGp$L']VJ] w{ xp8p¨-JTr¯w5
UÀÄA¥ÀÅUÀ¼À°è UÀÄgÀÄw¸À§ºÀÄzÀÄ.
w]²¥xp803$3zw®w¥$L|±3wzw]²¥8w
*]JX ±ÁPïð, gÉÃ «ÄÃ£ÀÄ EvÁå¢.
w&¥xp803$3zw®w¥$L|±w8p¨$oJwxp8
*]JX r©3®$r¸3r¸¹{v$L
qw8ZoJ|
ŏx]±Y»*Y¬owxp8
£Á¹Ãð£ï (Narcine) -$t xqp|´ 0$] eÉÆvÉ «zÀÄåvï d£ÀPÀ CAUÀUÀ½ªÉ. EªÀÅ
400 volt UÀ¼ÀªÀgÉUÉ «zÀÄåvï GvÁàzÀ£É ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. CªÉÄÃeÁ£ï£À°è PÀAqÀÄ §gÀÄªÀ «zÀÄåvï
F¯ï (Eel) 200 volt UÀ¼ÀªÀgÉUÉ «zÀÄåvï GvÁà¢¸ÀÄvÀÛzÉ.
£Á¹Ãð£ï
F¯ï
avÀæ 5.14 «zÀÄåvï GvÁà¢¸ÀÄªÀ «ÄÃ£ÀÄUÀ¼ÀÄ
&rJr]xp8
w]²] 3]J JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯ÁUÀÄªÀ »¥ÉàÇÃPÁåA¥À¸ï,
(Hippocampus) «ÄÃ£À£ÀÄß ºÉÆÃ®ÄªÀÅ¢®è. EzÀPÉÌ PÀÄzÀÄgÉAiÀÄ
w5wp« zw ~JuV8x] q] 8
¸ÀÄgÀÄ½AiÀiÁzÀ ¨Á® EªÉ. EzÀÄ ®A§ªÁV Fd§®è KPÉÊPÀ
xp8$Txqp*]JuV8]|´0$]8uV¼Dzx]©
&]J|´ W¦ xp wP¢8q«TY§] ) wP¢8p«
q}=p8w 8$T Yp« 8uV¼Dz]|´ &w8p«
¥ÉÇÃ¶¸ÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄjUÀ¼ÀÄ ºÉÆgÀ§gÀÄªÀªÀgÉUÀÆ vÁ£ÀÄ ºÉÆÃzÀ¯Éè¯Áè F
ªÉÆmÉÖUÀ¼À£ÀÄß PÉÆAqÉÆAiÀÄÄåvÀÛzÉ.
59
avÀæ 5.15
»¥ÉÆàÃPÁåA¥À¸ï
'°$Lp¸ (ostracion) -$t xqp Y{$L
w$uV8]|±0$]HY3$t8w89(]3ºÀ¸ÀÄ
xpFRZÀVKJA§ ºÉ¸ÀjzÉ.
JPÉÆìÃ¹Ãl¸ï (Exocoetus) -$t xp YqJw
qMq$]wz3zw3$T83zJ3p8]wY¤
qJ88Y¤](]3Jwxp JA§ ºÉ¸ÀjzÉ.
avÀæ 5.16 JPÉÆìÃ¹Ãl¸ï
DyðPÀ ¥ÁæªÀÄÄRå
y
&p3 ]}8|± xpwp®p (w] 'J)3JW39$Lxp3
-$tr]§Zu]t$o]
y
±ÁPïð ªÀÄvÀÄÛ PÁqï «ÄÃ£ÀÄUÀ¼À ¦vÀÛd£ÀPÁAUÀ¢AzÀ ¥ÀqÉAiÀÄ¯ÁUÀÄªÀ vÉÊ® «l«Ä£ï J
ªÀÄvÀÄÛ r UÀ½AzÀ PÀÆrzÉ.
y
}3¸¹xqp0W9]=w¹wp¨r|¸8Y$LLM3$L|±tY¤J
y
UÁåA§Æ¹AiÀiÁ (Gambusia) HZ$L xp8p¨ ·8 Hx3 q$L$Y¯W]|±
t{8Y¤]&w·8U$uV8p¨uV4´Y¤w
w8¹'®$sÅv$LL(Amphibia)
F ªÀUÀðzÀ ¥ÁætÂUÀ½UÉ G¨sAÀ iÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ JAzÀÆ ºÉ¸ÀjzÉÉ. EªÀÅ £É®zÀ ªÉÄÃ¯É PÁtÂ¹PÉÆAqÀ
w]z3}J38(w~YJ3¤r¯W8*uV$Lw8)39pz3´W8p¨
vÉÆÃgÀÄvÀÛªÉ.
y
zÉ Ã ºÀ z À ° è ²gÀ , ªÀ P É ë Æ ÃzÀ g À ºÁUÀ Æ ¨Á® JA§ ¨s Á UÀ U À ½ ªÉ . ¥Ëæ q s Á ªÀ ¸ É Ü AiÀ Ä °è
¨Á®«®è¢gÀ§ºÀÄzÀÄ.
y
ºÉÆgÀ PÀAPÁ®«®è. ZÀªÀÄð £ÀÄtÄ¥ÁV vÉÃªÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ.
y
=zp$L&$88
0$]HYw$8z8 rZ
¯ $L$]J|
± pzuJ
8 ºÁUÀÆ
0$]HY$8z8r¯Z$L$]Jz±/]uJ8.
60
y
rA¨sÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è 4xJ8 G¹gÁlzÀ CAUÀUÀ¼ÁVzÀÝgÉ, ¥ËæqsÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è }²3}8
*JO]&$88=w¹w*JO]|±pJw8Y¤]
y
]$L]|±wJ3X8w-JTYW¹880$]Y4´]$Lw
'4µGp¸Y8'4µGp¸JY-JTt8$LJ3¤wp¨rT$LY¤]
y
£ÀgÀ ªÀÄAqÀ® ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è «ÄzÀÄ¼ÀÄ, «ÄzÀÄ¼ÀÄ §½î ºÁUÀÆ ºÀvÀÄÛ eÉÆvÉ «ÄzÀÄ½£À £ÀgÀUÀ½ªÉ.
ªÀÄgÀUÀ¥Éà
§AiÀÄ®ÄPÀ¥Éà
(4¤$LsÅ¸
¸Àå®ªÀiÁåAqÀgï
avÀæ 5.17 G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ
G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ CAqÀdUÀ¼ÀÄ.
q}=p 8uw
W
8
-JT
]]
ºÉ ÆgÀU É £Àq ÉA iÀ Ä ÄvÀ Û ª É. ¨É¼ Àª Àt ÂU ÉA iÀ Ä°è
U$uVw
r¯TV w¥ 8 t]{8wr4¯ $
¯ L8
gÀÆ¥À ¥ÀjªÀvÀð£É (metamorphosis)
JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ.
¥ËæqsÀ PÀ¥Éà
ªÀÄjUÀ¥Éà
wP8
}²3}8
G¹gÁl ¥ÁægÀA¨sÀ
¨sÀÆæt
8]wP
GzÁºÀgÀuÉ
PÀ¥Éà, §AiÀÄ®Ä PÀ¥Éà, ¸Àå®ªÀiÁAqÀgï,
£ÀÆåmï, »vÀÛ®Ä ªÀÄAqÀ®.
»AUÁ®ÄUÀ¼ÀÄ
PÁtÂ¹PÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ
DY¯3r©$LIwp=3¯
61
qw8ZoJ|
PÀ¥Éà ªÀÄvÀÄÛ §AiÀÄ®Ä PÀ¥ÉàAiÀÄ°è ¥ËæqsÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ¨Á®«gÀÄªÀÅ¢®è. EªÀÅUÀ¼À°è »AUÁ®ÄUÀ¼ÀÄ
ªÀÄÄAUÁ®ÄUÀ½VAvÀ GzÀÝªÁVzÀÄÝ £ÉUÉAiÀÄ®Ä ¸ÀºÁAiÀÄPÀªÁVªÉ.
¸Áå®ªÀiÁåAqÀgï ºÁUÀÆ £ÀÆåmïUÀ½UÉ ¥ËæqsÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ¨Á®«gÀÄvÀÛzÉ. CªÀÅ ºÀ°èUÀ¼À£ÀÄß
ºÉÆÃ®ÄvÀÛªÉ.
avÀæ 5.20
wP8p¨Y¤wJ]
J4´Z¤Jw(4¤$LsÅ¸
avÀæ 5.19
ºÀÄ° ¸Áå®ªÀiÁAqÀgï
Y¤zw$Tz]$Y*uV$Lw8|±xp$Yqw]]x]¦3z8z±
(w83W£]p89(w883JT8-$]J
3zw*uV$Lw8wP8'J3$Lp¨wLTY¤w
C¯ÉÊn¸ï (Alytes) -$tt$Lz3r©W£J4]wP8
p
¨q}=p8

CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß vÀ£Àß ¨É£ÀßªÉÄÃ¯É ºÉÆvÀÄÛ wgÀÄUÀÄvÀÛzÉ. EzÀPÉÌ ¸ÀÆ®VwÛ PÀ¥Éà JA§ ºÉ¸ÀjzÉ.
¥ÉÊ¥Á (Pipa) -$t(p¨$]t8$Lt$Lz3r©Yp¨uq¨pw|JwW£W£
Dz8|± wP8p¨J4´Y¤] (4¤$LsÅ¸ (Ichthyophis) (»vÀÛ® ªÀÄAqÀ®),
wP8T]wM8JtJwwJ8&]JY¤Z¤J3´XqTY¤]
3zw3r© wY¤ t$Lz3r©8Yr] Zw¯Y8$] Ywp¨J4´zYwuVMY
r]
¯ }8
|
± wJ8
3zY3$TIxYw
¤ (]3~~Jq]¯ (hibernation)
ºÁUÀÆ u8q]¯ (aestivation) JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.
w8¹Js|$LL(Reptilia) Mr8
)w8¹
]r¯W8

w]zpGpzw3} J38
3zwr¯W8

o²Z$L3w9
qMp|±wz$o3$Uw(w~YJ3¤r¯W8. ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼À ®PÀëtUÀ¼ÀÄ »ÃVªÉ.
62
y
y
y
y
y
y
y
qw9Jw]]|±~Jw3´]JwY¤uz-$twJuV88w
J3$3zwYP$LL3J]qo¹rVz38$]9]
=zp$L&$88Y{/]uJ8$]3U]0$]HYw$8z8wY¤
0$]HY$8z8
0$]HY}²3}8*JO]&$889w
]$LwJ3X8$] 3U]w8|± wLY¯ Y4´8&rW¹w9
-JT3X89ur¹Qw
£ÀgÀªÀÄAqÀ® ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è «ÄzÀÄ¼ÀÄ, «ÄzÀÄ¼ÀÄ §½î ºÁUÀÆ ºÀ£ÉßgÀqÀÄ eÉÆvÉ «ÄzÀÄ½£À
£ÀgÀUÀ½ªÉ.
EªÀÅ CAqÀdUÀ¼ÀÄq}=p8uwW8-JT]]J8
GzÁºÀgÀuÉ
ŏ DªÉÄUÀ¼ÀÄ
ŏ|±88T|±1Z3Y3{Q¸wJp¸T¯3Jw|±
ŏw8w$Tzp8J3Oww]¯]wT¯¿$LsÅ¸u«w
ŏªÉÆ¸À¼ÉUÀ¼ÀÄ
DªÉÄ
ªÉÆ¸À¼É
PÉ¯ÉÆÃn¸ï
T¯$LsÅ¸
£ÁUÀgÀºÁªÀÅ
avÀæ 5.21 ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼ÀÄ
63
qw8ZoJ|
y
UÉÆÃ¸ÀÄA¨É zÉÃºÀzÀ §tÚªÀ£ÀÄß §zÀ°¸À§®èzÀÄ.
EzÀÄ vÀ£Àß JgÀqÀÄ PÀtÚUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀévÀAvÀæªÁV ZÀ°¸À§®ÄèzÀÄ.
y
ªÉgÁ£À¸ï(GqÀ)zÉÊvÀåUÁvÀæzÀ ºÀ°èUÀ¼À ¥ÉÊQ MAzÀÄ. EzÀÄ
AiÀiÁªÀÅzÉÃ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ ªÉÄÃ¯É vÀ£Àß »rvÀPÉÌ ºÉ¸ÀgÀÄªÁ¹.
pw° ]}] $op &p3 JGJ q3J -Y§J]
PÉÆÃmÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀvÀÛ®Ä GqÀªÀ£ÀÄß §¼À¸ÀÄwÛzÀÝgÀÄ J£Àß¯ÁVzÉ.
y
£ÀÆåf¯ÉAr£À°è ªÀiÁvÀæPÁtÄªÀ lÄªÀmÁgÁ JA§ ºÀ°è
fÃªÀAvÀ ¥À¼ÉAiÀÄÄ½PÉAiÀÄ GzÁºÀgÀuÉ.
avÀæ 5.22 UÉÆÃ¸ÀÄA¨É
y
DªÉÄUÀ¼ÀÄ Cw ºÉZÀÄÑ PÁ® §zÀÄPÀ§®è ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ. E£ÀÆßgÀPÀÆÌ
ºÉZÀÄÑ ªÀµÀðUÀ¼À PÁ® §zÀÄQzÀÝ DªÉÄUÀ¼À §UÉÎ ªÀiÁ»w¬ÄzÉ.
y
UÀÄgÀÄw¸À¯ÁVgÀÄªÀ ªÀÄÄ£ÀÆßgÀPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ¥Àæ¨sÉÃzÀzÀ ºÁªÀÅUÀ¼À°è PÉÃªÀ® DgÀÄ ¥Àæ¨sÉÃzÀzÀ ºÁªÀÅUÀ¼ÀÄ
ªÀiÁvÀæ «µÀAiÀÄÄPÀÛ !
qw8ZoJ|
w8qG33W¦MTY§w$L"
ªÉÆ¸À¼ÉUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä PÀtÂÚ£À PÉ¼À¨sÁUÀzÀ°ègÀÄªÀ MAzÀÄ eÉÆvÉ UÀæAyUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ DUÁUÉÎ £ÉÊmÉÆæÃd£ïAiÀÄÄPÀÛ
vÁådåUÀ¼À£ÀÄß zÁæªÀt gÀÆ¥ÀzÀ°è ºÉÆgÀºÁPÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÁV, CªÀÅ PÀtÂÚÃjqÀÄªÀAvÉ PÁtÄvÀÛzÉ.
C½zÀÄºÉÆÃzÀ ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼ÀÄ
qw TpJ»8 t8 Zoo©M &w wLJ x|$Lp» w¼8 $]
uVx$Lp«'Z§]©]Y±Mr8§qr²W8uVx$LwÎ3W3ºw]3
ªÀÄÄAZÉ EªÀÅ ªÁ¹¸ÀÄwÛzÀÝªÀÅ,
avÀæ 5.23 qÉÊ£ÉÆÃ¸ÁgïUÀ¼ÀÄ
64
'ÎD
*¦J3§¨Z8]$L]|´pz3X8Jw]3.p]J$t$]Vx]$L"
qw8ZoJ|
~YJ3¤wY¤*£J3¤¥Z
ªÁvÁªÀgÀtzÀ vÁ¥ÀzÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÉ C£ÀÄUÀÄtªÁV vÀªÀÄä zÉÃºÀzÀ vÁ¥ÀªÀ£ÀÄß §zÀ¯Á¬Ä¹PÉÆ¼ÀÄîªÀ
PÀ±ÉÃgÀÄPÀUÀ½UÉ ~YJ3§ (poikilothermic) ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ JAzÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ. «ÄÃ£ÀÄUÀ¼ÀÄ, G¨sÀAiÀÄ
ªÁ¹UÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼ÀÄ ²ÃvÀgÀPÀÛ ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ.
¥Àj¸ÀgÀzÀ vÁ¥ÀzÀ°è §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ EzÁÝUÀÆå vÀªÀÄä zÉÃºÀzÀ vÁ¥ÀªÀ£ÀÄß MAzÉÃ jÃwAiÀiÁV
PÁ¥ÁrPÉÆ¼Àî§®è ¸ÁªÀÄxÀåð«gÀÄªÀ PÀ±ÉÃgÀÄPÀUÀ½UÉ *¦J3§ (homeothermic) ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ
-p«wJ48wY§§q8*¦J3§r²W8
CAqÀd ªÀÄvÀÄÛ dgÁAiÀÄÄd ¹Üw
ªÉÆmÉÖ EqÀÄªÀ ¥Áæ t Â U À¼À£ÀÄß ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV CAqÀdUÀ¼ÀÄ (oviparous) JAzÀÄ
3J$LÎ8Y§] &$TG8|´ xp wY§ *uV$Lw8|´ q}=p 8 uwW8
-JT]]J8'8t]']JMrwY§48|´]]08q}=pw9
¨É¼ÀªÀtÂUÉ zÉÃºÀzÀ ºÉÆgÀUÉ DUÀ§ºÀÄzÀÄ.
ªÀÄjUÀ½UÉ d£ÀäPÉÆqÀÄªÀ ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß GJ$LG (viviparous) JAzÀÄ
3J$LÎ8Y§](|´ q}=p8uwW8-JTYyr²W$L]]8
£ÀqÉAiÀÄÄvÀÛªÉ.
*]§q8
¸Á«gÁgÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉ gÀa¸À¯ÁzÀ £ÀªÀÄä C£ÉÃPÀ ¥ÁæaÃ£À UÀæAxÀUÀ¼À°è ¥ÁætÂUÀ¼À£ÀÄß
CAqÀd - wP¢ (Twr²W8 ºÁUÀÆ dgÁAiÀÄÄd - wM88Gp°3Twr²W8
JAzÀÄ ªÀVÃðPÀj¸À¯ÁVzÉ!
'ÎD
²ÃvÀgÀPÀÛ ¹Üw¬ÄAzÀ GµÀÚgÀPÀÛ ¹ÜwUÉ ºÁUÀÆ CAqÀd ¹Üw¬ÄAzÀ dgÁAiÀÄÄd ¹ÜwUÉ DVgÀÄªÀ
t]ÎwX83}J388$LLwMZ$L|´r²$LGp3Jw9w"
w8¹48(Aves)
) w8¹] r¯W8 &Y®$Y = vÅp¨ 8 x~w9Jw 3}J38 &w
£É®ªÁ¹AiÀiÁVzÀÄÝ, §ºÀÄvÉÃPÀ ºÁgÁqÀ§®èªÀÅ. PÉ®ªÀÅ d®ªÁ¹UÀ¼ÀÄ. F »A¢£À PÀ±ÉÃgÀÄPÀUÀ½UÉ
|]J48*£J3¤r¯W848)39pz3´W8p¨YJY¤w
y
zÉÆÃtÂAiÀiÁPÁgÀzÀ zÉÃºÀzÀ°è ²gÀ, ªÀPÉëÆÃzÀgÀ ºÁUÀÆ ¨Á® JA§ ªÀÄÆgÀÄ ¨sÁUÀUÀ½ªÉ.
65
y
ºÉÆgÀPA
À PÁ®ªÀÅ ZÀªÀÄðzÀ J¦qÀ«Äð¸ï
q$]J=D]8M8$]3U]
8M8 J3´X qTw]J HY8
] ] * £ Y $ L p ¨ 3rT w JO3pJw
qTw8{$93
'3¹X83JWw9w
gÉPÉÌ
PÀtÄÚ
PÉÆPÀÄÌ
y
= z p $ L &$8 8 Y { /] ¨Á®zÀ UÀjUÀ¼ÀÄ
»AUÁ®ÄUÀ¼ÀÄ
¨É g À ¼ À Ä UÀ ¼ À Ä ¼À î »AUÁ®ÄUÀ ¼ À Ä . DzÀ g É
DY¯4$Lu®J=p
ªÀÄÄAUÁ®ÄUÀ¼ÀÄ ºÁgÁlPÁÌV gÉPÉÌUÀ¼ÁV
wLr¹Qw
y
0$]HY}²3}8*JO]&$889w
y
]$Lw-JTYW¹88-JTY4´8·pz3X8$]9]
'w ± G p 3 Y 8 'w ± G p 3 J Y J 3 ¤ w $ r W¹w9 u r ¹ Q ] w&r]Vwq$L3wLp(aortic arch) tzuV84]
y
x]=&vÅwo§$o]¦p¨JTHYx]pJ8w
y
(w&$TG8q}=p]]08uwW8]]J8
48p¨-JTr¯w58$r8|±8JZ{8Y¤]
Jtz± 48 9 ]¦ rMw 38 8t«D $ uY3
¥sÉè«ÄAUÉÆÃ EvÁå¢.
J{J]48'°=¸4xM$LL-wr$9²p¸(Y®o
JK$3J]4
£À«®Ä
ºÀzÀÄÝ
DY¯Jtz±48
66
'°=¸
4x
r$9²p¸
DY¯J{J]48
48|±Jz(Jw$]W38p"
ŏ zÉÆÃtÂAiÀiÁPÁgÀzÀ zÉÃºÀ.
ŏJ389wLr¹QJww$8z8
ŏw{Jz$L3w8w$YJ38w{x~w]8M8o3
ŏ ºÁgÁqÀÄªÀÅzÀPÉÌ C£ÀÄUÀÄtªÁzÀ ¸ÁßAiÀÄÄUÀ¼ÀÄ.
ŏ]]Y3]|±8Wq$L(3
ŏ8y$]Y$v]qw8w$Lx3w8.
ŏ]]&p3w80$]JTp$]M3$UJw¥Z
ŏºÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ E®è¢gÀÄªÀÅzÀÄ, §zÀ°UÉ PÉÆPÀÄÌ.
ŏ}²3}8|±Dp8$8¯»¸À®Ä £ÉgÀªÁUÀÄªÀ UÁ½ aÃ®UÀ¼ÀÄ.
y
qw8ZoJ|
JK$3J]4(Humming bird) &Y®$YD34AiÀiÁVzÀÄÝ PÉÃªÀ® 3 g. vÀÆPÀ«gÀÄvÀÛzÉ.
=J39Jw(]w5w9$LJtz±]
y
*° r4´ '°=¸&Y®$Y ]T¡48$T*° r4´$LwLJm JvÀÛgÀ«zÀÄÝ
¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 140 k.g vÀÆPÀ«gÀÄvÀÛzÉ. EzÀÄ UÀAmÉUÉ 80 km ªÉÃUÀzÀ°è NqÀ§®ÄèzÀÄ.
y
'4¹3¸Op¸¹-$t4$LwLJkm zÀÆgÀzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀPÉÌ vÀqÉgÀ»vÀªÁV ºÁgÀÄvÁÛ
ªÀ®¸É ºÉÆÃUÀ§®ÄèzÀÄ.
y
W£ 48p¨'3¹w]39$L8$T488 tW£tW£] 8M8 x} w®w¥
EzÉ. UÀAqÀÄ £À«®Ä EzÀPÉÆÌAzÀÄ GvÀÛªÀÄ GzÁºÀgÀuÉ w$LM-$]J8$Tpxz
67
w8¹¤q8(Mammals)
F ªÀUÀðzÀ ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ PÀ±ÉÃgÀÄPÀUÀ¼À¯Éè®è CvÀåAvÀ «PÀ¹vÀ ¥ÁætÂUÀ¼ÀÄ. EªÀÅ C£ÉÃPÀ §UÉAiÀÄ
ªÁ¸À£É¯ÉUÀ¼À°è PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ. §ºÀÄvÉÃPÀ £É®ªÁ¹UÀ¼ÀÄ, PÉ®ªÀÅ d®ªÁ¹UÀ¼ÀÄ, ºÁUÀÆ PÉ®ªÀÅ
Jtz±w 48$Y (w *£ J3¤ r¯W8 ¤q8 ) 39p z3´W8p¨
vÉÆÃgÀÄvÀÛªÉ.
y
zÉÃºÀzÀ°è ²gÀ, ªÀPÉëÆÃzÀgÀ ºÁUÀÆ ¨Á® JA§ ªÀÄÆgÀÄ ¨sÁUÀUÀ½ªÉ. ªÀ¥diaphragm)
JA§ ¸ÁßAiÀÄÄ ¥ÀzÀgÀªÀÅ ªÀPÉëÆÃzÀgÀªÀ£ÀÄß ªÉÄÃ°£À ªÀÀPÀë ªÀÄvÀÄÛ PÉ¼ÀV£À GzÀgÀ ¨sÁUÀUÀ¼ÁV
¨ÉÃ¥Àðr¸ÀÄvÀÛzÉ.
y
J3$3zw=w¹]-sTx¹¸q$]u$Lw3]|q$]3U]
y
=zp$88 Y{ /] uJ8· w$8z8 wY¤ $8z8 uJp
vÀÄ¢UÀ¼À°è £ÀR (claw) CxÀªÁ GUÀÄgÀÄUÀ½ªÉ.
y
0$]HY}²3}8*JO]&$88
y
]$Lpz3X8$]3U]w&r]Vwq$L3wLp-TuV84]
y
0$P8p¨ JYrU *] ¤q8|± r¯TV 3$r J3¤3W8 3}3$]¯
gÀ»vÀªÁVªÉ.
y
ºÀ®ªÀÅ §UÉAiÀÄ ºÀ®ÄèUÀ½ªÉ vÅp¨]$Z (heterodont) ºÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ zÀªÀqÉAiÀÄ ªÀÄÆ¼ÉUÀ¼À°è
ºÀÄzÀÄVªÉ(thecodont)8IxYwo$
Å L|±-JT uM(diphyodont) OYw
¤
y
x]=p¨9&vÅwo§$o]p¨JTHYx]pJ8w
y
wLp®w9¤q8GJ$LG8
y
q}=p 8uw
W
8
-JT
Yy]] 08 uV
W
¯ 3dgÁAiÀÄÄ (placenta)«£À
wz3rX0]8Y¤]
y
wMIx8rX89zp¨¯xw¤p®8¯$\8w
GzÁºÀgÀuÉ
)39pr¯w58$r8|±¤q8p¨8JZt]
wP(Tw¤q8r±Qr¸wY¤-4T¨
u®Dz$L3¤¤q83$8J0r$3Trr
68
GJ$LY¤q8
Jtz±¤q8
¨ÁªÀ°UÀ¼ÀÄ, ¯ÉªÀÄÆgïUÀ¼ÀÄ
d®ªÁ¹ ¤q8
Zx$9zwY¤T|ªp¸8
wL$M¤q8 ¹AºÀ, ºÀÄ°, agÀvÉ, ¨ÉPÀÄÌ, £Á¬Ä, vÉÆÃ¼À,
®M¤q8
3]J3Y¤0$PIJrV
'p&Y®$Y]T¡pzwr¯W
YTw¤q8
¥ÁæªÀÄÄTUÀ¼ÀÄ
¥Áèn¥À¸ï
T|ªp¸
IJrV
E°UÀ¼ÀÄ, ªÉÆ®UÀ¼ÀÄ, C½®Ä ºÁUÀÆ ±ÀÆæUÀ¼ÀÄ
:
PÀ¦UÀ¼ÀÄ, ªÁ£ÀgÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ £ÀgÀgÀÄ
-4T¨
ºÀÄ°
¥ÁAqÁ
DY¯¤q8*]JX8
69
PÁAUÀgÀÆ
agÀvÉ
ªÀÄAUÀ
qw8ZoJ|
y
s9}¯&Y®$YD3¤q$LL9]¦3wzg vÀÆUÀÄvÀÛzÉ.
y
q| Zx$9z CvÀåAvÀ zÉÆqÀØ ¥ÁætÂAiÀiÁVzÀÄÝ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 30m
ªÉÄnæPïl£ï vÀÆPÀ«gÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀÄ 30 D£ÉUÀ¼À vÀÆPÀPÉÌ ¸ÀªÀÄ.
y
'°|$LL]J°$Lr¯W$
LL]PÁAUÀgÆ
À UÉÉ *]J uV8]|
± 0$]u®Dzx]¦
&]J|±wMIx8p¨rY¤]
y
ªÀÄgÀzÀ ªÉÄÃ¯É ªÁ¹¸ÀÄªÀ ±Y¸ JA§ ¥ÁætÂ
p T $ L w 8 8 q o ¯ w 8 z
vÀ¯ÉPÉ¼ÀUÁVAiÉÄÃ EgÀÄvÀÛzÉ.
y
¨ÁªÀ°UÀ¼ÀÄ ªÀiÁvÀæ ¸ÀºÀd ºÁgÁl ¸ÁªÀÄxÀåðzÀ
¤ q 8 (w 8 | ± w L 8 ¹ qW¹$L 3 9 x}r¯Z]V²qw®w¥(echolocation) EzÉ.
gÉÃqÁgï ªÀÄvÀÄÛ ¸ÉÆÃ£ÁgïUÀ¼À£ÀÄß F ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ
DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É gÀÆ¦¸À¯ÁVzÉ.
y
GzÀÝ«zÀÄÝ, 200
avÀæ 5.28 ¸Áèvï
vwJ¸ -$t ¤q Yp¨ w¤~z© Y$Y¯3 Jw wJ] Y$T8p¨ wY¤
3z±8p¨t(wpo$L|±G{}$L8p¨qx¹3·tz±]
C¨sÁå¸À
I )39pr¯Zr¯}¨8pz'$L8p¨qT{9]3¤*Y¤Jwp¨'$LwLU
1.
F PÉ¼ÀV£À GzÁºÀgÀuÉUÀ¼À°è PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®ªÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹.
-r|rVq$LL
v©¿J8J
8®¹$
U-33r¹¸
2 )39p$LLw®8|±r¯TV®w|$8WGp3w9]"
J) DªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
©) dj ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
¹) C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
r) ºÁªÀ¸É ¸À¸ÀåUÀ¼ÀÄ
70
3.
KPÀzÀ¼À ¸À¸ÀåUÀ½UÉ ¹Ã«ÄvÀªÁzÀ ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹.
J) vÁ¬Ä ¨ÉÃgÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜ
©) vÀAvÀÄ ¨ÉÃgÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜ
¹) eÁ®gÀÆ¦ £Á¼À ªÀåªÀ¸ÉÜ
Upz&[w/]]8Jww8
4.
PÀ±ÉÃgÀÄPÀUÀ¼À°è £ÉÆÃmÉÆÃPÁqïð JA§ÄzÀÄ
J) zÉÃºÀzÀ ªÉÄÃ°£À CzsÀð¨sÁUÀPÉÌ ¹Ã«ÄvÀªÁVzÉ.
©) rA¨sÁªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è ªÀiÁvÀæ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.
¹) zÉÃºÀzÀ GzÀÝPÀÆÌ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.
U3}J¤$uVw9wLr¹Q]
5.
¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼À°è ºÀÈzÀAiÀÄªÀÅ
J) JgÀqÀÄ PÉÆÃuÉUÀ½AzÀ PÀÆrzÉ.
v&rW¹w]pz3X8$]3U]
¹) ªÀÄÆgÀÄ PÉÆÃuÉUÀ½AzÀ PÀÆrzÉ.
UrW¹w]pz3X8$]3U]
q}=p 8uwW8 -JT]] J8 pT$Lw &$TG3}J3
¥ÁætÂUÀ¼À eÉÆÃrAiÀÄ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹.
J) «ÄÃ£ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ
vMr8wY¤48
¹) G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼ÀÄ
U48wY¤¤q8
7.
G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼À°è ZÀªÀÄðªÀÅ
J) ¥sÀ®PÀUÀ¼À ºÉÆgÀPÀAPÁ®ªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ.
©) ºÉÆgÀPÀAPÁ®¢AzÀ PÀÆr®è.
¹) PÀÆzÀ®ÄUÀ¼À ºÉÆgÀPÀAPÁ®¢AzÀ PÀÆr®è.
r) UÀjUÀ¼À ºÉÆgÀPÀAPÁ®«zÉ.
71
8.
UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃgÀzÀÄzÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹.
J) PÉ¯ÉÆÃn¸ï
©) ¸Áå®ªÀiÁåAqÀgï
¹) NwPÁåvÀ
r) GqÀ
w&r]Vwq$L3wLp48|±
-tzuV84]
v-JT3T89]
-TuV84]
U(Jwoz±
(w8|±¤q8|±z±]z3´Wwp¨8JZ
-3}3$]¯JY3$rJ3¤3W v0$]MZ$Lz±8
¹) dgÁAiÀÄÄd ¹Üw
r) ¸ÀÛ£Àå UÀæAyUÀ½gÀÄªÀÅzÀÄ.
II 3¤r]8$]vO¥wp¨uVZ¹wLU
1.
PÉA¥ÀÅ ±ÉÊªÀ®UÀ¼À°è PÉA¥ÀÀÅ §tÚPÉÌ PÁgÀtªÁzÀ ªÀtÂðPÉAiÀÄ ºÉ¸ÀgÀÄ _______________
2.
AiÀÄÄ¯ÉÆÃyæPïì BBBBBBBBBBBBB8$sp0$]*]JX
3 BBBBBBBBBBBBBxqp*JO]&$88
Mr8|±3wzBBBBBBBBBBBBB8|±wLY¯]$L&rW¹w]pz
PÉÆÃuÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ.
3z8z±]*uV$Lw80$]*]JXBBBBBBBBBBBBB
III(w8p¨M
®wL¯G®]*uV$LIx8
2.
C£ÁªÀÈvÀ ©Ãd ¸À¸ÀåUÀ¼À°è ¥Àæd£À£À gÀZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ.
¤q8|±w3´wY¤*]Jwp¨ur¹Uw¨$LrJ
J{J]Gzw4
5.
Cw zÉÆqÀØ ºÀ°è.
72
IV. $otJyM
J
©
1¤q
-'$sÅ$LL3µ¸
248
v3r¸¹
3. ¸ÀjÃ¸ÀÈ¥ÀUÀ¼ÀÄ
¹) £ÀÆåmï
4. G¨sÀAiÀÄªÁ¹UÀ¼ÀÄ
r) DªÉÄ
xp8
(*°r4´
J¥sï) w«ÄAV®.
V 39pr¯}¨88*Y¤M
1 3$]}wz8r¯w5z3´W8p¨rQwLU
2 w®88$t$oÅ]$Y$YZr$L¹$Lpwp¨xwM
3 &pwYvG®8|±3$TtJw}$38t8$4´r¤Qr©WtJyM
4 GM®8'\¹3wY²wp"
5 .3]®88o²]®88(Jwr¯w5w®Y®8p¨Z
3T¹Pw$}]r¯w5z3´W8p¨rQwLU
xp8$LLw]]Jpzr¯w5z3´W8p¨rQwLU
Mr8pzr¯w58$r8p¨Y{0$]$]*]JX$L$o8
ºÉ¸Àj¹.
48|±Jw]3(Jwr¯w5$]W38p¨rQwLU
)39pr¯Z$L$]30$]$]*]JXqU
-Jw¤q
v&Y®$Y]T¡r¯W
wP(Tw¤q
Uu®DzxJw¤q
)&Y®$Y]T¡pzwr¯W -rV¸wL$M¤q
I®M¤q -=¸r¯w7
7
73

Download Report