Adembenemende, inspirerende voorstellingen…

Adembenemende,
inspirerende voorstellingen…
Een theatervoorstelling die je diep raakt, als mens en
als zorgprofessional. Dit is bijvoorbeeld de theatervoorstelling
‘De Limonadefabriek’ van Theatergroep Plezant. Goede reden
om nader kennis te maken met Theatergroep Plezant. In Radio
Kootwijk heeft Plezant haar eigen theater en daar treffen we
Walter Supèr, schrijver en artistiek leider van Plezant.
gemaakt en deze ervaring vormt een steeds rijkere bron
voor nieuwe voorstellingen. Alsof we steeds beter en
tegelijk genuanceerder de kern zien.’
INTERVIEW MET WALTER SUPER
W
at raakt is dat de theatervoorstelling
zo waarachtig is en je echt ‘achter de
schermen’ laat kijken van zorgprofessionals. Komen jullie uit de zorg? Walter
schiet in de lach. ‘Die vraag wordt ons vaak gesteld. En
antwoord is: nee. Wij zijn theatermakers, dat is ons vak. Maar
we zien de vraag wel als een compliment, omdat we voor elke
voorstelling diep in de materie gaan en essentie proberen te
raken van waar het om gaat. Als of je er zelf jaren in hebt gewerkt.’
Wat heeft jullie geraakt bij het maken van
De Limonadefabriek?
‘De ambitie die er is bij professionals als prof. Hein
Gooszen, prof. Jan Kremer en prof. Bas Bloem. Hoe zij
de zorg willen vernieuwen en ontwikkelen raakt de
samenleving. En dan met name de kwaliteit van leven in
die samenleving. Dat zijn thema’s die je als theatermaker
ook raakt. Dat is zelfs de belangrijkste reden waarom ik
theater maak; je wilt de samenleving uitdagen en
inspireren. Mooier maken, dat ook’.
Maar hoe raak je dan zo diep in de materie?
‘Onze theatervoorstellingen zijn vaak co-producties met
organisaties die aan de bron staan van de inhoud. De
Limonadefabriek is bijvoorbeeld een co productie met
Radboud UMC in Nijmegen en Diaconessenhuis in
Leiden. En Dag&Nacht co productie met het VMS
Veiligheidsprogramma. We interviewen een aantal
medewerkers, we lopen mee in de praktijk en we lezen
alles wat los en vast zit. De verhalen en de praktijk, zoals
wij die zelf ervaren, vormt de basis. Daarbij hebben we
inmiddels meerdere theatervoorstellingen over de zorg
Bij Dag&Nacht voel je de eenzaamheid
van de arts. Is dat jullie ervaring ook?
Voor Dag&Nacht hebben we ons verdiept in artsen en
verpleegkundigen, die waren betrokken bij een medisch
incident. En met name bij artsen merkten we dat deze
zich soms heel alleen voelden staan. Dat is ook een
positie die ze soms zelf hebben gecreëerd. Ze vertelden
hun verhaal vaak met tranen in de ogen. Het teamgevoel
6
ILD CARE TODAY • JAARGANG 07 • NUMMER 01 • NAJAAR 2014
Walter Supèr is acteur, regisseur, schrijver en cultureel ondernemer. Hij heeft zijn theateropleiding
gecombineerd met opleidingen in het bedrijfsleven. Samen met Tom Meulman (musicus) is hij artistiek
leider van de in 1997 door hen beiden opgerichte Theatergroep Plezant. Ter inspiratie voor de
tientallen voorstellingen die ze hebben gemaakt, hebben Walter en Tom diep in de keuken gekeken en
praktijkervaringen opgedaan bij meer dan 150 organisaties. Drijfveer is enerzijds nieuwsgierigheid
naar mensen, naar hoe we in elkaar zitten, naar hoe we met elkaar omgaan, naar de zin van alles.
Anderzijds is hun passie voor muziek en theater een grote drijfveer om theater te maken. Theatervoorstellingen die er toe doen en
haar publiek inspireert en doet bewegen. Zie ook: www.plezant.nl.
en steun binnen een maatschap, vakgroep of afdeling is
regelmatig ver te zoeken. Het is interessant om artsen en
verpleegkundigen met elkaar in gesprek te brengen over
dat teamgevoel. Weet je, dat vak dat zorgprofessionals uit
oefenen is topsport met top teams. Er ontbreekt echter
vaak een topsportklimaat.
ik schuren, beroeren, ontregelen en tegelijk inspireren.
Opdat de toeschouwer zich zelf herkent en tegelijk
besluit om het zelf anders te doen. Mensen die eerst geen
woord uit kunnen brengen na een voorstelling vind ik
ook heel goed.’ Walter schiet in de lach.
Wat bedoel je precies met de vergelijking
met topsport?
Dag&Nacht
Voorstelling over de heersende cultuur in
ziekenhuizen in relatie tot het voorkomen van
onbedoelde schade bij patiënten. Een cultuur waarin
het elkaar niet durven aanspreken, angst voor
imagoschade en de kloof tussen medische staf,
verpleging en management leidt tot schade bij
patiënten. Karlijn, waarvan de man onlangs overleed,
probeert in contact te komen met de behandelend
arts Floris Hesselink. In Dag & Nacht volg je de
vaatchirurg die onverwacht een uur tijd heeft voor
bezinning. Zijn noodkreet werpt licht op de
flinterdunne scheidslijn tussen dag en nacht. Tussen
waanzin en waanzinnig om maar en woordspeling in
het stuk te citeren.
Elkaar aanspreken, steunen, opvangen of juist een draai
om de oren geven voor de goede zaak. Ego aan de kant,
teamprestatie voorop. Alles in belang van de topprestatie
die telkens weer verlangd wordt. Oftewel de kwaliteit van
leven van een patiënt.
Wat is kenmerkend voor jullie theatervoorstellingen?
‘Werk, leven en liefde. Mensen van vlees en bloed,
oftewel over mensen die successen hebben, falen,
volwassen en onvolwassen zijn, groot en klein. Oftewel
het echte leven. En je krijgt in onze voorstellingen een
kijkje in de ‘ziel’ van die mensen, daar waar de angsten,
verlangens, verborgen talenten en waarachtigheid
verborgen is. Door dat tot leven te brengen kunnen
mensen elkaar beter snappen. En er is altijd live muziek,
muziek is zo’n prachtige taal om emoties te delen.’
De Limonadefabriek
Theatervoorstelling over het thema ‘patiënt centraal’
in het ziekenhuis van de toekomst. Dit stuk gaat over
de arts, de verpleegkundige, de OK-medewerker en
de patiënt ‘nieuwe stijl’. Het geeft aan hoe een goede
gastheer te zijn of gast in het leven van een patiënt.
Dit stuk is geïnspireerd door het gedachtegoed van
prof. Bas Bloem, Hein Gooszen en Jan Kremer.
Wanneer is een theatervoorstelling voor
jou goed?
‘Als ik merk dat de impact van een voorstelling verder
gaat dan ‘zo herkenbaar.’ Met een theatervoorstelling wil
7
ILD CARE TODAY • JAARGANG 07 • NUMMER 01 • NAJAAR 2014
Jullie verzorgen ook programma’s rond
de voorstelling?
‘Ja, onze missie is ‘mensen en organisaties in beweging
brengen, te ontwikkelen en te veranderen’. Voor
organisaties hebben we daarvoor een speciale tak
toegevoegd aan de stam; de Gidsen van Plezant. Dit zijn
veranderdeskundigen en organisatiecoaches. Zij
ontwikkelen en werken mee aan veranderprogramma’s.
De theater­voorstellingen maken hier deel van uit. Deze
Gidsen zorgen ervoor dat de impact van de voorstelling
ook echt beklijfd en vertaald wordt naar daadwerkelijke
en meetbare verandering. Dit varieert van één daagse
programma’s tot transitieveranderingen die minimaal
een jaar duren. Het mooie is dat de impact van de
theatervoorstelling zo’n heel jaar lang terug komt in
verschillende programma onderdelen. Dat wat je echt
raakt verdwijnt niet zomaar.’
Theatergroep Plezant
is opgericht in 1997
door Tom Meulman
en Walter Supèr.
Beide waren aantal jaren actief in bedrijfsleven toen
ze kozen voor hun grote passie: muziek en theater
maken. De theatergroep bestaat uit zo’n 15
gerenommeerde acteurs en muzikanten waarmee
theatervoorstellingen worden gemaakt over werk,
leven en liefde. Inmiddels is de theatergroep
uitgebreid met de Gidsen van Plezant (groep van
veranderkundigen en organisatiecoaches) en De
Theaterloods (‘inspiratiehuis voor werk, leven en
liefde’ en tevens huistheater van Plezant midden op
de Veluwe in Radio Kootwijk).
Waar kunnen mensen jullie zien?
‘Je kan ons vragen om de voorstelling te spelen voor jouw
groep mensen. Ook als die groep maar 20 mensen is
bijvoorbeeld, dan kijken wij of er meer van dat soort
groepen zijn in jouw omgeving en organiseren wij een
uitvoering. En we kunnen dit dus uitbreiden met een
programma er omheen. Daarnaast spelen we
voorstellingen in ons eigen theater, De Theaterloods in
Radio Kootwijk, die toegankelijk zijn voor iedereen.
Bovendien is dit ook nog eens een prachtige plek om te
wandelen.’
Voor meer informatie over de theatervoorstellingen
van Plezant zie: www.plezant.nl
Hoeveel theatervoorstellingen hebben
jullie in repertoire en voor wie?
In totaal zijn er zo’n tien voorstellingen die momenteel
door het land gespeeld worden waarvan vier voor de
zorg; ‘De Limonadefabriek’ en ‘Dag&Nacht’ (beide
voor ziekenhuizen), ‘Springtij’ (1e lijns zorg) en ‘Zullen
we dansen’ (ouderenzorg). De Limonadefabriek is best
een grote voorstelling met decor en theaterlicht.
We hebben bijvoorbeeld van Dag&Nacht een speciale
‘huiskamerversie’ gemaakt die prima te spelen is voor
bijvoorbeeld een medische staf van 40 mensen in het
ziekenhuis. Juist dicht op de huid, weinig decor en toch
volop impact. We hopen dat onze voorstellingen een
inspiratiebron zijn voor velen.’
8
ILD CARE TODAY • JAARGANG 07 • NUMMER 01 • NAJAAR 2014