statieven - Hans Braakhuis

Het statief (bijgewerkt op 18 maart 2015)
INHOUDSOPGAVE
1
statief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1.
wanneer heb je een statief nodig?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2.
voordelen van een statief.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2.
hoe kies je een goed statief?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.
vuistregel 1, gewicht. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.
vuistregel 2, draagvermogen (draaggewicht). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
vuistregel 3, klem of ring. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.
vuistregel 4, hoogte en middenzuil. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.
vuistregel 5, de aanschafprijs. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.
vuistregel 6, stabiliteit.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.
vuistregel 7, waarvoor ga je het statief gebruiken?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
welke statieven zijn er?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.
tafelstatief.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2.
reisstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3.
eenbeenstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
4.
klem- schroef statief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
5.
driepootstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
6.
omklapbare driepoot. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
7.
driepoot statief zonder middenkolom.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
8.
steady stick. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
9.
borststatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
10. ladderstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
11. reprostatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
12. schouderstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
13. zuilstatief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
14. rijstzak (bonen mag ook). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
15. steady cam.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
16. WaterWeight. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
17. zwenkrek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
18. diy statief. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
4.
carbon, basalt, aluminium, hout. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.
aluminium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.
hout. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
carbon. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.
basalt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.
titanium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.
Soulid 238. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.
magnesium. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17
17
17
17
17
17
18
18
5.
wat hoort er bij een statief?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.
statief kop. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.
balhoofd. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
panoramakop.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.
snelkoppeling. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.
L-bracket. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.
waterpas. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.
afstandsbediening. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.
handvat. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9.
extra monitor. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
10. objectief gondel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
18
18
18
20
21
25
25
25
25
25
25
6.
welke merken statieven zijn er zoal?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.
Nikon. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.
Benbo.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
Benro. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.
Berlebach.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.
Coman. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.
Culmann.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.
Desq.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.
Feisol. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9.
Falcon. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
10. Giotto. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
26
26
26
26
27
27
27
27
27
27
27
Hans Braakhuis
5
5
5
6
7
7
7
8
pagina 1
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
Gitzo.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Hama . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
HorusBennu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Induro.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Joby Gorillapod. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
König. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Manfrotto. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
MeFoto.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Redged.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Sirui... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Slik.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tiltall.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Triopo. .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Togopod. .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Tumax G311. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Vanguard. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Velbon... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Weifeng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3 Legged Thing. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
27
29
30
30
31
31
31
31
32
32
32
32
32
32
33
33
33
33
34
7.
testen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
8.
wanneer gebruik je een statief?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.
bij opnamen met geen of weinig licht.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.
bij macro- of dichtbij opnamen.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.
bij actie en sportfotografie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.
bij gebruik van teleobjectieven.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.
als je portretfoto’s maakt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.
als je natuurfoto’s maakt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.
als functionaliteit van belang is. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8.
meer creativiteit. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9.
toch met een cheapo statief aan de gang. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
10.
welke winkel heeft welke statieven staan.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
11.
links. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
Hans Braakhuis
36
36
36
37
37
37
37
37
38
pagina 2
1
statief
Je kunt een statief voor verschillende zaken nodig hebben. Het is het doel dat bepaald welk statief je
neemt. Een universeel statief bestaat niet echt. Hoe goedkoper de aanschaf van een statief, des te
sneller je een degelijker statief wilt. Veelal kost een goed statief wat meer geld, ergernis kost meer.
Eigenlijk is het statief het meest onderschatte accessoire van de fotograaf. Wel een camera met
enkele prachtige objectieven en een statief van nog geen 100 Euro.
Vrijwel alle camera's en flitsaccessoires gebruiken 1/4 Inch schroefdraad. Of te wel ISO 1222. De
actuele standaard voor kleinbeeld. Het zwaardere professionele spul, studiolampen,
loopbodemcamera’s e.d gebruikt een grotere maat, de 3/8 Inch schroefdraad.
De leerweg is dus veelal lang en kostbaar.
Je begint met een goede camera. Daarna ontdek je dat je een goed merkobjectief nodig hebt. Daarna
ontdek je dat een camera met een goed Dynamisch bereik en een goede werking met hoge ISO
waarden het toch wel een stuk gemakkelijker maakt. Daarna schaf je een objectief met
trillingsonderdrukking aan. Daarna een statief met dwarsstangen tussen de poten. Dit eerste statief is
goedkoop, en binnen een jaar breekt er iets af, of buigt door midden. De tweede is een beter
exemplaar dat uiteindelijk ook niet voldoet. Uiteindelijk koopt men een statief voor de rest van hun
leven.
Zelf heb ik meerdere statieven: hangt van het doel en het gemak af.
1.
wanneer heb je een statief nodig?
Je hebt een statief nodig als de sluitertijd van een camera onder de 1/125 seconde komt. Anders zie je
enige onscherpte op de foto veroorzaakt door de trillingen die door een mens veroorzaakt worden. Met
1/60 gaat het veelal ook nog wel, maar met 1/125 zit je veiliger.
Dit is de basisregel uit de jaren 70 van de vorige eeuw. En
je had een camera met alleen een 50 millimeter objectief.
Veel preciezer is de regel dat de sluitertijd minstens gelijk
moet zijn aan het gebruikte brandpunt, gerekend naar een
35 mm formaat sensor. Met een 50 millimeter op een FX
camera moet je dan minstens 1/50 seconde aanhouden.
Het zelfde objectief op een DX camera geeft dan een
minimale sluitertijd van 1/75 seconde.
Hoe langer je objectief, des te meer deze regel opgaat. Met
een 300 millimeter op een DX camera hoort de sluitertijd
dan minimaal 1/450 seconde te zijn. Kom je met je camera
lichtmeter op een langere sluitertijd uit dan heb je een
statief nodig.
Een goed statief verlost je niet alleen van je eigen trillingen,
maar dempt ook de trillingen die de camera veroorzaakt.
Dit is met een iets goedkoper statief op te lossen door de
spiegel van de camera ruim van te voren alvast omhoog te
zetten. Dit kan veelal met de MUP functie van meerdere
camera’s.
een voorbeeld van een instabiel statief
D3 > menu > rode potlood > D8
D300 > menu > rode potlood > D9
D5300 > menu > camera > ontspanstand > 2 seconden vertraagd op afstand.
Als je een statief gebruikt, zet dan de VR functie van het objectief uit.
Er is ook een andere indeling in statieven te maken:
- statieven die het goed doen in de winkel. Zien er leuk uit, zijn licht, zijn goedkoop en de klant komt
zeker terug voor een ander statief.
- statieven die wat groter en duurder zijn.
- statieven die camera trillingen dempen.
Er zijn ook andere functies die een statief handig maken. Stabiliteit en demping is dan minder van
belang. Je kunt een statief gebruiken om er een draadloze flitser op te zetten. Je kunt een statief
gebruiken om een betere compositie te realiseren.
Heb je een compact of een andere kleine camera zonder klappende spiegel, dan voldoet een
lichtgewicht statief.
Heb je een reflexcamera met spiegel, zet die voor de opname omhoog. Sommige camera’s hebben
een Mup knop of is “spiegel omhoog” in te stellen via het menu.
Hans Braakhuis
pagina 3
Er is niet echt één ideaal statief. Ga er maar van uit dat een goed statief niet hetzelfde is als een
lichtgewicht reisstatief. Als je het goed wilt doen, dan heb je er dus al twee nodig.
Eens per jaar verkoop ik op een Jaarmarkt van een Emmaus groep in
Wageningen, de fotografica spullen die bij deze Emmaus binnen komen.
Daar zitten ook altijd wel enkele statieven bij. Vorig jaar was er een hele
leuke kleine met 4 delen. Wiebelen als de beste, maar heerlijk klein. Je
weet dat veel consumenten daar voor vallen. En dat ding werd als eerste
verkocht. Goed voor de handel, niet om te gebruiken.
Iemand anders zei het zo: Het grote statief is ideaal als je ermee
fotografeert, het kleine is ideaal als je er niet mee fotografeert.
2.
1
2
3
4
voordelen van een statief
Lichtsterke objectieven zijn minder belangrijk.
Je kunt met lage ISO waarden werken, veel details, veel definitie op
de foto.
Je kunt met de voor de opname optimale diafragmawaarde werken.
Je begint met één opname en je hebt veelal daarna alle tijd om die
opname middels de monitor van je camera, of middels een laptop,
tablet (thetered) te bestuderen. Kan er nog wat aan de compositie
gedaan worden, kan er nog wat aan het licht gedaan worden, etc.
De gehaastheid verdwijnt, het gaat niet meer om klikkerdeklik, het
gaat om het spel van licht.
Hans Braakhuis
Het statief dat ik bij de
Emmaus verkocht heb.
pagina 4
2.
hoe kies je een goed statief?
Een statief glimt niet. Het is mat in zwart, donker groen of donker grijs.
1.
vuistregel 1, gewicht
Een goed statief heeft massa en is zwaar. Je hebt veel massa
nodig om de trillingen die door de sluiter en de spiegel worden
veroorzaakt te onderdrukken. De cameraspiegel komt met één
klap tot stilstand. Je hebt dus enige massa nodig om een
trillingsvrije opname te maken. Denk eens aan een start gewicht
van 3 kilo en daarna nog 1 kilo per 100 millimeter. Werk je dus
met een 300 mm op een DX reflex, dan wordt dat dus door de
crop factor een 450 millimeter en dan kom je op een gewicht uit
van ongeveer 7,5 kilo. Ik ga er vanuit dat: een DX camera 1,5x
meer last heeft van trillingen dan een FX camera, door dat het
brandpunt door de cropfactor langer is.
Bij basalt en carbon statieven kan het start gewicht 1 kilo lager
zijn.
Nu is deze vuistregel heel strikt te nemen als je echt met een 300 millimeter aan de gang wilt met een
sluitertijd van zeg 0,5 seconde. Elke trillingsonscherpte wordt genadeloos afgestraft door een niet
stabiel statief. Als je een statief niet gebruikt met langere objectieven, maar met name om tot een
betere compositie te komen, dan heb je geen 6 of 7 kilo nodig.
In het NCN forum vroeg iemand: Een statief voor D300 met 600mm met 1.4 TC wordt dan
(3-1)+(600/100)*1,5*1,4*1kg=14,6 kg ???.
Ja, strikt volgens de regel zou je dan echt bijna 15 kilo nodig hebben. Neem echter niet elke regel heel
strikt. De andere regels gelden ook en dan zijn er nog de tips. De elders genoemde aanbeveling:
Boven de 300 à 400 mm werkt een statief niet meer, dan neem je een bonenzak, blijft gelden. En wat
let je om een lichter statief te nemen en dat ter plekke te verzwaren met een baksteen, fototas, oid.
Praktijk ervaring: Een stevige Gitzo uit de 35 serie met zware DX camera en een AF-S 400 f/2,8 D II
ED staat niet stabiel omdat de wind met de zonnekap speelt. NCN workshop flamingo’s 17 juni 2007.
Er is de laatste tijd veel aandacht voor lichtgewicht statieven. "lichtgewicht" en "statief" zijn in mijn
beleving twee zaken die elkaar waarschijnlijk niet geheel uitsluiten, maar wel op gespannen voet staan
met elkaar. Of om het nou eens anders te zeggen: zwaar is eigenlijk wel lekker. Niet om ermee te
sjouwen natuurlijk, maar wel om neer te zetten. En dat laatste is natuurlijk de functie van zo'n
apparaat.
2.
vuistregel 2, draagvermogen (draaggewicht)
De fabrikant heeft het over draagvermogen. Het draagvermogen zegt niks over stabiliteit. Het
draagvermogen is het gewicht dat een statief kan dragen. Als er een draagvermogen van 5 kilo wordt
opgegeven, dan zal dat statief het begeven als er een camera + objectief + statief kop van 6 kilo wordt
opgezet.
Eigenlijk hoort het draagvermogen van het statief en drie keer meer te zijn dan het gewicht van je
camera, objectief en statief kop.
Bij Manfrotto heb je op de website een statieven configurator. Als je voor camera (+ objectief + flitser +
accupak eens 4 kilo rekent) dan zet je er een compact balhoofd op. Dan klik je op Architectuur (je ziet
het landschap met tele behoort in dat veld niet tot een van de keuze mogelijkheden) En je klikt daarna
op consumer SLR dan hebben de aanbevolen statieven die langer dan 150cm zijn toch al een
draagvermogen van 7 of 8 kilo.
http://configurator.manfrotto.com/manfrotto.html?a=b&matrix=9839
Deze door Manfrotto aanbevolen statieven zijn dan de minimum configuratie. Goed voor gebruik in een
studio, waar het niet tocht. Verdubbel rustig het gewicht, Manfrotto is optimistisch. Ga een uit van een
draaggewicht van 10 kilo minstens.
Hans Braakhuis
pagina 5
3.
vuistregel 3, klem of ring
Statiefpoten kennen twee constructies om ze te verlengen of te verkorten. Je
zet de boel vast middels een klem of middels een ring. Een Engels woord
voor de draai-ring is twist-lock.
De vergrendeling van de statiefpoten middels een klem is goedkoper en
eenvoudiger te produceren. Het voordeel van een klem is dat je gemakkelijk
kunt zien of het slot zit. Een klem werkt veelal maar op één van de 4 zijden, in
plaats van op alle vier de kanten. Van statief met klem wordt gedacht dat het
ook eenvoudiger te bedienen is. Maar je kunt ook je vingers oid. er tussen
krijgen.
Bij een ring constructie worden het geheel vastgezet doordat een ring een
onderliggende vulring vastzet op de andere poot. Bij een goede constructie
werkt dit sneller en nauwkeuriger dan bij een klem. Een ring lijkt eenvoudiger
te construeren dan een klem, maar de nauwkeurigheid moet veel groter zijn
dan bij een klem. Een ringconstructie kent veelal maar twee onderdelen. De
ring zelf en de vulring die de boel vastzet. Een klem heeft veelal een of
meerdere veren, een of meerdere vulplaatjes en een scharnier. Als het geheel
van kunststof is kun je het soms niet eens uit elkaar halen om schoon te
De poten zet je vast met
maken.
een klem constructie.
Als je een dagje op het wad hebt staan werken en je wilt na afloop al het zand
verwijderen: bij de meeste ringen kun je alles uit elkaar draaien en
schoonmaken. Bij een klem kun je veelal de veertjes niet meer op zijn plaats
krijgen, zitten de kunststof vul plaatjes op een andere plek en dan werkt het
niet meer. Je zult in een winkel het even uit elkaar halen van een klem
constructie nooit mogen proberen. Bij een ring constructie mag het veelal wel,
maar wel eerst vragen.
Ben nog geen klem op een statief tegen gekomen die de boel zo vast zet, dat
de statiefpoten niet meer ingedrukt kunnen worden. Ben nog geen statief met
een ring sluiting tegengekomen waarvan ik de poten wel kan indrukken. Zelf
leun ik wel eens op een statief, en als dat statief dan met camera en al om
valt!
De poten zet je vast
met een draai-ring.
Nog een nadeel van de klemconstructie, wil wel eens leuke blauwe plekken op je
vingers geven.
Gitzo G-Lock ringen zijn met een korte draai te vergrendelen. De Gitzo ringen
zijn door de gebruiker zelf schoon te maken en onderdelen kun je zelf
vervangen. Noodzakelijk voor een zeer lange levensduur.
Gitzo G-lock
Hans Braakhuis
pagina 6
4.
vuistregel 4, hoogte en middenzuil
Kies een statief met je eigen lengte. Let erop dat de
benen van het echte statief lang genoeg zijn om ten
minste op ooghoogte te kunnen werken. Anders moet je
steeds bukken. Vrijwel alle statieven hebben een
middenzuil, zodra je die middenzuil uitschuift verdwijnt het
voordeel van een stabiel en trillingsvrij statief. Zo min
mogelijk de middenzuil dus gebruiken. De betere
statieven hebben in het geheel geen middenzuil. Bij de
opgave van de fabrikant voor wat betreft de lengte, wordt
de middenzuil bijna altijd meegeteld. Rekening mee
houden dus. Tel de hoogte van de kop en de camera er
bij op en je komt zo op ooghoogte, zonder echt te moeten
bukken.
Overigens kan je statief nooit te groot zijn. Met een wat
langer statief kun je op een schuine helling nog
gemakkelijk je camera aansturen.
Geen middenzuil: de Induro LFB100S,
met verzonken leveler - balhoofd
Een statief onderdrukt de trillingen maximaal op het
snijvlak van een lijn van de drie poten. Kijk eens naar het
plaatje hiernaast, op het statief een stevig balhoofd en je camera zit ongeveer op de ideale plek, bij de
bovenste rode punt.
Let op de minimale hoogte van een statief. Kun je de statief
poten vrijwel geheel spreiden zodat je ook een paddenstoel
van onderen op de plaat kunt zetten. Soms kun je ook de
middenzuil omdraaien zodat je ook heel laag kunt komen. Een
omdraaibare middenzuil is ook handig als je een foto van
enkele boekpagina’s (reproductie) wilt maken. Even een klein
waterpasje op de achterwand van de camera gebruiken om
de boel echt recht te zetten.
Voor de maximale trillingsonderdrukking is het van belang dat
je een statief zonder middenzuil gebruikt, of de aanwezige
middenzuil niet gebruikt.
Als je een middenzuil omhoog zet, dan zal de
trillingsonderdrukking met de helft verminderen.
5.
vuistregel 5, de aanschafprijs
Als je voor goedkoop gaat heb je waarschijnlijk dezelfde
eigenschap als m’n buurman: veel dingen kopen en weinig
gebruiken. Een aanjager voor de economie.
Als vuistregel voor de aanschaf van een statief en kop kan
gelden: de helft van de prijs van camera en objectief. Voordat
je gaat rekenen, bedenk dat wij Nederlanders zuinig zijn.
Een rekenvoorbeeld: Nikon D610 + Nikkor 16-35 AF-S, samen ongeveer 2500 euro. Een redelijk
statief begint dan met de hier bovenstaande vuistregel rond de 1250 euro. Wil je wat beters: De Gitzo
GT3542 LOS Ocean Systematic Serie 3 kost rond de 1400 euro en een leuke Gitzo kop kost rond de
€400, toch nog goedkoper dan je camera en statief samen.
Een alternatief: als je een redelijk goed 1200mm Makusov-Cassegrain telescoop aanschaft, ben je
rond de 6000 euro kwijt, en dan is de vuistregel voor een bijpassend statief: prijs telescoop = prijs
statief.
Wil je niet zoveel geld uitgeven, lees verderop: “toch met een cheapo statief aan de gang”.
6.
vuistregel 6, stabiliteit
Minder onderdelen is beter. Een statief waarvan de poten in 5 delen zijn in te schuiven is in principe
minder stabiel dan een statief met 2 delen. Nog beter is een studiostatief met slechts één kolom. Je
hoort een afweging te maken tussen stabiliteit en gemakkelijk mee te nemen.
Een stabiel statief zal niet omwaaien. Van belang is de keuze tussen rubberen voetjes (parket) EN de
keuze voor spikes, die je echt nodig hebt op de schuine kant van een dijk e.d.
Hans Braakhuis
pagina 7
7.
vuistregel 7, waarvoor ga je het statief gebruiken?
Zelf gebruik ik mijn statief om een betere compositie te maken. Om me te kunnen concentreren op
het onderwerp. Om ook aandacht te geven aan elementen in voor- of achtergrond die een beeld
kunnen versterken, of die soms storend zijn. De veranderen van de belichtingscorrectie kan
gemakkelijk gedaan worden. De “hoge lichten” waarschuwing aan op de monitor en je ziet dat de
belichting een correctie moet hebben.
Een statief hoeft dan niet heel zwaar te zijn. Langzamere sluitertijden zijn dan niet echt nodig.
Zelf werk ik ook graag binnen, en een flits wordt veelal alleen gebruikt om enkele schaduwen te
verhelderen. Bij sluitertijden van 1/4 tot 1/30 seconde heb je wel een stevig statief nodig.
Heb je een statief nodig om met lange tele objectieven te kunnen werken, dan moet je echt een heel
zwaar statief kiezen. Boven de 300 millimeter (200 millimeter op een DX camera) werkt een rijstzak
eigenlijk veel beter. Om het gewicht van een lange tele niet te hoeven dragen kun je in plaats van een
gewoon statief ook eens kijken naar een goed éénbeen statief.
Werk je alleen met langere sluitertijden van 2 seconden of meer, dan kun je ook weer een eenvoudig
statief gebruiken. De trillingsonscherpte vanwege de sluiter zal aanwezig zijn, maar maakt dan
ongeveer 1/10de seconde uit van een belichting van zeg 2 seconden. Dat is op de foto niet meer terug
te vinden. Je moet natuurlijk wel de zelfontspanner of de afstandsbediening gebruiken. En klap de
spiegel voor de opname omhoog.
Binnen of buiten? Als je een statief ook buiten gebruikt zal het omwaaien als het statief te licht is.
Zelfs een zware camera er op, kan dat niet voorkomen.
Het gebruiksdoel is van invloed op alle andere vuistregels.
Hans Braakhuis
pagina 8
3.
welke statieven zijn er?
1.
tafelstatief
Bij de echt kleine statieven (tafel statief) is het van groot belang is dat er echt geen beweging in zit.
De voorkeur gaat dus uit naar een tafelstatief dat uit zo min mogelijk delen bestaan. Bekend zijn de
kleine Leitz tafel statieven met drie poten die naast elkaar gedraaid kunnen worden om het statief
makkelijk mee te nemen. Normaal gebruik je zoiets op een tafel. Werk je ermee op de grond, dan heb
je ook een opzichtzoeker nodig of een hoekzoeker. In een kerk is zo'n statief ook tegen een muur te
drukken, waardoor je een trillingsvrije opname kunt maken. In plaats van een kerk kun je ook een
muur, een boomstam, straatmeubilair en dergelijke gebruiken.
Een klein tafel statief is niet echt handig op een zachte ondergrond. Het geheel blijft te instabiel. Het is
noodzakelijk dat een tafelstatief een balhoofd heeft, anders kun je camera niet gemakkelijk op het
onderwerp richten.
Een tafelstatief is goed te gebruiken onder een compactcamera. Je hebt een steviger exemplaar nodig
voor een spiegelreflex. Het is de ondergrond die de demping mede voor zijn rekening neemt.
Tafelstatieven zijn ook te gebruiken als houder voor een draadloze flitser. De verderop besproken
tafelstatieven met klem of schroef zijn daarvoor ook handig.
Er zijn tafelstatieven waarvan de de poten opgeborgen kunnen worden in de middenzuil.
uitstekend
hoezo trillingen?
Hans Braakhuis
pagina 9
2.
reisstatief
Reisstatieven zijn er omdat je op vakantie moeilijk
met een groot zwaar statief kunt sjouwen. De meeste
statieven die in een winkel staan, vallen onder het
begrip kleine statieven. Dat je bij een echt reisstatief
zou moeten bukken is niet zo erg, met een klein
statief heb je beperkingen.
Een klein statief gebruik je dan alleen op een lange
wandeltocht. Ga alleen voor de allerbeste merken.
De poten van reisstatieven bestaan soms uit 3, 4 of
soms uit 6 delen. Door meer delen te gebruiken
kunnen statieven compacter gemaakt worden, en
soms ook een hogere lengte bereiken. Maar als een
statief meer delen heeft, verliest het aan stevigheid.
En het onderste gedeelte van een poot, is dan het
kleinst, omdat het in de andere poten moet kunnen
schuiven. En hoe kleiner de doorsnee van een poot,
des te minder stabiliteit. Wil je nu toch een reisstatief
hebben, neem er een met zo weinig mogelijk delen.
De slechtste kwaliteit is te herkennen door een
statief maximaal uit te trekken en het in je hand te
laten wiebelen. Als of je met een hengel werkt. Je
ziet door het zwiepen van de benen dat het geheel
niet stabiel is.
Er zijn al reisstatieven vanaf 0,9 kilo en een lengte
uitgeklapt van 150 centimeter of net iets meer. Ik
vraag me af of die echt stabiel kunnen zijn. Een
eigen testje met een iets zwaarder statief (1,1 kilo)
bevestigde m’n vraagteken.
Een Davis & Sanford Traverse statief, US$ 85,
gewicht 1,5 kilo, minimum hoogte 40,6 cm,
max: 144,8 cm, inclusief balhoofd
3.
eenbeenstatief
Het eenbeenstatief (monopod). Dit soort statieven heeft slechts één been en
geeft daarom alleen enige ondersteuning aan de camera en objectief. Je ziet
ze de professionals gebruiken op een voetbalveld. De voetbalfotografen
hebben veelal een camera van rond de kilo en daarop een objectief met
aanmerkelijk meer gewicht dan die éne kilo. En omdat nu twee keer drie
kwartier in je hand te houden, dat is veel te zwaar. Op zo'n moment is een
monopod een prettige ondersteuning en helpt het daadwerkelijk de camera
stabiel te houden. Een voordeel van een éénbeen statief is dat de camera en
objectief ook wendbaar is. Op een gewoon statief is dat veel minder. Ook in
een dierentuin, als de dieren op je zitten te wachten, kan een éénbeen net
iets meer gemak betekenen, of net een iets langzamere sluitertijd. In de
natuur moet jij wachten tot het dier aan je gewend is, tot het gaat drinken, tot
het z'n nest uit vliegt. Dat wachten lukt nooit met een éénbeen, tenzij je dat
ding in een betonblok plaatst.
Een eenbeenstatief is lichter dan een 3-poot en geeft je camera wel iets
meer stabiliteit dan zonder een statief of monopod, maar je hebt niet de
mogelijkheden van een echt statief. Een éénbeen statief is ook handig om
over een mensenmassa heen foto's te maken. De camera bedien je dan met
de afstandsbediening.
Ga wel voor een éénbeen statief met een eenvoudige kantelbare kop, zodat
je bijvoorbeeld een opname van jezelf kunt maken. Of je op plekken kunt
fotograferen waar je anders niet bij kan komen. Veelal zul je zo’n kop er
apart bij moeten kopen.
Kan me ook indenken dat je met een matig tele-objectief in een dierentuin
met een eenbeenstatief best leuke opnamen kunt maken. Onder de bomen
is het veelal wat donkerder.
Hans Braakhuis
gemaakt voor reclame,
niet om te gebruiken
pagina 10
Verkijk je niet op de draagkracht van een éénbeen. Ga eens uit van een 7,5 kilo. Dat weegt een
camera en een lange telelens van geen meter. Maar als ik zelf zo iets doe, dan merk ik dat er meer
gewicht op de éénbeen terecht komt. De meeste monopods die ik ken hebben een hoogte van
maximaal 1,70 meter en dat is voor mij te laag. Het gewicht van m’n armen telt ook mee en het gevolg
is dat het statief in zakt. Als een statief niet je ooghoogte haalt, dan leun je er een beetje op. Op de
2010 Photokina bij meerdere merken een testje gedaan en alle statieven (ook de éénbenen) met een
eenvoudige klem om de de poten vast te zetten, zakken dan in elkaar. Alle statieven met een ring
(draaisluiting) om de poten vast te zetten, zakten niet in.
Je kunt een monopod iets hoger maken door er een Manfrotto 234RC-kop op te zetten. Te klein de
Manfrotto 680B Monopod.
Daar waar ik bij de gewone statieven steeds wijs naar “groot en zwaar” gaat dat voor een monopod
niet op. Stabiliteit en trillingsonderdrukking zijn vrijwel niet van belang voor een éénbeen statief.
Er zijn ook “zelfstandige” eenbeners, zoals de Manfrotto 682B. Deze is eigenlijk goed geschikt voor het
dragen van een flitser oid. Zet er dus geen camera met statief op om deze alleen te laten staan.
En dan heb je nog een “tri monopod”, eigenlijk een driepoot statief met een éénbeen in het midden die
je er uit kan halen. Voor elk wat wils. Niet doen, kies voor en een goede driepoot en kies apart voor
een goede éénbeen.
4.
klem- schroef statief
Een klem- of schroef statief is een compact
statief. Het heeft niet de stevigheid die een
tafelstatief kan hebben. Maar je kunt ze met een
klem, greep of een schroef ergens op vastzetten.
De bekende Gorillapods vallen ook in deze
groep.
Het kenmerk van deze statieven is dat ze klein
Van http://www.gucca.dk
zijn, dat er soms leuk uit zien, dat enige stabiliteit van het statief geheel ontbreekt, en dat je ze aan
kunt passen aan de omgeving. Een klem statief kun je vastzetten aan een deurpost, op een hek,
lantaarnpaal, e.d. Een schroefstatief is een klein tafelstatief waarbij er een schroef aanwezig is die je in
een hek of boomtak kunt vastschroeven.
Hans Braakhuis
pagina 11
De plaatjes laten niet alle mogelijkheden zien, er zijn er ook met een zuigvoet, die je bijvoorbeeld op
een auto kunt gebruiken. Je hebt beperkingen qua stabiliteit. Veelal ligt de winkelprijs tussen 10 en 30
euro, daar kun je al zien dat het geheel niet stabiel is. Kijk eens naar een Novoflex Uniklem 62
Klemstatief. Kost wat meer en je kunt er zelf een fatsoenlijk balhoofd opzetten.
5.
driepootstatief
De driepoot is het meest voorkomende statief.
De driepootstatieven zijn er in drie vormen. Een U-rail, een vierkante buis en een ronde buis. Een
ronde buis heeft meer massa en is dus beter. Trillingen worden van alle kanten opgevangen. Op een
ronde buis past ook een ronde klemring en dat is een betere verbinding dan iets met klemmen aan
één of twee kanten aan een vierkante buis.
Lichte statieven voldoen meestal wel bij video opnamen, mits ze een vloeistof kop hebben voor de
pan-opnamen.
6.
omklapbare driepoot
Sinds 2010 komen er steeds meer driepoot statieven op de markt, waarvan
de statiefpoten geheel omklapbaar zijn.
De nadelen hiervan zijn:
- De constructie verliest aan stevigheid.
- Je kunt het meegeleverde balhoofd veelal wel uitwisselen, maar dan
verlies je de compactheid. Met een beter balhoofd kunnen de poten niet
meer tegen de middenzuil aan.
- Het draagvermogen is veelal beperkt.
- Je werkt altijd met een middenzuil en dat kost trillingsonderdrukking.
Het voordeel is dat het geheel compacter wordt om mee te nemen. De
anders uitstekende kop of balhoofd verdwijnt nu aan de binnenkant.
Bij een gewone driepoot, zonder omklapbare poten, kun je soms de
middenzuil omdraaien en dan wordt het geheel ook kleiner, maar veelal niet
compacter. Want je krijgt de poten dan niet meer strak tegen elkaar aan.
Elders noemt men dit: "Upside down".
Een ander voordeel is dat je gemakkelijk laag bij de grond kunt
fotograferen. Als je de middenzuil kunt omdraaien, dan werk je met de
Zo wordt het compact.
camera veelal onderste boven. Heb je nu een camera met een kantelbare
monitor, dan valt het probleem van een camera die onderste boven hangt
wel mee. Je werkt veelal toch met een afstandsbediening.
Met omklapbare driepoot kun je twee poten omklappen en dan het geheel vrijwel vlak op de grond
leggen. En dan kun je ook nog de camera met je statiefkop of balhoofd zo zetten zoals je dat wilt.
Enkele merken:
Cullmann
Feisol CT3441S (rapid) heeft omklapbare statiefpoten.
Sirui T-005 kan dit kunstje, maar omdat de middenzuil vast zit, neemt het gebruiksgemak sterk af.
Sirui T-2004X aluminium
Togopod Explorer Max Super-Pro, Togopod Runner Tim,
Google tip: “legs 180° reversible”.
7.
driepoot statief zonder middenkolom
Een statief zonder middenkolom is stabieler. Maar ook duurder als je
dezelfde hoogte wilt halen. Op de statiefplaat zet je een statiefkop, en ga
je gang. Gitzo heeft een prima balhoofd dat verzinkt op de plek van de
statiefplaat.
Gitzo GH5380SQR
Hans Braakhuis
pagina 12
8.
steady stick
Als u hier een goed
Nederlands woord voor
heeft. Een steady stick is
een kleiner model
monopod die je op
meerdere plekken kunt
vastzetten. Het gaat er bij
het gebruik minder om dat
je trillingsonscherpte
voorkomt. Je gebruikt de
steady stick met name om
een behoorlijk gewicht
gemakkelijker te dragen.
Je hebt beperkingen qua
stabiliteit.
Een Clik Elite BodyLink Telephoto Pack.
9.
Draagriem voor een steady
stick.
borststatief
Te gebruiken tijdens bijvoorbeeld de jacht en reportagefotografie. Je hebt je handen vrij. Je hebt
beperkingen qua stabiliteit.
10.
ladderstatief
Een ladderstatief is er in een binnen en buiten uitvoering. Veelal uitschuifbaar en aan de bovenkant
heb je een cameraplateau.
11.
reprostatief
Veelal gebruik je de zuil van een afdrukapparaat (kijk eens naar een Durst 605) om er een camera aan
te hangen en er reproductieopnamen mee te maken. Bij veel driepootstatieven kun je de middenzuil
ook omdraaien en dan past er op het plateau met de cameraschroef ook weer een camera op. Je
moet dan wel de poten in een hoge stand zetten.
12.
schouderstatief
Een soort geweerkolf met cameraschroef die je tegen je schouder kunt drukken. Je hebt beperkingen
qua stabiliteit.
13.
zuilstatief
Dit is een statief voor gebruik in een fotostudio. Zeer stabiel en zwaar gebouwd, al of niet met wieltjes
er onder. Soms alleen een zuil met plateau voor de camera, maar er zijn er ook met andere
bevestigingsplekken voor lampen, flitsers en bakje om kleine spullen op te bergen. Sommigen hebben
ook een klein tafeltje, zodat je er een laptop of iets dergelijks op kunt zetten en je tethered werkt.
14.
rijstzak (bonen mag ook)
Bij een rijstzak heb je het over een wat flexibele veelal katoenen zak met rijst er in. Dat mag ook wat
anders zijn. Er is concurrentie met variaties zoals de pittenzak, de bonenzak en de zak met vogel-,
kippen- of duivenvoer. Zo’n rijstzak kun je zelf maken. Zelf heb ik een Japans schelpen kussen, waar
ik ook op slaap. Licht, vervormbaar, en in positie behoudt het de vorm. Er zitten tegenwoordig geen
gebrande schelpen meer in, maar stukjes macaroni van kunststof. Makkelijk wasbaar dus. Rijst en
bonen hebben een hekel aan regen. Ook droge mais, boekweitdoppen, vogelzaad, maïs, kunststof
korrels, zonnebloempitten e.d zijn te gebruiken. Als het maar stevig en klein is.
Op een bepaald moment heeft een statief geen nut meer. Je hebt het dan over objectieven van 300
millimeter of langer op je camera. Als een statief groot en zwaar moet zijn, dan heb je soms ook een
betonmolen nodig om ter plekke een statief goed te verankeren. Dat is niet handig. Het is dan beter
om dan het statief te vervangen voor een rijstzak. Dat heeft een groot voordeel. Je ondersteunt niet de
camera of het objectief op één rustpunt, maar je ondersteund het geheel of een groot gedeelte van het
objectief.
Hans Braakhuis
pagina 13
Een rijstzak heb je in ieder geval nodig als je een camera op een een telescoop zet, dat heet
digiscoping. De testen van J.A. Meijerink (zie verder) maken dat ook wel duidelijk. Digiscoping werkt
met een bereik vanaf 1.000 millimeter. Bij enkele opstellingen kom je wel tot 15.000 millimeter.
Ben je de rijstzak vergeten! Vul dan een plastic tas met zand. Werkt net zo goed.
Google gewoon naar voorbeelden met bv “beanbag photography” en klik dan op afbeeldingen.
2 rijstzakken, waarbij ik een Coolpix ondersteun, beetje overdreven. (Verkade Fotografie)
Op de site van Marco de Jong: http://www.mdjfotografie.com/ kun je meerdere zaken bestellen zoals
deze rijstzak:
Hans Braakhuis
pagina 14
Multi-functionele rijstzak.
Lees hier over een andere broekrijstzak: http://www.vogelsvanbelgie.be/Tip_1.html
Een internetwinkel met veel soorten: https://www.lowlandphotoservice.nl/18-rijstzakken
Hoe maak je een rijstzak?
15.
steady cam
Met name als je met je camera wilt filmen, dan ontbreekt het je aan de VR
(vibration reduction / trillingsonderdrukking) die vrijwel alle goedkope
filmcamera’s wel aan boord hebben. En dan heb je dus in plaats van een
statief iets waardoor je de eigen trillingen beperkt. De foto (met een Merlin
Steady Cam) met een Canon camera maakt al duidelijk wat een
eenvoudige opzet doet: verhoog het gewicht en verlaag het zwaartepunt.
Hans Braakhuis
pagina 15
16.
WaterWeight
Met een WaterWeight stabiliseer je
het statief extra met behulp van
water. Je hoeft geen zware
zandzakken meer te sjouwen voor
een behoorlijke stabiliteit, je vult de
WaterWeight op locatie met water.
Op de foto zie je de WaterWeight
om de voet van een statief, en dan
moet je wel een statief hebben met
een hoge zuil, en lage statief benen.
En dat zijn nu net niet de meest
stabiele statieven. Een drie-poot is
het meest stabiel op de plek waar
de drie poten elkaar snijden. En aan
de foto is al te zien dat juist daar de
waterzak ligt. Zo’n waterzak is wel
handig met lamp- of flitsstatieven op
een buitenlocatie waar het waait.
Onontbeerlijk zelfs. Maar er zijn veel alternatieven. Grond-ankers, grond-schroeven, bakstenen,
zandzakken. Ben je in een tuin en is
er een waterslag in de buurt, dan
wint de waterzak. De WaterWeight
is ringvormig en je mag ze ook
stapelen.
Met een normaal statief heb je meer
verzwaringsmogelijkheden waarbij
het van belang is dat de tas met
stenen ook op de grond rust.
17.
zwenkrek
Een zwenkrek is het Nederlandse woord voor een “gimbal
head”. Schommelkop hoor je ook veel.
Je gebruikt een zwenkrek als voetbalfotograaf langs de
sportvelden zijn éénbeen (monopod) gebruikt. Het zwenkrek
is meer geschikt voor vogelfotografen die ook met lange
objectieven enige ondersteuning willen hebben, doch ook
zeer flexibel willen zijn. Je gebruikt een schommelkop om een
lang objectief met een vinger te kunnen sturen. Een
schommelkop is meer om een vogel in vlucht te kunnen
volgen, dan om een lange sluitertijd te kunnen realiseren. Je
moet dus wel een snelle sluitersnelheid gebruiken om
trillingsonscherpte te voorkomen. De stabiliteit hangt af van
de kwaliteit van het rek.
Jobu: http://www.jobu-design.com/gimbals.html
Wimberley: http://www.tripodhead.com/products/wimberley-main.cfm
Hans Braakhuis
pagina 16
Test: http://www.svenmichiels.be/?page_id=294
Ervaringen: http://www.nikon-club-nederland.nl/forum/viewtopic.php?f=31&t=45523
18.
diy statief
Wat is er nog meer te vertellen over de moeder van alle
statieven. Het zelf gemaakte touwtje statief.
Met dank aan Wim Wiskerke:
http://www.xs4all.nl/~wiskerke/artikelen/touw.html
Of als alternatief: het zogenaamde “junglestatief”. Draait
een schroef in de statiefaansluiting onder de camera en
maak daaraan een stevig elastiek dat je in een lus onder je
voet stopt. Doet dat bv met enkele “postbode”elastieken.
Het elastiek moet niet te lang zijn, hij moet strak zitten als
de camera voor je oog zit. Met een stuk touw tussen je
voet en de camera kan ook. Zo houdt je de camera stabiel en kun je met
langere sluitertijd tóch een plaatje knippen.
Een in de winkel te koop touwtjes statief: Gentec Optex SteadePod.
Een alternatief voor een touwtjestatief is een kettingstatief.
4.
carbon, basalt, aluminium, hout
1.
aluminium
Aluminium is het meest gebruikt en is goedkoop. Aluminium is gevoeliger voor trillingen dan carbon.
Maar het voordeel is dat aluminium zwaarder is dan carbon of basalt. Het waait niet zo snel om.
2.
hout
Statieven van hout hebben het voordeel dat ze zeer goed trillingen dempen. Voor hun gewicht zijn ze
stabiel. Nadelen: lomp en groot, het gietijzeren gedeelte breekt snel. Door het relatief lage gewicht van
hout wil het statief nog wel eens omwaaien. Hout ziet er mooi uit, het gewicht is redelijk en zo'n houten
statief kost maar kwart van een gelijksoortig carbonstatief.
3.
carbon
Carbon is 30% lichter dan aluminium. Carbon is zeer stijf, duurzaam en vangt trillingen iets beter dan
aluminium op. Carbon voelt buiten (als het koud is) warmer aan dan aluminium. Een carbon statief is
rond de twee keer duurder dan aluminium. Bij carbon statieven zijn alleen de poten van carbon, alle
bevestingsstukken, klemmen, kop e.d. zijn niet van carbon en wegen dus evenveel als op een
aluminium statief. Een klein en lichtgewicht carbon statief heeft dan ook niet zoveel zin als een groot
en zwaar statief. Zes lagen is gebruikelijk, en andere merken zeggen dat ze acht lagen gebruiken. De
lagen worden daarna versmolten tot een geheel. Meer lagen lijkt beter, maar over de dikte van de
lagen wordt nooit wat gezegd. Bij goedkopere merken zie je één tot 3 lagen carbon, al of niet
vermengd met lagen van een andere samenstelling. Je hebt dus carbon en carbon. Vooral als het wat
dunner is kan carbon makkelijk kapot. Gitzo gebruikt 6 lagen carbon, andere merken gaan ook wel
eens tot 9 lagen. Dat zegt niet veel. Of negen lagen voldoende is, hangt af van hoe dik die lagen zijn.
Gewichtsbesparing bij carbon kun je bereiken door smallere poten te maken, maar ook door minder
lagen carbon te gebruiken. Je loopt dus de kans dat een te dun en daarom licht statief, een keer
doormidden breekt. Gebeurd met hengels ook.
4.
basalt
Basalt wordt gemaakt van de steensoort basalt welke algemeen voorkomt. Basalt is een vinding
afkomstig uit de Russische ruimtevaart industrie. Van het gesmolten basalt materiaal wordt een draad
getrokken, daarna is het gelijk als de productie van Carbon. Basalt heeft dezelfde eigenschappen als
aluminium, maar is een stuk lichter en de prijs is goedkoper dan Carbon, maar weer duurder dan
aluminium.
5.
titanium
Titanium is harder en lichter dan aluminium en daardoor stijver. Het wordt wel gebruikt in panoramakoppen en enkele statieven, met name die voor grotere telescopen.
Hans Braakhuis
pagina 17
6.
Soulid 238
Na de carbon, magnesium en basalt, heeft Gitzo iets nieuws ontwikkeld: Soulid 238. Deze kunststof
geeft het voordeel dat je minder gewicht hoeft mee te dragen.
http://www.gitzo.us/series-1-soulid-238-quick-release-fluid-head en de oudere Gitzo G2180 Series.
Gitzo Head Soulid 238 Quick Release Fluid Head G2180
7.
magnesium
In 1996 was Gitzo de eerste die onderdelen van magnesium ging gebruiken. Dit materiaal is 30 - 40%
lichter dan aluminium.
Gitzo GH3780QR balhoofd
Gitzo G-1178M Magnesium balhoofd met G-2285MB Quick Release
5.
wat hoort er bij een statief?
Bij goedkopere statieven zit is een statief kop inclusief. Op die statief kop zit tegenwoordig vrijwel altijd
een snelkoppelingsplaatje. Dan kun je snel de camera van het statief afkrijgen. Het nadeel hiervan is
dat elk statief een ander statiefplaatje heeft. Dat verkoopt kennelijk goed. Op de rommelmarkt zie je
dan heel veel statieven, zonder zo’n bijpassend plaatje. En dat maakt dat 5 euro dan nog te veel is.
Bij duurdere statieven zit geen statief kop en kun je kiezen tussen een statief kop of balhoofd. Al of niet
met een snelkoppelingsplaatje. Er is geen standaard ISO voor het snelkoppelingsplaatje. De duurdere
merken zijn wel uitwisselbaar, zijn in ieder geval los verkrijgbaar, en zijn soms uitwisselbaar met
andere systemen.
Lees ook het artikel over de snelkoppeling verder op.
1.
statief kop
Bij een statief hoort een statief kop. De meesten zijn
verstelbaar in drie richtingen, boven-beneden, links-rechts en
kantelen op de as. Soms is dit een voordeel. Bij een
panorama kop zijn alle bewegingen gescheiden. Daardoor is
alles exact af te regelen. Is je kantelpositie juist, wordt deze
niet ontregeld als je een andere beweging wilt afstellen. Een
panorama kop is groot met allerlei uitstekende stangetjes,
wat niet altijd handig is om mee te nemen.
Manfrotto 804 RC2 statief kop met
panorama
2.
balhoofd
Zelf werk ik alleen met een balhoofd. Gemakkelijk
draaibaar in alle richtingen. Ik houd ook niet van al die uitstekende draaiknoppen en met een balhoofd kun je bijna
alle kanten op. Nadeel van een balhoofd is dat als je een
knop los draait en je hebt je camera niet met je andere hand
vast, dan kipt de camera om en slaat met zijn objectief tegen
de statief poten. Daar komen dus al die deukjes in de
voorste ring van de objectieven vandaan.
De beste balhoofden zijn weer groot, zwaar, werken soepel
en zijn met een of meerdere grote klemmen eenvoudig vast
te zetten. Het kan handig zijn als je de schroef zelf ook kunt
vervangen. Want er zijn ook camera's of kijkers met een
andere schroefmaat. Ook is het van belang dat het balhoofd
in zijn geheel te demonteren is. Er komt toch een keer zand
of stof in, waardoor een en ander niet meer soepel kan
bewegen. Dan kun je het wel schoonmaken.
Eem balhoofd is relatief gezien klein, ten opzichte van een
statief kop. Ze zijn ook sneller te bedienen dan een statief
kop. Tegenwoordig zie je veel balhoofden met één knop om
Hans Braakhuis
Manfrotto 498 (RS2) met frictie en
panorama
pagina 18
het gewicht van camera en objectief in te kunnen stellen en één andere knop voor het klemzetten van
het balhoofd. Daardoor heb je per configuratie een ander frictiepunt. Het voordeel hiervan is dat niet
direct de hele boel omklapt als je het balhoofd wil verstellen.
En dan is er een balhoofd waarvan de ronde bal niet geheel rond is. Daardoor kun je er in posities tot
45 graden gewoon mee werken, en komt er meer frictie als je van 45 tot 90 graden gaat. Je voorkomt
hiermee dat als je balhoofd per ongeluk een keer loslaat, dat je dan niet met het objectief tegen een
statiefpoot klapt.
Voor een video camera heb je een vloeistof gedempte kop nodig. Anders schokt je beeld bij een
pan.
Merken balhoofd: Arca Swiss, Induro, Kirk, Leitz, Linhof, RRS (Really Right Stuff), Gitzo, Markins,
Wimberley Head.
Manfrotto: Onder de naam Q6 zullen (2014) bij
Manfrotto een aantal statiefkoppen worden voorzien
van een Arca Swiss snelkoppeling. Voorlopig zal het
gaan om de high-end modellen: MH055M0-Q6,
MH057M0-Q6, MH054M0-Q6 en 468MGQ6. Verder
zal er ook een Adapter met Arca Swiss aansluiting
komen, de MSQ6.
De Manfrotto Xpro 3 is uit 2015, speciaal om met
zware spullen toch precies te kunnen werken. Helaas,
nog wel met een RC2 snelkoppeling.
Welk balhoofd wordt aanbevolen:
http://www.tripodhead.com/faqs-ballhead-recommenda
tion.cfm
Andere goede balhoofden:
Manfrotto Geared Head Xpro 3 instellingen.
Arca-Swiss:
Gitzo G 2380
http://www.tvwg.nl/testrapporten/statieven/panoramakoppen.htm
test van de heer Meijerink.
Arca Swiss Monoball Z1 SP
Really Right Stuff: http://reallyrightstuff.com/ballheads/index.html bijvoorbeeld een RRS BH55.
Induro: http://www.induro.nl/prdhfdgrp.php?id=Statiefkoppen
Kirk BH1.
Markins Ball Head Q-Ball Q3 Emille.
Acratech GP Ball: http://www.acratech.net/categories/ballheads.html
Lees ook eens
http://www.nikonians.org/html/resources/non-nikon_articles/markins/emille.htm
l
En een prima test: http://www.traumflieger.de/desktop/ballhead/ballheads.php
Je zou zelf een klein testje kunnen doen. Stel het balhoofd met het maximale
gewicht aan camera en objectief er op eens in met een hoek van 45 graden
Hans Braakhuis
Series 5 Systematic
Ball Head
pagina 19
naar beneden. Zet het vast en laat het dan los. Kijk door de zoeker hoeveel speling er nog in zit. Te
zien aan het verschuiven van objectief en beeld. Zie je enige verschuiving, blijf er vanaf. Gebruikers
noemen dit verschijnsel creep.
Zelfs de niet slechte Manfrotto 322RC2 Grip Balhoofd heeft er afhankelijk van het gewicht van de
spullen die je er op zet, last van creep.
Soms is een balhoofd zo hoog, dat het bijna als een middenzuil werkt. Daar is één oplossing voor:
Gitzo heeft een balhoofd dat in het statief zakt, zodat er zo min mogelijk boven uit steekt. Ook heeft
men de hoek beperkt, je kunt hooguit tot 28 graden kantelen. Andere balhoofden halen veelal iets
meer dan 90 graden.
Let op: ook voor statief kop en balhoofd geldt: let op het
draaggewicht, dat hoort drie keer meer te zijn dan het
gewicht van camera en objectief.
Las ergens een keer dat een zwaar balhoofd op een licht
statief, nog wel de trillingen op vangt. Andersom werkt
dat niet.
Dpreview: Battle of the titans: Top ball heads tested. Met
als beste uit de test, de FLM Centerball 58 FT
Kugelkopf.
De aanschaf van een balhoofd volgt dezelfde leerroute
als een statief. Het eerste balhoofd is te goedkoop. Het
tweede balhoofd zit al rond de 100 euro, maar bevalt
uiteindelijk toch niet. Het derde balhoofd gaat met een
prijs vanaf 250 euro en is dan een Arca Swiss, Gitzo,
Kirk, Markins, of een Really Right Stuff.
Sommigen schaffen een Linhof Profi II aan en
ontdekken dan dat zonder Locktite dit balhoofd niet blijft
zitten op een statief.
3.
panoramakop
Really Right Stuff BH-30LR II
Het werken met een panoramakop is een vak apart.
Enkele adviezen:
Begin eens zonder een statief met panoramakop.
Haal altijd een extra batterijpak van je camera af. Het meerdere gewicht stoort, en je komt
verder van het middelpunt af te zitten met alle gevolgen.
Probeer met maximaal een 28 mm objectief te werken, met grotere groothoeken (vertekening)
zul je elke foto eerst alles recht moeten zetten, en of alles daarna nog aan elkaar past?
Werk in de M stand. Anders heb je je per opname kans op een andere belichting en dat ga je
daarna terug zien.
Gemakkelijk: een Arca Swiss-panokop op de bestaande kop en een Arca Swiss plaatje onder
de camera.
Merken:
Benro BP18
Pano-Maxx.
Nodal Ninja MMk 3 met rotator.
Manfrotto pano 303 head
RRS, net als bij de statieven, dit zal niet je eerste panoramakop zijn, veelal de derde.
Andere tips:
Lees het artikel van Eric Haak voor de NCN. En bekijk zijn website.
Hans Braakhuis
pagina 20
4.
snelkoppeling
Er zijn meerdere manieren om een camera op statief te plaatsen. Voor de jaren 1990 had je alleen de
statiefschroef. Daarna kreeg je ook de keuze met een snelkoppeling. Daardoor kon je ook met koude
vingers de camera vlot op een statief vast zetten. De snelkoppeling heeft intussen meerdere variaties.
Elk merk heeft zijn eigen systeem, al dan niet onderling uitwisselbaar. Om het kort en krachtig in te
delen: je hebt het Arca-Swiss compatibel systeem, en je hebt alle anderen.
De snelkoppeling wordt ook wel eens een kliksysteem
(Quick-release) genoemd.
Er is een systeem dat je nog met de statiefmoer op je
statiefkop en of balhoofd schroeft. En er zijn statiefkoppen
en balhoofden met een vaste snelkoppeling. De statiefplaat
zit dus op het statief en de cameraplaat zit onder de camera.
Met apart leverbare cameraplaten kun je al je camera’s met
zo’n plaat uitrusten en dan kun je echt snel wisselen. De
koppen en balhoofden waar al van huis uit een snelkoppeling
op zit vind ik niet handig, want gebruik m’n statief ook wel
eens om er een flitser op te zetten.
Nadeel van een snel-koppel-systeem is dat je dan altijd dat
ene systeem moet gebruiken. En die systemen zijn niet
universeel. Na een aantal jaren is het niet meer leverbaar.
En als je dan een onderdeel kwijt bent, moet je alles weer
opnieuw aanschaffen. Wil je toch een snel systeem, laat dan
de statieven met zo’n aansluiting links liggen. Ga voor een
apart systeem van:
Arca-Swiss met schuine kanten.
Giottos: http://www.giottos.com/
Gitzo: http://www.gitzo.com/product_list/72038.2019.71895.0.0/plates
Manfrotto: http://www.manfrotto.com/product_list/8374.56.76811.0.0/Headplates
Nobu: http://www.jobu-design.com/quickreleases.html
Novoflex: http://www.novoflex.com/en/products/camera-support-systems/quick-release-systems/qmount/
Really Right Stuff: http://reallyrightstuff.com/QR/03.html
Arca-Swiss
Er zijn nog wel andere merken, maar of daarvan de onderdelen
na 3 of 4 jaar nog leverbaar zijn? Redget heeft bijvoorbeeld de
RQR Complete Quick Release System 1/4” T-Serie.
(vergelijkbaar met RC2) Onder de 30 euro heb je de hele set.
Prijs en kwaliteit zijn met elkaar in overeenstemming. Er zijn
goedkopere slechte variaties. Een Manfrotto Quick Release
Adapter 323 RC2 gaat de helft duurder. Een Gitzo G2285MB
Quick release adapter (geen RC2) gaat weer twee keer duurder.
Redget RQR T serie
Is er een universele snelkoppeling: helaas niet. De RSS / Arca Swiss koppeling komt nu het meest
voor. Past oa op:
- Arca-Swiss
- Benro
- Gitzo met de Quick Release D platen (14 of 7 cm)
- Kirk
- Manfrotto (MSQ6PL ea)
- NatureStuff
- Promediagear
- Really Right Stuff
- Wimberley
Met de universele 'Arca Swiss'-snelkoppeling van bijvoorbeeld Sirui,
Benro, Manfrotto (MH055M0-Q6, MH057M0-Q6, MH054M0-Q6 en
468MG-Q6), RRS, kun je de standaard snelkoppelingsplaat vervangen
voor grotere lens- en cameraplaten.
Hans Braakhuis
Manfrotto RC2
pagina 21
De Arca-Swiss snelkoppelingen zijn los leverbaar en passen zodoende op alle statiefkoppen met een
ISO schroefdraad en de Arca-Swiss platen zitten soms ook al vast op een statiefkop.
Ook veel gebruikt: de Manfrotto RC2 snelkoppeling, compatibel met Giotto’s. De RC2 koppeling is niet
compatibel met Arca Swiss.
Een variatie, die meerdere gebruiksmogelijkheden heeft: M-plaat, van Custom SLR past op de RC2 en
de Arca Swiss.
Gorillapod heeft een Joby UltraPlate, De UltraPlate kan
worden gebruikt op Arca-Swiss compatibele statieven, en
je kunt er ook een schouderriem aan zetten. Er zijn meer
variaties waarbij je de koppelingsplaat onder de camera
kunt laten zitten, maar veelal heb je dan een bungelende
camera om je schouder en carabijnhaken die de camera
zullen beschadigen. Met de Ultraplate blijft de camera
bungelen, maar er zijn geen carabijnhaken.
De Gorillapod Joby UltraPlate,
camerariem komt links.
Het Gitzo GH1781QD balhoofd van magnesium magnesium
30mm in diameter, en houdt zo’n 5,5 kg. In de kop zitten drie
uitsparingen waar de opgevouwen statief poten inpassen als je ze
omhoog vouwt. Gitzo zegt dat de Traveler-serie koppen
"uitgeklede" versies van hun grotere broers zijn, met de bedoeling
om gewicht te minimaliseren. Compleet met een (2014)
Arca-compatibele quick release plaat ('D-profiel').
Gitzo GH1781QD balhoofd
Er zijn Arca Swiss koppelingsplaten met een oog voor de
camerariem.
Gitzo GH2780QR Centre Ball Head QD
Serie 2
Hans Braakhuis
pagina 22
Verschil Manfrotto cameraplaten: RC0 RC2 RC3, RC4, RC5, onderling zijn deze niet compatibel.
Manfrotto RC0
RC2 komt waarschijnlijk het meest voor. Is naar
keuze vast op een balhoofd of statief kop, of je
schroeft zelf de RC2 op je standaard ISO
schroef van je statief kop of balhoofd.
Manfrotto RC2 plaat
RC3
Manfrotto RC3 op een balhoofd
Hans Braakhuis
pagina 23
RC4, je schroeft de onderplaat op een
standaard ISO aansluiting. Grote plaat, geschikt
voor 6x6 camera’s. Geschikt tot 8 kilo.
RC5
met een Manfrotto 501 PL snelkoppelingsplaat.
Een Manfrotto 468MGRC5 balhoofd met een
Manfrotto RC5 snelkoppeling en de 501 PL plaat
MSQ6PL = Arca Swiss
Hans Braakhuis
pagina 24
Wat je niet moet hebben zijn de snelkoppelingen van Velbon. Ze hebben de: QB-5W, QB-5LC, QB4W, QB-3, QS-29, QB-5RL, QB-62, QB-145, QB-157. Deze passen allemaal op één of enkele
statieven van Velbon en zijn onderling niet uitwisselbaar.
Kijk naar het bevestigingssysteem tussen camera en statief. Daar wil je niet op bezuinigen. Een kennis
van mij dacht ook een goede deal te hebben. Zijn camera met objectief ligt nu onbereikbaar in een
ravijn.
5.
L-bracket
Zelf heb ik geen ervaring met een L-bracket.
Lees eens: http://www.nandoonline.com/?page_id=1285
6.
waterpas
Een waterpas op je statief lijkt handig, maar garandeert totaal niet dat ook je camera waterpas staat.
Daarvoor zijn ze vaak veel te klein. Een echte waterpas is handiger. Eenvoudig te controleren door een
keer helemaal rond te gaan. Als het goed is blijft de horizon op dezelfde hoogte.
7.
afstandsbediening
Als je met een statief werk is een afstandsbediening soms handig, soms noodzakelijk. Dat kan soms al
met een draadontspanner, als je camera daar tenminste voor geschikt is. Het kan soms met een
infrarood ontspanner die lijkt op de afstandsbediening van je televisie. Het kan met een al of niet
draadloze afstandsbediening op de 10-polige camera connector. In de gebruiksaanwijzing van de
camera staat welke afstandsbedieningen te gebruiken zijn. Geen afstandsbediening; gebruik dan de
zelfontspanner van de camera en zet die iets langer dan 2 seconden. Kun je bij de camera de spiegel
van te voren opklappen, maak daar dan gebruik van.
8.
handvat
Voorzie de statiefpoten van een schuimrubber hoes. Hiervoor is isolatie van bijvoorbeeld
verwarmingspijpen ideaal. Of lint dat wielrenners op hun stuur gebruiken. De poten worden wat dikker
en geven daardoor meer grip. Isolatie materiaal beschermt je handen voor extreme kou. En als je het
statief over je schouder draagt, is dat prettiger. In de handel zijn meerdere soorten foam, tennis wrap
(foam voor het handvat van het tennisracket), racefietsstuurlint, e.d.
9.
extra monitor
Soms werk je met een statief omdat je zelf niet achter de camera kunt staan. Opnamen vanaf de
grond, voor een vogelkast, e.d. Dan zijn er meerdere mogelijkheden om toch (middels Live View) te
kunnen zien wat er op de monitor te zien is. Met een Phottix Hero kun je het beeld van de zoeker of
het beeld van de monitor op afstand (men zegt 100 meter) zien. Een Zigview monitor is onder een
hoek op je eigen monitor te plaatsen omdat je bv geen Live View hebt. En afhankelijk van het model,
kun je ook een 10 meter lange kabel tussen plaatsen. Andere merken zijn: Shashinki, Pixel. De
kwaliteit van deze monitoren mag je niet vergelijken met de monitor van de D300 of hoger, zelfs niet
met een D50. En wat let je om de TV uitgang van je camera te gebruiken voor een fatsoenlijke
monitor.
Met een wifi verbinding in of optioneel extra aan je camera, kun je tethered werken met een laptop of
een telefoon met wifi.
10.
objectief gondel
Objectief gondel = statief beugel van een objectief. Soms voldoet een objectief gondel niet. Veelal heb
je minder balans op een statief. Reden om eens om te kijken naar een extra of andere gondel voor het
objectief. Meerdere Nikon objectieven hebben een beroerde statief gondel.
Zie bv.: http://www.mdjfotografie.com/ : heb geen aandelen in deze zaak.
Kirk: http://www.kirkphoto.com/Quick-Release-Lens-Collars.html
Wimberley: http://www.tripodhead.com/products/lens-plates-main.cfm
Rainer Burzynski, verkoop via www.isarfoto.de.
https://www.isarfoto.com/cms.php/de/0/Home/Produkte/Alle_Hersteller/BURZYNSKI.html
Really Right Stuff (RRS):
http://reallyrightstuff.com/Items.aspx?code=LensNikonAF&key=cat
Hans Braakhuis
pagina 25
SRB Griturn: http://www.srb-griturn.com/index.asp?function=displaycat&catid=27
6.
welke merken statieven zijn er zoal?
Aanbevolen: Linhof, Manfrotto of Bogen zoals ze in andere landen heten, Sachtler, Gitzo (eigendom
van Manfrotto), Leitz (made in England), Berlebach (hout). Maar eigenlijk is er maar één merk: Gitzo.
Manfrotto is vooral goed wanneer je Gitzo's te duur vindt.
Niet aanbevolen: Je kunt niet zeggen dat er echt slechte statieven zijn. De prijs is er ook naar:
(alfabetisch) Bilora, Cullmann, Exalas, Gorillapod, Falcon, Hama, König, Luxon, Mamiya, Revue,
Quantaray, Sigma, Slik (was in de vorige eeuw wel goed), Vanquard (gaat niet op voor de duurdere
exemplaren), Viola, Vivitar, Walimex.
Gitzo kopieën: Het probleem van andere merken dan Gitzo is de aanmerkelijk lagere prijs. Dat kan
wel maar ergens zal het ten koste gaan van stabiliteit en duurzaamheid. M'n eigen Gitzo Studex was
na 40 jaar nog niet versleten. Verwacht dat m'n huidige Gitzo bij normaal gebruik ook met gemak 40
jaar zal vol maken. Maar ja, ervaringen uit het verleden geven geen garantie voor de toekomst.
De goedkopere merken zoals Benro, Feisol, Redged en Weifeng hebben (bijna) allemaal aanloop
problemen gehad qua duurzaamheid. En wie zegt me dat die nu over zijn. Op het www veel goede
verhalen van tevreden gebruikers die de Gitzo kopie net een week in huis hebben. Over 30 -35 jaar
weten we met zekerheid of de Gitzo kopieën net zo duurzaam zijn.
1.
Nikon
Nikon maakt eigenlijk geen statieven voor de fotografie. Er zijn wel statieven voor de meet
instrumenten die voor landmetingen gebruikt worden zoals theodolieten.
Er zijn wel enkele Nikon statieven bekend. Het meest zie je gadgets, in de
vorm van een statief, die zijn bedoeld om in een vitrine te zetten en niet om
als statief te gebruiken.
Nikon FT-1200. Het fotootje is geleend van de site:
http://www.nikonvision.co.jp/products/accessory.htm
waar het op dit moment (medio 2010) enige leverbare statieven staan
vermeld. Slechts enkele kenmerken kon ik achterhalen. Gewicht: 1,2 kilo,
adviesprijs in Japan: 14.175 Yen, inclusief BTW. Een lichtgewicht driepoot
statief en vanwege het lichte gewicht ben je mobiel met dit statief. Met dit
statief is snel te werken, mede door de handige middenzuil. Het statief is
speciaal gemaakt voor telescoop kijkers, zoals de Spottingscope. Hierdoor
kan observatie in een comfortabele houding plaats vinden. (deze
verkoopprietpraat is slechts een vertaling van de Japanse tekst, ik ben er niet
verantwoordelijk voor)
Nikon FT-1200 statief
Elders op het web kwam ik dit tegen: een Nikon Bogen statief. Ook niet echt Nikon. Kijk zelf, zolang de
link werkt:
http://www.opticplanet.com/contents/products/nikon-tripod-848.html
Daar waar ik soms zeg: ga voor de Nikon, hier dus niet. Want de tekst is simpele reclame nonsens.
Met een licht statief van ongeveer 100 euro kun je nooit een Spottingscope gebruiken. Voor het bedrag
kun je wel een waterdichte bonenzak kopen waar je Spottingscope op rusten kan.
Met enige plaatsvervangende schaamte:
http://swfa.com/Nikon-Tripods-C814.aspx
2.
Benbo
Het lijkt er op dat de drie verschillende Benbo statieven alleen te koop zijn bij Konijnenberg. Je hebt de
Benbo 1, 2 en de Trekker. Kenmerk is dat de middenzuil kantelbaar in alle richtingen is. Dat maakt dat
je veel op trillingsonderdrukking inlevert.
3.
Benro
Ik waag me niet aan een beschrijving van een Benro statief. Wil alleen waarschuwen voor het feit dat
de fabriek sinds 2002 kennelijk nog al wat problemen ondervindt, het meest bij de balhoofden. Die zijn
dan ook al meerdere keren vervangen en aangepast. In 2008 werd er een nieuwe lijn van
carbonstatieven en balhoofden geïntroduceerd. De oudere KS- en KB-serie balhoofden (2002 - 2008)
gaven veel gebruikersklachten. In 2012 kwam er weer een nieuwe serie koppen: de N serie. In 2014
weer vier nieuwe balhoofden: De V-serie is Arca-swiss compatible en zijn voorzien van één knop met
een 'lock'- en 'drag'-functie.
Hans Braakhuis
pagina 26
Veel modellen hebben geen anti-leg rotation. Of te wel je kunt niet alle poot onderdelen in één keer
los- of vastzetten.
Een review:
http://www.photofacts.nl/fotografie/rubriek/reviews/review_statieven_van_benro.asp
http://www.benro.nl
http://www.benrousa.com
In 2015 is er weer een nieuwe lijn combi statieven waarbij alles weer wat steviger is uitgevoerd, de
klem verbinding (helaas dus) is verbeterd, en er rubberen dopjes onder de poten staan.
4.
Berlebach
Berlebach - www.berlebach.de
Hout geeft een goede demping, beter dan metaal of kunststof.
Er zijn geen ontevreden Berlebach gebruikers, en een Berlebach is zelden tweedehands te koop.
Een test uit 2006.
5.
Coman
Coman is de nieuwste 2013 kopieerder van de Gitzo statieven.
Ter vermaak!
6.
Culmann
http://www.cullmann.de/home.html
7.
Desq
De DesQ 323 is een veelzijdig, en lichtgewicht statief met een eigen
gewicht van nog geen 11 ons. Ben nog op zoek naar de importeur.
8.
Feisol
Op de Photokina 2008 en 2010 wel eens in m’n handen gehad. De
toen aanwezige modellen hadden allemaal luchtdichte buizen. Dus als
je een poot uittrekt, schuift die door het vacuüm weer terug. Niet echt
handig. Bij nieuwere versies (2012) is dit niet meer het geval.
Een voordeel van Feisol is dat ze zich gewoon beperken tot het
functionele statief.
Links Linhoff, rechts Gitzo
Cremaillere met RN no 4 kop
uit de jaren 50-60. Werkt nog
uitstekend.
De Feisol CT3441S heeft omklapbare statiefpoten.
De PC-A2240 is een handkarretje en statief tezamen. Volledig uit carbon, en hierdoor lichter en
steviger dan een vergelijkbare kar uit aluminium.
http://www.feisol.nl/. Feisol is te koop via het www, bij de Feisol vestiging (importeur) en bij enkele
internetwinkels. Het is dus moeilijk om in een fysieke winkel een Feisol, naast een Manfrotto of een
ander merk te zetten en te vergelijken.
Voor de importeur ga je naar
http://www.feisol.nl/info_pages.php?pages_id=2?osCsid=80j90b7q6qjcq2vgc1i844ibt4
en bij de contact link maak je een afspraak met René. Dit lijkt omslachtig, maar is in Heerlen en
omgeving heel gewoon.
9.
Falcon.
Het lijkt dat de Falcon 8375 een sticker heeft. Als je die er af peutert dan zie je een Qihe J-8375
professioneel camerastatief. De laatste twee woorden zijn niet van mij, maar van iemand die wat met
marketing heeft.
10.
Giotto.
Giotto - www.giottos.com
11.
Gitzo
Gitzo is begonnen in 1917, hetzelfde jaar waarin ook Nikon, toen nog Nippon Kogaku geheten, begon.
Een leuke overeenkomst. En beide fabrikanten hebben kwaliteit hoog in het vaandel staan.
Hans Braakhuis
pagina 27
Gitzo is op dit moment een onderdeel van de Britse Vitec groep die ook, Manfrotto (Bogen in de
Verenigde Staten), OConnor, Sachtler, en Vinten bezit. Ook bekend van National Geographic, Lastolite
en Kata.
Het grote verschil tussen Gitzo en Manfrotto is dat Gitzo maatwerk is en Manfrotto aan de lopende
band gemaakt wordt. Dat verschil zie je terug in de prijs, een Manfrotto is goedkoper. Dat verschil vindt
je ook terug in de mechanische kwaliteit. De been vergrendeling van een Gitzo is alleen met de hand
in elkaar te zetten. Dat lukt niet aan de lopende band. Het maakt wel dat je met een Gitzo je leven lang
kunt doen. Een ander verschil is dat van Gitzo allerlei onderdelen gewoon na te bestellen zijn. Gaat er
eens wat stuk, geen probleem. Als voorbeeld:
http://www.gitzo.de/service/service+%26+repair/
Mocht je ooit onderdelen nodig hebben voor je Gitzo statief, dan kun je de tekeningen en
onderdeelnummers raadplegen op de site van Gitzo. Noteer de benodigde onderdeelnummers en
bestel ze bij de reparateur: http://www.camtech.nl/
De 2007 serie van Gitzo heeft enkele voordelen ten opzichte van de oudere series. Een nieuw soort
aluminium, daardoor 30% lichter. Een railsysteem
in de poten, waardoor je alle klem-ringen in een
keer open kunt draaien aan een poot. Dat werkt
veel sneller. Want de poot onderdelen verdraaien
niet meer ten opzichte van elkaar. Bij het oudere
systeem moet je eerst een schroef los draaien,
poot uittrekken, schroef vast draaien, en daarna
kun je het volgende deel los draaien, uittrekken,
enzovoort. Een derde verandering is dat de
schroefdraad veel groter geworden is. Daardoor
draai je sneller. Na een dagje op het wad haal je
het geheel uit elkaar en alles gaat onder de
douche.
De grootste verbetering uit 2008 is een verbeterde
waterdichtheid van de poten.
In 2012 komt Gitzo met de Ocean Series, waarbij
je het Systematic systeemplateau combineert met
een extra afdichting aan de statiefpoten.
Gitzo Ocean Series
In 2014 komt Gitzo met de Mountaineer series, met bredere en steverige poten.
Als je nu de testen van de Twentse Vogel Groep (TWG) en J.A. Meijerink (zie de link bij testen) hebt
gezien dan is duidelijk dat er maar 1 echt goed merk is: Gitzo. Nu is de test van de heer Meijerink
uitstekend en duidelijk, maar helaas wat oud en veel andere merken die best wel goed worden
gevonden staan er niet bij.
Hans Braakhuis
pagina 28
Danny Ellinger aan het werk
De Gitzo statieven configurator: http://80.241.231.149:20080/gitzoConfiguratorWS/default.html
Info van de Nederlandse importeur:
http://www.transcontinenta.nl/gitzo.html
Test Gitzo Traveler statieven: http://www.dslr.nl/?cat=reviews&id=1534
M´n eigen ervaring is beperkt. M’n eerste leuke statief was een Velbon
met klemmen. Dat gaf wel eens blauwe plekken op m’n vingers. Na een
dagje op het wad zat alles vast en vol zand. Alle klemmen open
geschroefd en schoon gespoten. De inwendige veertjes en vulplaatjes
heb ik nooit meer op de goede plek gekregen. M´n eerste Gitzo was
een tweedehandse Studex, gekocht in 1970. Dat statief is voor de
aankoopprijs verkocht in 2008, na bijna 40 jaar. Toen een statief uit de
35xx serie teruggekocht. Waarschijnlijk wel geschikt voor de volgende
40 jaar. De 35Xx niet gekocht omdat de Studex versleten was: nee
wilde iets lichters.
DSLR.NL: Een tijdje geleden hebben wij wat artikelen geschreven over
diverse statieven die als goedkopere imitaties van originele Gitzo
statieven verkocht worden. Voor Transcontinenta in Nieuw-Vennep
reden om contact met ons op te nemen en ons uit te nodigen voor een
demonstratie van de echte Gitzo statieven. Waar wij ooit eerder hebben
geschreven dat de imitatie statieven (bijna) net zo goed waren als de
duurdere Gitzo's, nemen we dat nu volmondig terug. Waarom we dat
doen leest u hieronder in de Gitzo gebruikerstest over de zeer populaire
statieven uit de Traveler serie.
Links Linhoff, rechts Gitzo
Lees het hele artikel: http://www.dslr.nl/?cat=reviews&id=1534
Cremaillere met RN no 4 kop
uit de jaren 50-60. Werkt nog
Elders op de wereld (USA) is de naam van Gitzo veranderd in Bogen.
uitstekend.
http://www.bogenimaging.us
12.
Hama
Hama is een sticker. Een groothandel in fotografie accessoires, waaronder statieven, die ergens een
leuk model bestellen en dan daar hun naam opzetten. Het probleem is dan dat het ene model uit de
Hans Braakhuis
pagina 29
ene fabriek komt, en dat een jaar later een statief met dezelfde naam uit een andere fabriek komt. Dat
een fabrikant iemand anders zijn naam er op laat zetten komt vaak voor, en wil niets zeggen over de
kwaliteit. De prijs is dan het enige houvast dat je hebt aangaande de kwaliteit.
Hama
13.
HorusBennu
Weer een Gitzo kloon. Geen fabrikant die zelf zijn spullen maakt maar de naam van een handelaar uit
Zuidelijk Korea. Met Google kom je meer over hun producten te weten. Net als bij de andere klonen,
veel tevreden klanten. En hetzelfde kenmerk: het statief is recent aangeschaft. Hier een testverslag
van iemand voor wie de HorusBennu C-3540V Carbon & het LX-5 balhoofd de eerste statief is dat hij
in het bezit heeft.
14.
Induro
http://www.indurogear.com en http://www.induro.nl/
Induro ziet er goed uit. De prijzen bevestigen dat.
Induro CT313
Detail opname van het Induro LFB100S statief, door
deze constructie voor het ingebouwde balhoofd, staat de
camera exact op de plek waar elke trilling maximaal
onderdrukt zal worden.
Hans Braakhuis
pagina 30
15.
Joby Gorillapod.
Joby heeft met de Gorillapod een ding voor: het ziet
er leuk uit. Het is klein, je kunt het gemakkelijker
gebruiken dan een tafelstatief. Kijk eens naar de
opgave van Gorillapod voor wat betreft het gewicht
dat bijvoorbeeld een SLR Zoom kan hebben:
maximaal 3 kilo. Dat lijkt voldoende voor alle
reflexcamera’s inclusief een leuk objectief. Nu ligt het
er aan waarvoor je de Gorillapod gaat gebruiken.
Zolang je geen stabiliteit nodig hebt: ga je gang. Wil
je er met een langzame sluitertijd mee fotograferen:
vergeet het maar. Een oplossing is te werken met de
zelfontspanner en de spiegel van je camera ruim van
te voren al op te klappen. En dan maar hopen dat de
sluiter van de camera niet al te veel trillingen maakt.
Aan een Gorillapod zonder balhoofd heb je niet veel.
Het is zonder balhoofd niet mogelijk om een camera
goed recht te zetten. Het standaard balhoofd heeft
maar één stelschroef, dat is niet handig. De wat
duurdere Ball Head X heeft er twee. Iets
gemakkelijker. Beide balhoofden hebben een eigen
snelwissel plaatje. Onderling niet uitwisselbaar en
vooral niet uitwisselbaar met andere quick release
plaatjes.
De Gorillapod is dus leuk voor de winkel: ze verkopen goed en de winkel weet zeker dat ze binnen een
jaar nog een statief kunnen verkopen. Op het www kwam ik dit nog tegen: “Gorilla klink robuust, maar
slingeraap is eigenlijk een betere benaming.”
http://joby.com/
16.
König
König statieven
17.
Manfrotto
Manfrotto en Gitzo zijn twee merken die dezelfde eigenaar hebben. Een Manfrotto is echter geen Gitzo
en omgekeerd ook niet. Twee verschillende ideeën en verschillende productielijnen. Het grote verschil
tussen Gitzo en Manfrotto is dat bij Gitzo meer sprake is van handwerk en bij Manfrotto meer van
confectie. Confectie is goedkoper. Bij Gitzo zie je geen beugels om de poten vast te zetten, alleen
ringen. Maakt het moeilijker, maakt het duurder en werkt aanzienlijk beter. Manfrotto is het enige
alternatief van een dure Gitzo.
Kijk bijvoorbeeld eens naar de Manfrotto 190XDB.
Manfrotto: http://www.manfrotto.com
De veel verkochte 190X Pro B van Manfrotto heeft een draaibare middenkolom. Door de kolom tot zijn
hoogste, verticale, positie te verlegen kan hij in 1 beweging horizontaal gedraaid worden, wat wisselen
tussen composities wel erg makkelijk maakt!
Kenmerken: Maximale hoogte: 146 cm, Lengte ingeklapt: 57 cm, Gewicht: 1,8 kg, Maximale
draagkracht: 5 kg.
Plus: het eigen gewicht van 1,8 kilo
Min: de draaibare middenkolom kun je niet gebruiken bij lange sluitertijden; Maximale hoogte zonder
de middenkolom is 1,22 meter.
De Manfrotto 475
Kenmerken: Maximale hoogte: 188 cm met middenkolom, zonder middenkolom 162 cm, Lengte
ingeklapt: 80 cm, Gewicht: 4,3 kg, Maximale draagkracht: 12 kg.
Helemaal goed verkopend is het hippe compacte en lichte Manfrotto Befree-reisstatief. Met een
gewicht van rond de 1400 gram. Je vouwt de poten om de statiefkop waardoor je compacter uit bent.
Uit 2014 is de Befree carbon die slechts 1100 gram weegt. Het statief is opgevouwen 40cm lang.
Maximale hoogte is daardoor beperkt tot114 cm en het draagvermogen is 4 kilo.
Er zijn winkels (Calumet bv) die laten weten dat hun Calumet statief door Manfrotto gemaakt wordt.
Dat zou best kunnen, maar of dat altijd opgaat, geen idee. Het is een leuk verhaal, waar je niet al te
veel op moet vertrouwen.
18.
Hans Braakhuis
MeFoto.
pagina 31
Soms wordt Mefoto tegelijk met Benro genoemd. Dat geeft dus onduidelijkheden. Heeft Benro een
Mefoto serie statieven? Op de website van Mefoto wordt wel duidelijk dat Mefoto een leverancier is en
geen producent. Je hebt dus geen garantie dat een statief uit de 1 serie er straks nog hetzelfde uit ziet.
Www.mefoto.eu. MeFoto is een merk dat gehouden wordt door de Mac Group, USA.
De 0 serie van Mefoto is een zeer klein statief, handig om mee op reis te nemen, ingeschoven is deze
net iets groter als een liniaal. De O serie lijkt veel op de Sirui T005.
De 1 serie van Mefoto is een maatje groter als de 0 serie maar heeft de mogelijkheid om hier een
monopod van te maken, erg handig voor op reis! De 1 serie lijkt veel op de Benro MeFoto A0350 Red.
Let er op, een statief voorkomt trillingen op het snijpunt van de drie statiefpoten. Gebruik je een
middenzuil of de Mefoto variatie, dan voorkom je geen trillingen, dan veroorzaak je die.
Een van de betere MeFoto statieven is de MeFoto GlobeTrotter Carbon C2350Q2T, 41 cm lang bij
transport en in gebruik 163 cm. Een van de benen is als monopod te gebruiken. MeFoto gebruikt de
omschrijving “Titanium” om aan te geven dat het materiaal uit aluminium bestaat!
19.
Redged.
Elk Chinees merk begint met vallen en op staan.
Lees eens: http://geknipt.nieuws.nl/1041708
Let wel dit bericht is afkomstig van iemand die een ander merk statief verkoopt. En het zegt niks over
stevigheid, demping en duurzaamheid.
20.
Sirui.
Een Chinese fabrikant die lekker aan de weg timmert. Op z’n
sjinees spreek je Sirui uit als “Sirai". Je leest er weinig slechte
dingen over. Sirui zegt zelf dat men de grootste statievenfabrikant
in China is. De Nederlandse link: http://www.tokina.eu/sirui/
Met een Sirui N-2205 heb je een driepoot statief waarbij één van
de poten ook als éénbeen door het leven kan. Je schroeft deze
poot van het statief, zet de kop van het statief er op en klaar is
Kees.
Met de Sirui M3204 en K30X balhoofd kun je meestal wel goed uit Sirui gebruikt 8 lagen carbon, lees
de voeten. Met de bovenste klemring ontkoppel je de andere 3
m’n opmerkingen over carbon.
ringen ook, zodat de andere 3 been-secties vrijwel vanzelf naar
beneden zakken en het statief gemakkelijk op de goede hoogte
gezet kan worden.
Met de Sirui N-2004KX statief heb je een driepoot waarvan een
van de poten als éénbeen door het leven kan en waarvan alle
drie de poten om te vouwen zijn voor transport. De kop verdwijnt
dan naar binnen.
Met de Sirui ET-2204 + E-20 (Carbon fiber) heb je een licht
(1,2kg) en compact statief. Met een draagvermogen van toch 12
kilo. Maar ja, compact betekend ook een maximale hoogte van 121,5 centimeter zonder statiefkop
21.
Slik.
Slik statieven zijn eenvoudig en goedkoop.
Korte Focus review:
https://focusmedia.nl/nieuws/review-slik-statieven.html
22.
Tiltall.
Tiltall was rond 1980 de statievenleverancier voor Leitz,
tegenwoordig is het Kaiser die hun spullen op de markt zet.
http://www.kaiser-fototechnik.de/en/produkte/2_1_sortiment.asp?w=
2119
23.
Triopo.
Ben nog op zoek naar de importeur. Kom een fabrikant uit Polen
tegen, maar ook dat Triopo verdacht veel lijkt op Redged, maar dan
zonder de meerjarige garantie.
Dit intussen wel gevonden: Chinese link.
En op deze site staan er enkele, maar ook meerdere in dozen van 8
of 9 stuks tegelijk.
24.
Hans Braakhuis
Togopod.
pagina 32
http://www.togopod.de/
Traumflieger test
Traumflieger carbon test
25.
Tumax G311.
De Tumax G311 heb ik zelf in m’n bezit. Gekocht op de fotograficabeurs in Doesburg (2013) voor
€12,50. Op het internet gaan ze iets duurder en komen de transportkosten er bij. Het is dat ik de doos
nog uit de papierbak kon redden, anders had ik de naam niet eens geweten, die staat alleen op de
doos. Op het statief zelf staat niks.
De draaglengte is 41 centimeter en het gewicht is 740 gram. Ik was op zoek naar een kort en
lichtgewicht statief. De 740 gram is aanmerkelijk lichter dan de één kilo die bijvoorbeeld een Sirui T005 weegt. Daar staat weer tegenover dat de Sirui een draaglengte van 30 centimeter heeft. Past zo in
m’n jaszak. De prijs en beschikbaarheid gaf de doorslag. Voor een Sirui is er niet direct een winkel in
de buurt.
Geheel uitgetrokken is de lengte 127 centimeter, dat is niet veel, maar voldoende.
Ik wil de Tumax gaan gebruiken als ik veel loop en veel binnen aan het werk ben. De eerste omgeving
die me zo te binneschiet is het Openluchtmuseum in Arnhem. M’n zwaarste statief heb ik daar maar
één keer mee naar toegenomen. Dat was niet echt handig. Uitgeklapt struikelen anderen over de
poten en zelf loop je er maar mee te sjouwen. En dan weegt m’n balhoofd met koppelingsplaat
ongeveer evenveel als het statief zelf. Vandaar dat ik me verheug over de 740 gram.
Bij mijn opnamen heb ik geen trillingsonderdrukking nodig. M’n camera heeft een mogelijkheid om de
spiegel voor de opname al op te klappen. Dat kost dan wel ruim één seconde meer opname tijd, maar
is de moeite waard. En m’n camera heeft in Live View sowieso al geen spiegelklap meer (gaat op voor
alle Nikon camera’s vanaf de D4 en D800 en alle latere reflexcamera’s. (let op bij flitsen is er wel
spiegelklap)
Het Tumax statief heeft poten met drie knijpers om de poten uit te trekken en dus vier poot delen. De
kunststof knijpers lijken me zeer eenvoudig. De kracht die nodig is om de klem open te zetten is
aanmerkelijk en tijdens het openen merk je dat de kracht die er voor nodig is, wisselt. Of te wel, de
mechanica is eenvoudig en weinig exact. Verwacht dat zo’n klem na enig gebruik afbreekt.
De statief kop is heel eenvoudig en is helaas slechts in twee richtingen te bewegen. De kunt de
camera om zijn horizontale as draaien en je kunt de camera naar beneden of naar boven kantelen. Je
kunt de camera niet op de horizontale as kantelen. Staat je statief scheef, dan moet je dat met de
poten corrigeren. De statief kop is niet verwijderbaar van de middenzuil. De vormgeving doet je denken
dat er nog een snelkoppelingsplaatje op zit, maar dat is niet zo. Als je de statief kop in stelt dan merk
je dat dit met horten en stoten gaat. Mechanisch klopt het niet helemaal. Daar was de prijs ook naar.
26.
Vanguard.
Vanguard timmert de laatste tijd behoorlijk aan de weg. Naast statieven hebben ze meer fotografische
accessoires. Op hun website staat:
Al 24 jaar lang is VANGUARD de wereldwijde leider in hoogwaardige foto-video-accessoires
(statieven, eenbeen statieven, balhoofden, camera tassen en koffers)
En het zou best kunnen dat ze een wereldwijde leider zijn met deze combinatie van producten. Per
product zijn ze echter geen leider. Vanguard heeft eigen fabrieken, maar ik vraag me af of alle
producten wel steeds door hun zelf gefabriceerd zijn. In ieder geval is er bij Vanguard een behoorlijk
kwaliteitsverschil. Statieven zie ik zo van 34 euro tot 259 euro, en dat geeft ook al een
kwaliteitsverschil aan.
27.
Velbon.
Velbon heeft in het prijssegment boven de 150 euro best aardige statieven. De goedkopere worden
met grote aantallen verkocht.
Nadeel van alle Velbon statieven is dat er meerdere verschillende snelkoppelingen zijn en de meesten
zijn niet uitwisselbaar.
Website van de importeur.
Leuk zou het eenbeen statief Ultra Stick Super 8 zijn, ingeschoven slechts 26 centimeter, diameter van
de buizen maximaal 40mm (lekker stevig) maar in uitgeschoven toestand helaas slechts 156 cm hoog.
Uitgevoerd met de standaard ISO draad om een balhoofd oid er op te zetten.
28.
Weifeng.
Volgens eigen zeggen: China’s grootste statieven fabrikant. (citaat Photokina 2010). Op deze
Photokina hadden ze ook de grootste stand van alle statief fabrikanten.
Link van de fabriek: http://www.weifengchina.com
Ik ken geen importeurs of winkels die ze verkopen. Op Ebay is het wel te vinden.
Hans Braakhuis
pagina 33
29.
3 Legged Thing.
Sinds eind 2012 worden deze Engelse statieven hier geïmporteerd. Dat
er meerdere kleuren worden gebruikt, zoals blauw voor het balhoofd en
koperkleur voor het snelknoppelingsplaatje, is prima. Maar dat is niet
het hoofdkenmerk. Bij de 3 Legged Thing heb je het over een driepoot
statief, waarbij je met name de middenkolom ook kunt verlengen. Dan
krijg je zo statieven die een hoogte halen van 2,10 meter. Om jaloers
op te worden.
Nog een kenmerk, alhoewel niet uniek: je kunt een van de poten als als
monopod gebruiken door er het balhoofd op te schroeven.
Je kunt de statiefpoten lekker snel uittrekken en met een X2.1a Dave
Evolution 2 haalt dan zonder de middenzuil een nette hoogte van 1,64
meter. Met balhoofd en camera, hoef je dan niet meer te bukken.
http://www.3leggedthing.com/
Ter herhaling hier een citaat uit Vuistregel 4: Vrijwel alle statieven
hebben een middenzuil, zodra je die middenzuil uitschuift verdwijnt het voordeel van een stabiel en
trillingsvrij statief. Zo min mogelijk de middenzuil dus gebruiken. De betere statieven hebben in het
geheel geen middenzuil.
Die extra hoge middenzuil is natuurlijk wel handig als je ergens een flitser hoog wilt neerzetten. Maar
dan is dat wel een dure statiefflitser. Vanwege de vele mogelijkheden zie ik wel enthousiaste
gebruikers.
Hans Braakhuis
pagina 34
7.
testen
De waterproef. Zet een glas met een beetje water op je
camera als deze op een statief staat. Ontspan dan de sluiter
met een draad ontspanner of draadloze afstandsbediening.
Bij een goed statief zie je geen rimpeltje in het water van je
glas. Bij een slecht statief durf je zelfs het glas niet los te
laten. Maar het kan ook wat zeggen van de kwaliteit van je
camera.
Wieberen. Doe de wieber test. Pak het statief bij een
uitgetrokken poot vast en dan maar heen en weer schudden.
Als of je met een hengel werkt. Je ziet door het trillen en
bewegen van de benen dat het geheel niet stabiel is. Als het
wieberen lukt, niet kopen.
Frictie: schuif de statiefpoten uit en in, en dan wel allemaal.
Let op of dat gemakkelijk en gelijkmatig gaat. Merkt je enige
frictie, dan kan dat door slijtage minder worden, maar
meestal wordt het meer.
Frictie: kan ik camera met objectief gemakkelijk bewegen
Een Really Right Stuff BH-55 balhoofd
met voldoende frictie tegen het gewicht. Soms is de frictie
met een B2 AS II plaat, in huis voor
instelbaar.
rond de 500 US $.
Gewicht: Als je een statief neer zet, zoals je het wilt
gebruiken, duw er dan eens met je hand op en geef wat meer gewicht met je bovenlichaam. Getest
met een weegschaal druk ik dan zo 20 kilo. En met name bij klemconstructies schuiven de poten naar
beneden.
Speling: Zet het statief op en schuif de middenzuil iets omhoog. Pak de kop tussen duim en wijsvinger
en voel of er speling in het geheel zit. Bij een eenvoudige constructie voel je speling op de plek waar
de kop vastgedraaid zit op de middenzuil, en of speling bij een omhoog gedraaide middenzuil.
Kantelen: speciaal voor de kop en of balhoofd. Zet het geheel van statief, kop of balhoofd en je
camera op. Kantel de camera verticaal voor bijvoorbeeld een portret. Kijk naar het verschil tussen het
vastzetten van de kop of balhoofd en het moment dat je daarna de camera los laat. Bij een eenvoudige
constructie zal de camera nog iets verder naar beneden zakken.
Opnamen: geen onscherpe te zien in opnamen gemaakt met 1/10 seconde.
Overige: kunnen vingers in de knel komen als je het statief gebruikt, of klips ombuigt om de poten te
verstellen. Is het statief demontabel als je het wilt schoonmaken. Blijven onderdelen verkrijgbaar. Is de
statief kop te verwijderen. Is de middenzuil te verwijderen, om te draaien?
J.A. Meijerink schreef in januari 2007 een test rapport:
Statieven voor vogelaars en digiscopisten. Te vinden onder testrapporten op de site van de
Twentse Vogelwerkgroep: http://www.tvwg.nl/
Of dit: http://www.tvwg.nl/testrapporten/statieven/statieven.htm
Kijk eens naar de voorbeeld foto’s en begrijp dan waarom ik tot mijn Gitzo advies kom.
En hier de J.A. Meijerink test van panorama koppen:
http://www.tvwg.nl/testrapporten/statieven/panoramakoppen.htm
Kijk eens naar het verschil tussen een Arca Swiss kop met een maximale belasting tot 70 kilo en een
Velbon kop van kunststof.
Een vergelijkbare test, zoals Meijerink, is van Kai Hamann. Getest zijn een:
Berlebach Report 2022;
Berlebach Report 8023;
Giottos MT-8170;
Giottos MT-9160;
Manfrotto 055 Pro;
Manfrotto 055 Carbon Fiber
Gitzo G 1257LVL;
Gitzo G 1198 Basalt;
Han Bouwmeester maakt een alternatieve statief kop.
Beschrijving: http://www.hanbouwmeester.nl/Winkel.htm#Kleed scroll naar beneden.
Test: http://www.hanbouwmeester.nl/HBN%20review%201.htm
Een meer beschrijvende test van enkele schommelkoppen:
http://forum.belgiumdigital.com/f36/review-schommelkoppen-301995.html#post2601968
http://www.svenmichiels.be/index.php?option=com_content&view=article&id=37&Itemid=28
Enkele ervaringen van Vaans Ruijten:
Hans Braakhuis
pagina 35
http://www.fotograaf-ruijten.nl/blog/index.php/panorama/statieven-testen-op-de-euromast.htm
Review schommelkoppen:
http://forum.belgiumdigital.com/f36/review-schommelkoppen-301995.html
Ervaringen van Sjaan van der Jagt:
http://www.pixelpolder.com/nlsite/?page_id=2641&preview=true
Filmpjes met meerdere Manfrotto statieven. Getest is de trillingsreductie. Let eens op het verschil
tussen het gebruik van de middenkolom. Dan zie je waarom het gebruik van de middenkolom altijd
afgeraden wordt. http://vimeo.com/11285845
http://bythom.com/support.htm
Is dit nog leuk: https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=G9S9jZW3Jxc
8.
wanneer gebruik je een statief?
De kwaliteit van je foto's zal verbeteren als je met een statief gaat werken. Dat is een wetmatigheid.
Veelal maakt het feit dat je een statief gaat gebruiken, je meer bewust van de plek waar je het statief
neer zet. Je moet bewuster kiezen welk objectief je gaat gebruiken. Met een statief ga je anders
werken dan met een eenvoudige compact digitale camera. Met de laatste camera is het klik en klik.
Thuis zie je dan het resultaat wel. Gehaast en weinig aandacht voor het onderwerp. Een statief brengt
je tempo omlaag en daardoor heb je meer aandacht voor het onderwerp. Je hebt meer tijd om eens
goed door de zoeker te kijken.
1.
bij opnamen met geen of weinig licht
Als je ‘s nachts wilt gaan fotograferen met het weinige beschikbare licht, dan kun je niet zonder statief.
Maar ook bij zonsopgang of zonsondergang is een statief onontbeerlijk. Met een statief voorkom je
camera trillingen bij langzame sluitertijden.
Als je een opname met een lange sluitertijd maakt. Lang is relatief, want de sluitertijd is afhankelijk
van het gebruikte objectief. De basis regel is dat je een sluitertijd gebruikt dat gelijk is aan de lengte
van je objectief. Dus met een 100 mm objectief ga je, om bewegingsonscherpte te voorkomen alleen
sluitertijden gebruiken van 1/100 of sneller. Bij sluitertijden onder 1/60 gebruik je altijd een flitser of een
statief, of beiden.
Als je een opname maakt met tele-objectieven van 200 millimeter en langer, is een een statief aan te
bevelen. Een 200 mm met VR zit op de grens of een statief noodzakelijk is.
Bedenk dat je met een DX camera een factor 1,5 hebt van de objectief lengte. Met een 50mm werk je
als met een 75mm. En moet de minimum sluitertijd dan ook 1/75 sec. zijn.
2.
bij macro- of dichtbij opnamen
Met een camera in de hand en een IF macro objectief met
VR wordt het wel steeds gemakkelijker om zonder statief
aan de gang te gaan. Maar als je ook inhoud wilt geven
aan je foto, als je een betere compositie wilt maken,
gebruik een statief. Dicht bij een bloem komen is één.
Scherpstellen op de meeldraden lukt ook nog wel zonder
statief. Maar om dan ook nog te letten op de achtergrond,
het licht, de compositie, vergeet het maar. Vaak zit je al
dicht bij de grond, in een ongemakkelijke positie. Je krijgt
moeite om je balans vast te houden. Laat staan om de
camera stil te houden.
Bij de macro opnamen in het 1:1 bereik, hoef je soms
Micro rail RRS
maar een millimeter je camera te verschuiven om een
vrijwel geheel andere opname te krijgen. De camera zo positioneren zonder statief, dat lukt niet. De
fijnslijpers gebruiken op het statief nog een micro-rail.
Voor macro kan het handig zijn dat je de middenbuis van het statief kunt omdraaien, zodat deze
tussen de statiefpoten een klek heeft. Met de camera op een balhoofd en desnoods even een
waterpas op de camera rug, maakt dat je heel dichtbij kunt werken.
Meerdere merken statieven hebben de mogelijkheid om, zoals bv met een GT2932EX uit de Gitzo
Explorer Serie dat ze het bovenste segment van het statief in alle richtingen kunt draaien. De camera
kan dan zowel van opzij als rechtop een plek vinden op zo’n statief.
Hans Braakhuis
pagina 36
Let op: elders geef ik aan dat een statief zonder middenzuil,
minder last heeft van trillingen. Ga je “off center” werken,
dan krijg je aanzienlijk meer trillingen. Wil je trillingen
voorkomen, gebruik dan wel snelle sluitertijden.
Gitzo heeft bv ook een GH2750QR (Serie2) off-centerball
statief kop.
Er zijn meerdere gewone statieven waarbij je de middenzuil
er ondersteboven in kunt zetten. Eigenlijk is dat redelijk
ideaal, als je tenminste een brede verlichting hebt. Soms
heb je last van de poten die in de weg staan. Soms geven
de poten een schaduw. Als je het goed wilt doen, op zoek
naar een studio zuilstatief met middenzuil en dwarsarm
Cambo of Foba. En bij meerdere Durst
vergrotingsapparaten kun je de middenzuil ook gebruiken
om er een camera op te zetten.
3.
bij actie en sportfotografie
Alleen geschikt voor heel kleine digi
compactjes omdat het van kunststof is.
Als het om het juiste moment gaat, dan zou het handig zijn
als je camera met objectief al op de goede plek staat scherpgesteld. Met de vinger op de afdrukknop
van camera of afstandsbediening, ben je klaar om op het goede moment af te drukken. Je waar de
springer bij het polsstok-hoog-springen over de lat komt. Scherpstellen is vooraf veelal niet mogelijk
omdat je dan gaat scherpstellen op de lucht achter de plek waar de springer over de lat heen gaat.
Autofocus uit. Een sluitertijd van 1/1000 seconde minstens, en dan hopen op het goede moment. Als
je camera zo rond de 10 opnamen per seconde kan maken, heb je kans dat er een goede bij zit. Met
een statief onder je camera heb je geen zorgen meer om de voorbereidingen, dan gaat het alleen nog
maar om het goede moment.
4.
bij gebruik van teleobjectieven
Een teleobjectief heeft 2 nadelen. Groot en zwaar. Met een statief hoef je camera en objectief niet zelf
te tillen. En met een statief hoef je je minder zorgen te maken of je wel een snelle sluitertijd hebt. Want
met een 300 mm op een DX camera heb je normaal toch wel minstens een sluitertijd van 1/500 of
sneller nodig.
En met een teleobjectief zie je maar weinig. Als je de camera iets anders vasthoudt heb je al een
geheel ander beeld. Om precies je onderwerp uit te kunnen kadreren heb je juist bij teleobjectieven
een statief nodig.
5.
als je portretfoto’s maakt
Bij de portret fotografie gaat het om meerdere zaken. Je onderwerp moet scherp staan afgebeeld. Dat
hoeft niet het gehele gelaat te zijn, dat kan ook alleen een oog zijn. Maar als een persoon een beetje
beweegt, zit je met je AF sensor op de wang te meten, in plaats van op het oog. Gevolg is dat je AF
geen contrast meer heeft en gaat pendelen op zoek naar scherpte. Alleen op te lossen door scherp te
stellen en dan de AF uit te zetten. Met een statief kun je je ook concentreren op de juiste kadrering. En
met een statief en afstandsbediening kun je je concentreren op je onderwerp. Voor een goed portret is
er contact nodig tussen fotograaf en de geportretteerde. Dat gaat niet gemakkelijk met een camera
voor je hoofd. Dat gaat niet gemakkelijk als je met een lang objectief werkt en op 5 meter afstand
staat. Let daar eens op als je overlegt met een collega. Veelal heb je een goed contact als je op een
afstand van anderhalf keer je armlengte staat. Heb je contact, dan druk je op de afstandsbediening als
de oogopslag goed is, als er een glimlach verschijnt, als .... Zonder statief lukt dat nooit.
6.
als je natuurfoto’s maakt
De vogel die de nestkast verlaat. De vogel die neerstrijkt op
de stok voor de voederplaats. Het landschap dat beschenen
wordt door de lage zon die de ochtendnevels uit elkaar trekt.
Zonder statief lukt dat nooit.
7.
als functionaliteit van belang is
Een statief kun je ook gebruiken voor filmopnamen met
video. In een beetje actuele reflex zit al een video camera.
En ook dan is concentratie van belang. Je maakt
gemakkelijker meerdere shots vanaf de zelfde plek. Of met
het zelfde onderwerp. En dan kun je later in de montage een
verhaal vertellen.
Hans Braakhuis
Een extra monitor op afstand, met
kabel of draadloos.
pagina 37
Een statief kun je ook gebruiken om een of meerdere flitsers vast te houden. Met de CLS functie van
je camera stuur je die flitsers draadloos aan. En dan kun jij om het onderwerp heen lopen. De flitsers
zorgen voor een goede belichting.
Met een statief zet je een reflectie scherm op de juiste plek. Met een of meerdere klemmen waait je
scherm niet weg.
Met een statief maak je gemakkelijk opnamen vanaf de grond, of vanuit de lucht. Gebruik iets als een
beweegbare monitor op de camera, een hoekzoeker op het oculair of een draadloze monitor die je het
Live-beeld laat zien van de camera.
8.
meer creativiteit
Ergens geeft een statief een beperking, je moet er mee sjouwen, je kunt niet snel een plaat schieten.
Maar door die beperking krijg je meer creativiteit. Elk nadeel heeft z’n voordeel. Door met een statief te
werken breng je de snelheid in je fotograferen omlaag. Je krijgt meer tijd. En je hebt tijd nodig om op
storende elementen in de achtergrond te letten. Je hebt tijd nodig om tot optimaal kadreren van je
onderwerp te komen. Het vraagt beschouwingstijd om te bedenken dat een invoerende lijn met een
ander objectief beter tot zijn recht komt. Met meer tijd kun je ook oplossingen bedenken om het licht
wat op te helderen middels flits of reflectiescherm. En met een statief zijn die dingen weer gemakkelijk
in de hand te houden.
Hans Braakhuis
pagina 38
9.
toch met een cheapo statief aan de gang
Tips:
1. Een goed statief is zwaar. Is je statief te licht, verzwaar het. Veel statieven hebben een haak waar je
een uienzak of iets dergelijks aan kunt hangen om het geheel te verzwaren. Let er wel op dat de zak
niet bungelt, anders gaat je statief wiebelen.
2. Gebruik altijd de afstandsbediening, om enig bewegen van camera en statief te voorkomen.
3. Laat de camera er rekening mee houden dat je een goedkoop statief gebruikt. Zelfs de D3300 heeft
een menu instelling waarbij de camera een opname maakt twee seconden nadat de spiegel omhoog is
gegaan. Bij een wat duurdere camera kun je zelf het aantal seconden instellen. Op zoek dus naar de
gebruiksaanwijzing van je camera. Heb je een D800(E), deze camera heeft meerdere mogelijkheden.
Ten eerste heb je voor de professionele camera's de gebruikelijke Mup instelling op het instelwiel van
de ontspanstand. Zet de camera op statief en maak een opname door twee keer op de ontspanknop
te drukken. Hetzelfde kan nog eenvoudiger, maar dan moet je in het menu Persoonlijke Instellingen
D4 instellen op 1, 2 of 3 seconden. Dan hoef je ook maar een keer de afdrukknop te bedienen.
4. Werk met Live View. Als bij de opname de spiegel omhoog blijft staan, scheelt dat een boel
resonantie. Vraag aan Nikon een lijstje bij welke camera’s de spiegel omhoog blijft staan: dit lijstje
begint met de D800(E) en de D4.
10.
welke winkel heeft welke statieven staan
Koop nooit zo maar een statief. Ook al wordt dat ding hier of
elders op het www als zijnde uitstekend beschreven. Ga
naar een winkel. En maak daar de uiteindelijke keus.
Als voorbeeld: een Gitzo kopie voor rond de 125 euro.
Je hebt dan de keus uit bijvoorbeeld een:
Triopo GX-1027, geen kop, rond de 100 €
Benro Classic A1570F, geen kop, rond de 110 €
Benro Flat A1180T, geen kop, rond de 115 €
Triopo ME-3232X8C, geen kop, rond de 110 €
Redged TST-423K, geen kop, rond de 90 tot 120 €
Benro Basic Statief met balhoofd A350FBH1, rond de 120 €
Sirui R-2004, geen kop, rond de 120 - 130 €
Redged TSC-424 Carbon, geen kop, rond de 130 €
Benro Classic Statief A2580T, geen kop, rond de 130 €
Benbo Trekker Tripod MK3, geen kop, rond de 130 €
Benro A350FHD1 Basic Statief met 3 weg hoofd, rond de
135 €
T-2004X, of 2005X, geen kop, rond de 140 €
Sirui N-1004, geen kop, rond de 150 €
Coman EMU TM287A Aluminium + CM1 Balhoofd, rond de
150 €
Een Really Right Stuff BH-55 balhoofd
met een B2 AS II plaat, in huis voor
rond de 500 US $.
Wat valt me op: Benro is goed leverbaar. Andere Gitzo kopieën zitten in een hogere prijsklasse,
Manfrotto (geen Gitzo kopie) heeft veel in deze prijsklasse. Wil je wat beters dan de goedkoopste uit
de Manfrotto 190 serie kijk dan eens naar de zwaardere 055 serie.
Maak dan een matrix overzicht (bv in Excel) met de naam, de prijs, de winkel, eigen gewicht,
draagvermogen, lengte tijdens vervoer, maximale werkhoogte zonder de middenzuil en andere voor
jouw van belang zijnde eigenschappen.
En dan is van belang: is de winkel in de buurt. Als je meer dan 50 km moet rijden, kom je eigenlijk in
een andere prijsklasse. Eigenlijk wil je een winkel waar meerdere van de hierboven vermelde statieven
uit te proberen zijn. In de winkel doe je de wieber test, de kantel test en dergelijke zoals hierboven
beschreven.
Zelf zou ik dan in deze prijsklasse voor een Manfrotto gaan, geen kopie van een Gitzo, maar wel
degelijk. En je zult merken dat vrijwel alle winkels Manfrotto hebben staan.
Welke winkel.
Een overzichtje met welke grote winkels welke statieven hebben staan, is wel te maken, maar dan heb
ik het druk met het bezoeken van al die winkels. En dan moet ik dat ook minstens elk jaar blijven
doen, want de markt veranderd steeds.
Hans Braakhuis
pagina 39
Ga dus naar Google, type de naam van je woonplaats en bijvoorbeeld Manfrotto en klik dan op Maps /
Mappen. Je ziet dan helaas ook de internetwinkels staan, en daar kun je de spullen niet uitproberen.
Kies een winkel waar men naast Manfrotto ook een of twee van je andere voorkeuren hebben staan.
Het nadeel van Google is dat je wel ziet wie wat wil leveren, maar niet of de statieven van je keuze ook
uit te proberen zijn. Ben zo nog geen winkel tegengekomen die op zijn website zet wat er allemaal is
uit te proberen. Dat is ook het grote nadeel van Google: in een winkel bekijken en op het internet
bestellen.
11.
links
Hierboven staan al meerdere keren enkele links vermeld;
Andere links
Tom Hogan, uit 2003: http://www.bythom.com/support.htm
Hans Braakhuis
pagina 40